Σοφία Σειράχ

ΚΕΦΑΛΑΙΟΝ Α΄

Ο Θεός χορηγεί την σοφίαν 21-30

21 φόβος Κυρίου ἀπωθεῖται ἁμαρτήματα, παραμένων δὲ ἀποστρέψει ὀργήν.

22 οὐ δυνήσεται θυμὸς ἄδικος δικαιωθῆναι, ἡ γὰρ ροπὴ τοῦ θυμοῦ αὐτοῦ πτῶσις αὐτῷ.

23 ἕως καιροῦ ἀνθέξεται μακρόθυμος, καὶ ὕστερον αὐτῷ ἀναδώσει εὐφροσύνη·

24 ἕως καιροῦ κρύψει τοὺς λόγους αὐτοῦ, καὶ χείλη πιστῶν ἐκδιηγήσεται σύνεσιν αὐτοῦ.

25 ἐν θησαυροῖς σοφίας παραβολὴ ἐπιστήμης, βδέλυγμα δὲ ἁμαρτωλῷ θεοσέβεια.

26 ἐπεθύμησας σοφίαν διατήρησον ἐντολάς, καὶ Κύριος χορηγήσει σοι αὐτήν.

27 σοφία γὰρ καὶ παιδεία φόβος Κυρίου, καὶ ἡ εὐδοκία αὐτοῦ πίστις καὶ πρᾳότης.

28 μὴ ἀπειθήσῃς φόβῳ Κυρίου καὶ μὴ προσέλθῃς αὐτῷ ἐν καρδίᾳ δισσῇ.

 29 μὴ ὑποκριθῇς ἐν στόμασιν ἀνθρώπων καὶ ἐν τοῖς χείλεσί σου πρόσεχε.

30 μὴ ἐξύψου σεαυτόν, ἵνα μὴ πέσῃς καὶ ἐπαγάγῃς τῇ ψυχῇ σου ἀτιμίαν, καὶ ἀποκαλύψει Κύριος τὰ κρυπτά σου καὶ ἐν μέσῳ συναγωγῆς καταβαλεῖ σε, ὅτι οὐ προσῆλθες φόβῳ Κυρίου, καὶ ἡ καρδία σου πλήρης δόλου.

Μετάφραση

21  Ο σεβασμός προς τον Κύριον απομακρύνει τα αμαρτήματα . Όταν δε μονίμως ενθρονισθή εις την καρδίαν, απομακρύνει από τον άνθρωπον κάθε οργήν.

22 Άνθρωπος , που κρατεί μέσα σου θυμόν άδικον και εχθρότητα, δεν θα εύρη δικαίωσιν , διότι η ορμή του θυμού του  αποτελεί δι’ αυτόν πτώσιν και καταδίκην.

23 Ο μακρόθυμος επί ολίγον καιρόν θα δείξη υπομονήν , ύστερον δε θα δοθή εις αυτόν ως αμοιβή χαρά και ευφροσύνη.

24 Μέχρις ωρισμένου καιρού θα κρύπτη εντός αυτού και θα κρατή εν τη μακροθυμία του τους λόγους του. Έπειτα όμως τα στόματα των ευσεβών ανθρώπων θα διηγούνται την σύνεσιν αυτού.

25 Εις τους θησαυρούς της σοφίας υπάρχουν τα σοφά αποφθέγματα. Εις δε τον αμαρτωλόν η προς τον Θεόν ευσέβεια είναι πολύ μισητή.

 26 Επιθυμείς να αποκτήσης σοφίαν; Φύλασσε τας εντολάς του Θεού και ο Κύριος θα σου χορηγήση αυτήν.

27 Διότι η σοφία και η μόρφωσις πηγάζουν από τον σεβασμόν προς τον Κύριον , η πίστις δε και η πραότης είναι χαρίσματα της ιδικής του καλωσύνης.

28 Μη γίνεσαι απειθής εις τον φόβον του Κυρίου και μη προσέρχεσαι προς αυτόν με παλίμβουλον και διπρόσωπον καρδίαν.

29 Μη υποκρίνεσαι ενώπιον των ανθρώπων και πρόσεχε εις τους λόγους σου.

30 Μη αλαζονεύεσαι , δια να μη πέσης και προσάψης εις την ζωήν σου εντροπήν. Ο δε Κύριος θα αποκαλύψη τα κρυπτά σου έργα και θα σε ταπεινώση εν μέσω συναθροίσεως του λαού. Διότι δεν προσήλθες με ευλάβειαν πλησίον του Κυρίου , αλλά τουναντίον η καρδία σου ήτο γεμάτη δολιότητα.

Η ΠΑΛΑΙΑ ΔΙΑΘΗΚΗ

ΚΑΤΑ ΤΟΥΣ ΕΒΔΟΜΗΚΟΝΤΑ

ΕΓΚΡΙΣΕΙ

ΤΗΣ ΜΕΓΑΛΗΣ ΤΟΥ ΧΡΙΣΤΟΥ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ

ΔΙΑ ΤΟΥ ΥΠ' ΑΡΙΘ. 2340/1485/24/9/1928 ΕΓΓΡΑΦΟΥ

ΚΑΙ ΤΗΣ Δ.ΙΕΡΑΣ ΣΥΝΟΔΟΥ ΤΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ

ΔΙΑ ΤΟΥ ΥΠ' ΑΡΙΘ. 3293/4604/19/5/1928 ΕΓΓΡΑΦΟΥ

Κείμενον- Ερμηνευτική απόδοσις

Τόμος Δ΄

ΥΠΟ ΙΩΑΝΝΟΥ Θ. ΚΟΛΙΤΣΑΡΑ

Έκδοση 5η

ΑΔΕΛΦΟΤΗΣ ΘΕΟΛΟΓΩΝ Η "ΖΩΗ"

ΑΘΗΝΑΙ

(σελ. 271-272)

Όσιος Μιχαήλ του Κλόπσκ, ο δια Χριστόν Σαλός

11 Ιανουαρίου

Ο  άγιος εμφανίστηκε σχεδόν από το πουθενά , στις 23 Ιουνίου 1408 μ.Χ. ή 1412 μ.Χ. , παραμονή της γιορτής του Τιμίου Προδρόμου, ενώ οι μοναχοί στο μοναστήρι του Κλόπσκ, κοντά στο Νόβγκοροντ, έψαλλαν το 2^ο τροπάριο του κανόνα. Ένας μοναχός βγήκε από το ναό για να λιβανίσει το κελί του και προς μεγάλη του έκπληξη ανακάλυψε ένα μοναχό ν’ αντιγράφει υπό το φως των κεριών τις Πράξεις των Αποστόλων. Μόλις τελείωσε ο Όρθρος ειδοποίησε τον Ηγούμενο και με συνοδεία άλλων μοναχών πήγαν εκεί για να τον βρουν να συνεχίζει να γράφει. Σ’ όλες τις ρωτήσεις ο ξένος απαντούσε επαναλαμβάνοντας τις, όπως κάνουν τα παιδιά για να πειράξουν το ένα το άλλο. Στη συνέχεια, νομίζοντας ότι πρόκειται για κάποιο κακό πνεύμα , το λιβάνισαν για ν’ αποκαλύψουν ότι ο ξένος ανάμεσα στους καπνούς από το θυμιατήρι παρέμενε ασυγκίνητος. Τους συνόδεψε στη λειτουργία ψάλλοντας μαζί τους και αργότερα διάβασε στην τράπεζα για να τους υποδείξει τον ευχάριστο τρόπο διαβάσματος , που η γλυκιά και πράα φωνή του σκορπούσε.

Αφού άρεσε στον ηγούμενο, του παραχώρησε ένα κελί, στο οποίο ο άγιος κοιμόταν καταγής. Τροφή του λίγο νερό και λίγο ψωμί. Ασχολούνταν περισσότερο με την προσευχή και τις ολονύκτιες αγρυπνίες και, για να μη γίνει αντιληπτή η άσκησή του, έκανε διάφορες κουταμάρες επιδεικτικά, όπως όταν μια μέρα σκαρφάλωσε στο καμπαναριό και άρχισε να χτυπά τις καμπάνες μ’ όλη του τη δύναμη. Όταν έτρεξαν και τον ρώτησαν τι συμβαίνει , τους απάντησε ότι εκείνη την ώρα γεννιόταν ο άνθρωπος που θα ένωνε όλη τη ρώσικη γη. Πράγματι στις 22 Ιανουαρίου 1440 μ.Χ. γεννήθηκε ο ιδρυτής της ρώσικης αυτοκρατορίας, Ιβάν ο Γ΄.

Κατά τη διάρκεια μιας ξηρασίας η ολόθερμη προσευχή του κάνει ν’  αναβλύσει νερό από μια ξερή πηγή. Άλλοτε κατά τη διάρκεια ενός φοβερού λοιμού επιμένει να θρέψουν τον κόσμο από τ’ αποθέματα της μονής. Στη συνέχεια παίρνει τους μοναχούς και τον ηγούμενο και τους πηγαίνει στις αποθήκες , όπου βλέπουν τα κελάρια τους γεμισμένα πάλι με θαυματουργικό τρόπο. Κάποτε απουσίαζε όλη μέρα από τη μονή και όταν τον ρώτησαν σχετικά απάντησε ότι πέταξε μέχρι την Κωνσταντινούπολη για προσκύνημα. Κατά τη διάρκεια μιας φοβερής καταιγίδας ο όσιος βγήκε έξω και υψώνοντας τα χέρια στον ουρανό άρχισε να προσεύχεται .Ευθύς η θεομηνία σταμάτησε.

Τη μέρα της Μεταμορφώσεως του Σωτήρος του 1419 μ. Χ. φτάνει στη μονή τους ο πρίγκηπας Κωνσταντίνος Δημητρίεβιτς διωγμένος από το φέουδό του. Κατά τη διάρκεια του φαγητού κοιτάζει επίμονα τον αναγνώστη που διάβαζε από το βιβλίο του Ιώβ. Το ίδιο βράδυ αποκαλύπτει στον ηγούμενο την ταυτότητα του μέχρι τότε άγνωστου ξένου σαλού μοναχού. «Είναι ο Μιχαήλ, γιος του Μάξιμου. Φρόντισέ τον. Είναι από τους δικούς μας». Όταν αργότερα ρωτήθηκε ο ίδιος αν είναι ο πρίγκηπας Μιχαήλ, απάντησε: «Ο Θεός ξέρει». Τελικά ομολόγησε ότι τ’ όνομά του είναι Μιχαήλ , χωρίς ν’ αρνηθεί ή να επιβεβαιώσει τους γαλαζοαίματους δεσμούς του. Στον Κωνσταντίνο προφήτεψε ότι αν κτίσει ένα ναό αφιερωμένο στην  Αγία Τριάδα , θα ανακτούσε το τιμάριό του. Πράγματι, μετά από καιρό, την ημέρα των εγκαινίων αυτού του ναού, φτάνει αντιπροσωπεία της περιοχής του και του αναγγέλλει ότι το φέουδό του είναι και πάλι δικό του. Άλλοτε πάλι προλέγει στον πρίγκηπα Σερμιάκα ότι αν δεν σταματήσει να σπέρνει την διχόνοια, τον περιμένει ο θάνατος. Εκείνος αδιόρθωτος πεθαίνει πρόωρα.

Σαν προφήτης ο Μιχαήλ, προλέγει και την ημέρα του δικού του θανάτου. Καλεί όλους τους μοναχούς και τους αποχαιρετά. Στη συνέχεια πήρε μαζί τους στο ναό όπου κοινώνησε των Αχράντων Μυστηρίων και επιστρέφει στο κελί του μ’ ένα θυμιατήρι γεμάτο κάρβουνα αναμμένα και λιβάνι. Το μεσημέρι τον βρίσκουν πεθαμένο , ξαπλωμένο με τα χέρια σταυρωμένα στο στήθος. Ήταν το 1453/ 1455 ή 1456 μ.Χ. Το κελί του γεμάτο από καπνούς και την ευωδία του λιβανιού.

Ο βιογράφος του Αρχιεπισκόπου του Νόβγκοροντ αγίου Ιωνά, διηγείται ότι ο Μιχαήλ πριν πάει στο Κλόπσκ πέρασε από την πόλη τους, όπου στην κεντρική πλατεία τα παιδιά του πετούσαν πέτρες. Εκείνος πρόσεξε ένα παιδάκι σοβαρό να στέκεται παράμερα, κοντά στο ναό. Το πλησίασε , του χάιδεψε τα μαλλιά και σηκώνοντάς το ψηλά, του είπε ότι θα γινόταν Αρχιεπίσκοπος. ‘Ήταν ο Ιωνάς.

Από το βιβλίο “Εμπαίζοντες

«Ημείς μωροί

δια Χριστόν»”

Ίκαρος Πετρίδης

Εκδόσεις: ΜΟΡΦΗ εκδοθήτω

Αθήνα

Μάρτιος 2008

(σελ.21-23)

«Δανείζει Θεῷ ὁ ἐλεῶν πτωχόν»

(Παροιμ. 19:17)

ΜΙΑ μέρα, την ώρα που περνούσα μαζί με τον όσιο από την πλατεία της πόλης, βλέπω στα δεξιά μου έναν άνθρωπο, που κάτι σιγομουρμούριζε . Τον ακολουθούσαν ένα σμάρι φτωχοί και ζητιάνοι, ζητώντας του ελεημοσύνη. Κι εκείνος, ενώ έκανε πως τους απόδιωχνε τάχα, τους έβαζε κρυφά στα χέρια τα ελέη της αγάπης του. Μ’ αυτόν τον τρόπο έκρυβε από τους ανθρώπους τις αγαθοεργίες Του.

Εγώ όμως το πήρα είδηση. Σκούντησα λοιπόν τον όσιο και του φανέρωσα χαμηλόφωνα την αρετή του διαβάτη. Αυτός δεν φάνηκε να εντυπωσιάστηκε.

-     Τον ξέρω, παιδί μου, είπε. Πολλές φορές έχουμε ανταμώσει. Εσύ μάθε μόνο τούτο, ότι για τον Θεό είναι μέγας.

Λίγες μέρες αργότερα του ζήτησα να μου πει κάτι γι’ αυτή την αρετή, και μου διηγήθηκε ένα παράδοξο θαύμα.

-     Ήμουνα παιδί μικρό, είπε, ίσαμε δέκα χρονών , και είχα πάει στην εκκλησία του αγίου αποστόλου Θωμά για να προσευχηθώ. Εκεί βρήκα ένα γέροντα να διδάσκει το λαό. Ανάμεσα στ’ άλλα μίλησε και για την ελεημοσύνη. Είπε μάλιστα, ότι αυτός που δίνει κάτι στους φτωχούς, είναι σαν να το καταθέτει στα χέρια του ίδιου του Κυρίου. Με κάποια δυσφορία άκουσα τα λόγια εκείνου του κήρυκα. Μου φάνηκαν  υπερβολικά.

“Μα αφού ο Χριστός , όπως μου λένε, είναι στους ουρανούς, στα δεξιά του Πατέρα Του”, συλλογιζόμουν με το παιδικό μου μυαλό, “πώς θα βρεθεί στη γη, για να πάρει αυτά που δίνουμε στους φτωχούς; ’”.  Με τέτοιες σκέψεις προχωρούσα στο δρόμο, όταν, ξάφνου, βλέπω να περνάει ένας φτωχός κουρελής , που- ω του θαύματος!- πάνω απ’ το κεφάλι του είχε την εικόνα της μορφής του Κυρίου μας Ιησού Χριστού. Η εικόνα , αόρατη βέβαια στους άλλους, στεκόταν όρθια και ακολουθούσε το ζητιάνο παντού. Καθώς λοιπόν αυτός περπατούσε, συναντήθηκε μ’ έναν καλό άνθρωπο, που του έδωσε ψωμί. Τη στιγμή όμως που ο φιλάνθρωπος εκείνος διαβάτης άπλωσε το χέρι του, άπλωσε κι ο Χριστός το δικό του μέσ’ από τη μετέωρη εικόνα, πήρε το ψωμί και, αφού ευχαρίστησε , το έδωσε στο φτωχό. Μα ούτε εκείνος ούτε κι ο διαβάτης κατάλαβαν τι έγινε. Ο θαυμασμός μου γι’ αυτό που είδα δεν περιγράφεται. Ε, από τότε πια πίστεψα ακράδαντα , πως όποιος δίνει στους αδελφούς ό,τι έχουν ανάγκη , το βάζει πραγματικά στα χέρια του Χριστού, που τη μορφή Του βλέπω να στέκεται πάνω απ’ όλους τους φτωχούς. Όσο μπορώ λοιπόν ασκώ την αρετή της ελεημοσύνης . Και ο Χριστός  μου μ’ ευχαριστεί για κάθε φτωχό που βοηθάω.

Από το βιβλίο: «ΕΝΑΣ ΑΣΚΗΤΗΣ ΕΠΙΣΚΟΠΟΣ

ΟΣΙΟΣ ΝΗΦΩΝ

ΕΠΙΣΚΟΠΟΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΑΝΗΣ»

ΕΚΔΟΣΗ ΕΝΔΕΚΑΤΗ

ΙΕΡΑ ΜΟΝΗ ΠΑΡΑΚΛΗΤΟΥ

ΩΡΩΠΟΣ ΑΤΤΙΚΗΣ 2011

(σελ.128-130)

«ΔΕΝ ΣΥΓΧΩΡΟΥΜΑΙ…»

«Μικρή η μετάνοιά σου; αλλά μεγάλη του Δεσπότου η φιλανθρωπία»

( Ιω. Χρυσόστομος , Migne P.G. 96,1250 )

Κάποτε προσήλθε ενώπιον ενός έμπειρου και σοφού Πνευματικού κάποιος χριστιανός , σε έξαλλη κατάσταση. Η απόγνωση ήταν ζωγραφισμένη στο πρόσωπό του. Η απελπισία είχε κυριέψει την καρδιά του. Όλα του φαίνονταν μαύρα. Το φάσμα της ενοχής πίεζε βαρειά τα στήθη του. Η σκέψη των πολλών του αμαρτιών τον είχε κυριολεκτικά συνθλίψει.

-   Πάτερ μου, εγώ είναι αδύνατο να συγχωρηθώ. Έχω κάνει τόσα πολλά και τόσο μεγάλα αμαρτήματα. Δεν υπάρχει ελπίδα σωτηρίας για μένα. Δεν θα με δεχθεί, δεν πρέπει να με δεχθεί και να με συγχωρήσει ο Θεός. Είμαι χαμένος για πάντα!

-   Για ηρέμησε, παιδί μου, παρατήρησε με αγάπη ο καλός Πνευματικός. Πες μου, σε παρακαλώ, τις αμαρτίες σου.

-   Μα υπήρξα άσωτος στη ζωή μου. Έζησα στο βούρκο.

-   Την παραβολή του ασώτου την έχεις ακούσει, παιδί μου; Τον άσωτο που έζησε μέσα στο βούρκο, όταν μετανόησε κι επέστρεψε , τον δέχθηκε με τόση αγάπη ο Θεός-πατέρας.

-   Ναι, αλλά εγώ έχω αφαιρέσει και ζωή ανθρώπου , επέμεινε ο αμαρτωλός.

-   Μήπως και ο ληστής δεν είχε κάνει τα ίδια; Κι όμως μπήκε πρώτος στον παράδεισο, ψιθύρισε ο αγαθός γέρων.

-   Μα πάτερ μου, εγώ αδίκησα, έκλεψα, άρπαξα.

-   Και ο τελώνης, παιδί μου, τα ίδια είχε κάνει. Κι όμως δικαιώθηκε τελικά.

-   Εγώ, όμως , προχώρησα περισσότερο. Εγώ αρνήθηκα τον Χριστό. Καταδίωξα πολλούς ανθρώπους του Χριστού, είπε αγωνιώντας ο εξομολογούμενος.

-   Μα και ο Πέτρος αρνήθηκε τον Χριστό. Και ο Παύλος έδιωξε τους ανθρώπους του Θεού.

-   Εγώ επί πλέον δείχτηκα άπιστος ως τώρα, αν και είχα πολλές ευκαιρίες να μετανοήσω και να σωθώ.

-   Μήπως και ο Θωμάς δεν δείχτηκε άπιστος;

-   Ε, λοιπόν, τί θέλετε να πείτε; ξεφώνισε με απορία ο εξομολογούμενος. Μήπως θέλετε να με πείσετε ότι είμαι καλός χριστιανός;

-   Όχι, παιδί μου, του παρατήρησε ήρεμα ο Πνευματικός. Απλώς εξετάζω σε ποια αμαρτήματα είσαι ένοχος και βλέπω ότι δεν υπάρχει κανένας λόγος να απελπίζεσαι. Οι αμαρτίες σου είναι πολλές και μεγάλες∙ το αναγνωρίζω. Θα πρέπει όμως να σου τονίσω, ότι πολύ μεγαλύτερη είναι η αγάπη και η ευσπλαχνία του Θεού. Αρκεί να μετανοήσεις ειλικρινά για όλα τα κακά που έχεις κάνει. Συνέχισε , λοιπόν, την εξομολόγηση των αμαρτημάτων σου και να είσαι βέβαιος ότι θα φύγεις από εδώ κατάλευκος, με ελαφρωμένη την ψυχή, απαλλαγμένη την καρδιά σου από το βάρος, καθαρισμένο το εσωτερικό σου από τη βρωμιά, ανακουφισμένη και ειρηνική τη συνείδησή σου. Παιδί μου, δεν γνωρίζεις ότι ο Χριστός έγινε κατάρα «ίνα ημάς εκ της κατάρας ελευθερώση»; ( Γαλ. 3, 10-13 ) . Το πανάχραντο Αίμα Του, που χύθηκε επί του Σταυρού, έχει τη δύναμη να εξαλείψει όλες τις αμαρτίες σου. Εσύ μόνο πίστευε στη θυσία του Κυρίου. Ο Ιησούς σταυρώθηκε για σένα, για μένα , για όλους. Σταυρώθηκε προσωπικά για σένα. Συνειδητοποίησε την τιμή και αποφάσισε. Μη δώσεις πια τόπο στην απόγνωση και την απελπισία. Ο Κύριος δεν ήλθε για τους δικαίους αλλά για τους αμαρτωλούς. «Οὗτος ἁμαρτωλοὺς προσδέχεται» , μαρτυρεί ο ευαγγελιστής ( Λουκ. 15, 2 ) .

Αλήθεια! Πόσοι άνθρωποι δεν αποφεύγουν την Εξομολόγηση και δεν αποδιώχνουν την χάρη της μετανοίας , επειδή αγνοούν τον ωκεανό της ευσπλαχνίας! Καταλαμβάνονται από απογοήτευση και βυθίζονται στο πέλαγος της απελπισίας. Ένα «νέφος αθυμίας τους καλύπτει πάντοθεν», όπως γράφει και ο άγιος Συμεών ο μεταφραστής ( Κατάνυξις, σ.2 ) .  Είναι και αυτό ένα όπλο του εχθρού της ψυχής μας, με το οποίο κατορθώνει να κρατεί μακριά από το σωστικό Μυστήριο μυριάδες ανθρώπων. Τους σπείρει τον πανικό. Τους παρουσιάζει εξογκωμένα τα σφάλματά τους και τους γεμίζει απαισιοδοξία. Ο Θεός, τους ψιθυρίζει, δεν πρόκειται να σε συγχωρήσει. Μάταια θέλεις να εξομολογηθείς. Μην πηγαίνεις καθόλου. Είσαι από τώρα καταδικασμένος.

Μήπως με αυτό το τέχνασμα δεν οδήγησε στο θάνατο το δόλιο Ιούδα; Θα μπορούσε ο ταλαίπωρος να μετανοήσει , όπως μετανόησε η αμαρτωλή, ο τελώνης, ο ληστής και τόσοι άλλοι. Και ο Κύριος θα δεχόταν τη μετάνοιά του, όπως δέχθηκε τον Πέτρο, το Θωμά, τον Παύλο. Και θα τον συγχωρούσε για την προδοσία του. Αλλά εκείνος έπεσε στο άλλο άκρον, στην απόγνωση. Η δε απόγνωση τον οδήγησε στην αυτοκτονία. Κι έτσι χάθηκε οριστικά…

(συνεχίζεται)

Από το βιβλίο: «ΜΕΤΑΝΟΙΑ ΚΑΙ ΕΞΟΜΟΛΟΓΗΣΗ»
Μητροπολίτου πρ. Πειραιώς ΚΑΛΛΙΝΙΚΟΥ ΚΑΡΟΥΣΟΥ
ΑΘΗΝΑ 2012
Εκδόσεις: “ΑΡΧΟΝΤΑΡΙΚΙ”

(σελ. 115-119)

Η σπουδαιότητα της εσωτερικής ειρήνης: Κανόνες και μ έσα για την απόκτησή της: μνήμη του Θεού, υπακοή στη συνείδηση , υπομονή.

( σελ. 183-188 )

ΘΑ ήθελα να σου δώσω λίγες ακόμα συμβουλές για το τί πρέπει να κάνεις τώρα που μπήκες στον νέο σου δρόμο. 

Όποιος επιχειρήσει να παρατηρήσει προσεκτικά τι συμβαίνει μέσα σου στο διάστημα μιας μόνο ημέρας , θα διαπιστώσει αναμφίβολα τον ξεπεσμό του πνεύματός σου. Σου μίλησα άλλοτε τόσο γι’ αυτό, όσο και για την κατάσταση της εσωτερικής συγχύσεως και ταραχής , μια κατάσταση αφύσικη, από την οποία πρέπει ν’ απαλλαγούμε. Εσύ, πάλι, μου έγραψες ότι δεν μπορούσες να τα βγάλεις πέρα με την ακατάσχετη κίνηση των λογισμών. Ας κάνω τώρα μια σύντομη επισκόπηση αυτής της κινήσεως και των συνεπειών της. 

Οι λογισμοί του νου κατευθύνονται προς τη γη. Ποτέ δεν υψώνονται στον ουρανό. Πάντα στοχεύουν σε πράγματα μάταια, υλικά, εφάμαρτα. Έχεις δει πώς σέρνεται η ομίχλη μέσα σε μια κοιλάδα; Ε, έτσι ακριβώς σέρνονται και οι λογισμοί μας πάνω στη γη. Η χαμέρπεια, λοιπόν, είναι ένα βασικό χαρακτηριστικό τους. Κι ένα άλλο είναι η αεικινησία. Ασταμάτητα βρίσκονται σε κίνηση , αναταραχή και αλληλοδιαδοχή, ασταμάτητα ζουζουνίζουν στο νου όπως ένα σμάρι κουνούπια σε καλοκαιριάτικη νύχτα. 

Οι λογισμοί επενεργούν στην καρδιά , παράγοντας αντίστοιχα συναισθήματα: χαρά, λύπη, οργή, φθόνο, φόβο, ελπίδα, απελπισία, καύχηση κ.λπ. Όπως και στους λογισμούς , έτσι και στα συναισθήματα , που προξενούνται απ’ αυτούς, παρατηρείται έντονη κινητικότητα και αταξία. 

Οι λογισμοί και τα συναισθήματα γεννούν πάντα επιθυμίες λιγότερο ή περισσότερο ισχυρές, πάντοτε όμως άτακτες και μπερδεμένες όπως οι γεννήτορές τους. Ο ένας άνθρωπος είναι τσιγκούνης και ο άλλος σπάταλος ∙ ο ένας ανεξίκακος κι ο άλλος εκδικητικός∙ ο ένας φιλέρημος και ο άλλος κοινωνικός∙ ο ένας υπάκουος και ο άλλος θεληματάρης∙ κ.ο.κ. Πολλές φορές, πάλι, ο ίδιος ο άνθρωπος είναι άλλοτε το ένα και άλλοτε το άλλο.

Το πλήθος , η ποικιλότητα και η εναλλαγή των λογισμών ,των συναισθημάτων και των επιθυμιών, με τις άπειρες συνθέσεις, αντιθέσεις και μεταπτώσεις τους, καθώς και με τις αναρίθμητες παραλλαγές τους από άνθρωπο σε άνθρωπο ή ακόμα και στον ίδιο τον άνθρωπο, καθιστούν εξαιρετικά δυσχερή τη λεπτομερή καταγραφή και την αναλυτική περιγραφή τους. Γεγονός είναι, πάντως, ότι εξαιτίας τους οι ψυχές μας ταλαιπωρούνται από τη σύγχυση και τη ταραχή, από τη μελαγχολία και την κατάθλιψη που αντανακλώνται, όπως όλοι διαπιστώνουμε , στην καθημερινή ζωή μας, την προσωπική και την κοινωνική. Μην περιμένεις, λοιπόν, ζωή κανονική, ζωή τακτική και ομαλή, αν δεν απαλλαγείς από την εσωτερική ταραχή. Γιατί δεν φτάνει που είναι καθεαυτή ένα μεγάλο κακό∙ την εκμεταλλεύονται με επιτηδειότητα και οι δαίμονες για να μας καταστρέψουν.

Τη Σαρακοστή, όταν εξέτασες τον εαυτό σου κι έκανες τα πρώτα βήματα στη νέα σου ζωή, η προσοχή σου στράφηκε, όπως ήταν φυσικό, σ’ αυτή την ταραχή, τη σύγχυση , την ακαταστασία του εσωτερικού σου κόσμου. Τότε, οπλισμένη με θερμό ζήλο, αποφάσισες ν’ αποκαταστήσεις την τάξη στην ψυχή και στη ζωή σου, εφαρμόζοντας με συνέπεια τις εντολές του Θεού. Με το Μυστήριο της Μετάνοιας συγχωρήθηκαν τα αμαρτήματά σου, ενώ με τη θεία Μετάληψη ανανεώθηκε η κοινωνία σου με τον Κύριο και απέκτησες ευεργετική θεία δύναμη. Είσαι, λοιπόν, έτοιμη να προχωρήσεις!

Μακάρι με μιαν ευχή να ήταν δυνατή η διόρθωση της ζωής μας. Μακάρι μ’ ένα λόγο να κατορθώναμε την ανακαίνιση της ψυχής μας. Αυτό, όμως, είναι αδύνατο. Χρειάζεται αγώνας, προσπάθεια, κόπος αλλά και ακλόνητη καρτερικότητα∙ είναι νόμος της αυτεξούσιας ζωής και συνάμα της πεσμένης φύσεως των απογόνων του Αδάμ, όλων δηλαδή των ανθρώπων. Ο Θεός, φυσικά, παρέχει τη βοήθεια Του σ’ όποιον αποδείξει έμπρακτα , με τον αγώνα του , την καλή του προαίρεση , δεν αναγκάζει ωστόσο κανένα ν’ ακολουθήσει το δρόμο Του, που οδηγεί στη σωτηρία. Έτσι, σώζεται όποιος το θέλει, βάζοντας την εσωτερική του ζωή σε τάξη σύμφωνα με το θεϊκό νόμο. Και η εσωτερική ζωή δεν μπαίνει σε τάξη από τη μια μέρα στην άλλη. Απαιτείται πολύχρονη και εντατική καλλιέργεια της ψυχής για την αφομοίωση του αγαθού, με την ενίσχυση της θείας χάριτος μέσω των Μυστηρίων . Μ’ αυτόν τον τρόπο σταδιακά ανατρέπεται η αταξία, που υπάρχει μέσα μας και αποκαθίσταται η προπτωτική θεία τάξη και αρμονία. Ακολουθεί η εσωτερική ειρήνη και μια διαρκής ευφρόσυνη διάθεση στην καρδιά. 

Να τι έχεις να κάνεις τώρα! Και μη νομίζεις ότι πρέπει ν’ αλλάξεις ριζικά όλη τη ζωή σου ή να αυτοδεσμευθείς ασφυκτικά από πολυάριθμους κανόνες. Όχι. Σου φτάνουν δυό-τρεις απλοί κανόνες, τους οποίους θα σου δώσω στη συνέχεια.

Γνωρίζεις εμπειρικά ότι μέσα σου υπάρχει σύγχυση και ταραχή, αταξία και ακαταστασία. Την κατάσταση αυτή θέλεις να την αλλάξεις. Άρχισε, λοιπόν, με την απομάκρυνση της αιτίας της. Ποιά είναι η αιτία της; Το ότι το πνεύμα μας έχει χάσει το αρχικό του θεμέλιο , που είναι ο Θεός. Στο θεμέλιο αυτό επιστρέφει μέσω της μνήμης του Θεού. Έτσι, πρώτα-πρώτα χρειάζεται ν’ αποκτήσεις τη συνήθεια της αδιάλειπτης μνήμης του Θεού , μαζί με το φόβο του Θεού και την ευλάβεια. Σου έγραψα γι’ αυτό την προηγούμενη φορά. Ξέρεις τί πρέπει να κάνεις. Μην αφήσεις τίποτα να παρεμποδίσει την προσπάθειά σου. Μ’ ό,τι κι αν ασχολείσαι, να είσαι κοντά στον Κύριο. Να προσηλώνεσαι σ’ Αυτόν μ’ όλο σου το νου. Να βρίσκεσαι κάθε στιγμή νοερά μπροστά Του και να αισθάνεσαι σαν να βρίσκεσαι μπροστά σ’ ένα βασιλιά. Αν εφαρμόσεις ευσυνείδητα αυτόν τον απλό κανόνα, σύντομα η νοερή παράσταση ενώπιον του Κυρίου θα σου γίνει βίωμα και η εσωτερική σου σύγχυση θ’ αρχίσει να μειώνεται σταθερά με τρόπο θαυμαστό. Μάταιοι λογισμοί , εμπαθή συναισθήματα και ανάρμοστες επιθυμίες θα συνεχίσουν να εμφανίζονται κάπου-κάπου μέσα σου και θα σου αφαιρούν προσωρινά τη μνήμη του Θεού, ωστόσο όλα αυτά θα τα παρατηρείς αμέσως και να τα διώχνεις σαν ανεπιθύμητους επισκέπτες, ανανεώνοντας κάθε φορά, γεμάτη ένθεο πόθο, τη νοερή ενότητά σου με τον Κύριο.

Αν επιδοθείς σ’ αυτό το πνευματικό αγώνισμα με σταθερότητα και ενθουσιασμό, σύντομα η ευλαβική σου προσήλωση στον Θεό θα παγιωθεί και η εσωτερική σου ειρήνη θα αποκατασταθεί απ’ Αυτόν. Βέβαια, όταν λέω σύντομα, δεν εννοώ μία ή δύο ημέρες. Αυτά τα πράγματα απαιτούν μήνες ή και χρόνια!

Στον παραπάνω κανόνα πρόσθεσε κι άλλον ένα υποβοηθητικό: Μην κάνεις ποτέ αυτό που η συνείδησή σου αποδοκιμάζει και μην παραλείπεις ποτέ αυτό που η συνείδησή σου υποδεικνύει, είτε είναι σημαντικό είτε είναι ασήμαντο. Η συνείδηση αποτελεί τον μόνιμο ηθικό  οδηγό μας. Επειδή , όμως  , μετά την πτώση του Αδάμ έχασε τη δύναμή της, τα πάθη, μη βρίσκοντας πια σοβαρή αντίσταση, μας παραδίνουν μέσω των λογισμών , των συναισθημάτων και των επιθυμιών σε άτοπες ιδιοτροπίες και άσεμνες συνήθειες. Ξαναδώσε , λοιπόν, στη συνείδησή σου την αρχική της δύναμη. Και υπάκουέ την απόλυτα. Νομίζω πως την έχεις ασκήσει όσο πρέπει, ώστε να διακρίνει σε κάθε περίπτωση το σωστό και να σε πληροφορεί τί πρέπει και τί δεν πρέπει να κάνεις. Ακολούθησέ την απαρέγκλιτα. Μην επιτρέπεις στον εαυτό σου να κάνει οτιδήποτε αντίθετο στις υποδείξεις της, ακόμα κι αν αυτό θα σου στοιχίσει τη ζωή. Όσο πιο αποφασιστικά υπακούς στη συνείδηση, τόσο πιο πολύ θα την ισχυροποιήσεις. Και όσο πιο πολύ την ισχυροποιήσεις, τόσο πιο ολοκληρωμένα και έντονα θα σε κατευθύνει στο αναγκαίο και το αγαθό αλλά και  θα σε απομακρύνει από το περιττό και το ανώφελο. Έτσι, σιγά-σιγά , θ’ αποκατασταθεί η τάξη στον εσωτερικό σου κόσμο. Μια συνείδηση με ευλαβική μνήμη του Θεού είναι η πηγή της αληθινής πνευματικής ζωής. Θυμήσου τί είπαμε για το πνεύμα στην αρχή της αλληλογραφίας μας.

Τίποτ’ άλλο δεν χρειάζεσαι πέρα απ’ αυτούς τους δύο κανόνες. Συμπλήρωσέ τους μόνο με την υπομονή. Η επιτυχία, βλέπεις, όπως σου έχω ξαναπεί, δεν θα έρθει αμέσως. Πρέπει να περιμένεις, μοχθώντας επίμονα. Ναι, πρέπει να μοχθείς και, το σπουδαιότερο, να μην επιδιώκεις την ικανοποίηση του αυτού σου ή την αρέσκεια του κόσμου.  Γιατί τόσο ο εαυτός σου  όσο και ο κόσμος θ’ αντιδράσουν ισχυρά στην απόφαση και τον αγώνα σου για μια νέα ζωή, ζωή πνευματική. Την αντίδρασή τους πρέπει να την αντιμετωπίσεις νικηφόρα, και γι’ αυτό ακριβώς χρειάζεσαι εξίσου δύναμη και υπομονή. Φόρεσε, λοιπόν, την παντοδύναμη αυτή πανοπλία και μην αφήσεις ποτέ το ηθικό σου να καταπέσει, όσες δυσκολίες κι αν αντιμετωπίσεις. Όλα τα καλά θα έρθουν με τον καιρό∙ αυτή η ελπίδα να σε στηρίζει στην υπομονή σου. Είναι μια ελπίδα που επιβεβαιώνεται από τις εμπειρίες όλων όσων επιζήτησαν και κατόρθωσαν τη σωτηρία.

Αυτά είν’ όλα , λοιπόν! Πρώτον, ευλαβική μνήμη του Θεού∙ δεύτερον, υπακοή στη συνείδηση∙ τρίτον, υπομονή και ελπίδα. Εύχομαι, με τη βοήθεια του Κυρίου, να τα κατορθώσεις.  

Από το βιβλίο: «ΟΣΙΟΥ ΘΕΟΦΑΝΟΥΣ ΤΟΥ ΕΓΚΛΕΙΣΤΟΥ

Ο ΔΡΟΜΟΣ ΤΗΣ ΖΩΗΣ

γράμματα σε μια ψυχή»

ΕΚΔΟΣΗ ΤΕΤΑΡΤΗ

ΙΕΡΑ ΜΟΝΗ ΠΑΡΑΚΛΗΤΟΥ

ΩΡΩΠΟΣ ΑΤΙΙΚΗΣ 2000

ΠΕΡΙ ΜΕΤΑΝΟΙΑΣ

( σελ.131-135) 

…

3. Συχνά ανακαλύπτουμε ότι εκείνοι που δεν είχαν ποτέ προηγουμένως γνώση του Θεού, έχουν πολύ δυνατότερη πίστη από εκείνους που ισχυρίζονται ότι Του ήταν αφοσιωμένοι σ’ ολόκληρη τη ζωή τους. Όταν ένας άνθρωπος που δεν γνώριζε τον Θεό έρχεται στα συγκαλά του κι αρχίζει να προσεύχεται, γνωρίζει πώς ήταν η ζωή του πριν κι γνωρίζει επίσης Ποιος τον βοήθησε να βρει το φως Του στην άκρη του τούνελ.

4. Όλοι μας αμαρτάνουμε κατ’ εξακολούθηση. Γλιστράμε και πέφτουμε. Στην πραγματικότητα πέφτουμε σε παγίδες που μας στήνουν οι δαίμονες. Οι Πατέρες και οι Άγιοι μας λένε συνήθως: «Είναι σημαντικό να σηκωνόμαστε αμέσως μετά από μία πτώση και να συνεχίζουμε να βαδίζουμε προς τον Κύριο». Ακόμα κι αν πέφτουμε 100 φορές τη μέρα, δεν πειράζει∙ πρέπει να σηκωνόμαστε και να συνεχίζουμε να βαδίζουμε προς τον Θεό, δίχως να κοιτάζουμε πίσω μας. Ό,τι έγινε, έγινε- ανήκει στο παρελθόν. Προχωράμε μόνο μπροστά και ζητάμε από τον Θεό τη βοήθειά Του.

5. Η ενθύμηση μιας αμαρτίας που διαπράξαμε δεν σημαίνει ότι η αμαρτία αυτή δεν έχει συγχωρηθεί. Αυτή η ενθύμηση των αμαρτιών μας αποτελεί μια προειδοποίηση προς τον εαυτό μας, έτσι ώστε να μη μας συνεπάρει η υπερηφάνεια και αμαρτήσουμε ξανά. Στην ουσία, είμαστε εμείς που δεν συγχωρούμε τον εαυτό μας, όχι ο Θεός. Δεν μπορούμε να συγχωρήσουμε τον εαυτό μας, λόγω της υπερηφάνειας μας. Ένα αυθεντικό δείγμα ότι μια αμαρτία συγχωρήθηκε είναι το γεγονός ότι δεν επαναλαμβάνεται, και ότι είμαστε εν ειρήνη. Είναι επίσης σημαντικό το πώς διάγουμε τα τελευταία χρόνια της ζωής μας . Μια θεάρεστη ζωή στα γεράματά μας σβήνει τις κηλίδες των νεανικών μας αμαρτημάτων.

6. Εμείς οι άνθρωποι θερίζουμε πάντοτε τους καρπούς των λογισμών και των πόθων μας. Αν οι πόθοι και οι λογισμοί μα είναι μοχθηροί, δεν μπορούμε να αποκομίσουμε καλούς καρπούς. Ολόκληρη η ανθρωπότητα θερίζει τους καρπούς των λογισμών και των πόθων της.  Ο Κύριος είπε για τη Δευτέρα Παρουσία Του: «πλὴν ὁ υἱὸς τοῦ ἀνθρώπου ἐλθὼν ἆρα εὑρήσει τὴν πίστιν ἐπὶ τῆς γῆς;» ( Λουκ. 18, 8 ) .  Να γιατί πρέπει να πασχίσουμε να βελτιώσουμε τον χαρακτήρα μας, όσο είμαστε ακόμα στην παρούσα ζωή- με αυτόν ακριβώς τον χαρακτήρα είναι που θα περάσουμε στην αιώνια ζωή. Έχουμε την ευκαιρία εδώ να αλλάξουμε προς το καλύτερο, αν μετανοήσουμε για όλες τις κακές μας επιλογές∙ όταν όμως μια ψυχή περνάει στην αιωνιότητα δεν έχει πια την ικανότητα να προσευχηθεί για τον εαυτό της. Δεν το ήξερα αυτό, αλλά κάποτε είχα την ευκαιρία να νιώσω σαν να ετοιμαζόταν η ψυχή μου να αναχωρήσει από το σώμα μου., Ένιωσα ότι δεν μπορούσα πλέον να προσευχηθώ για τον εαυτό μου. Προσευχήθηκε ένας μοναχός για μένα, αλλά εγώ δεν μπορούσα: ο καιρός της μετανοίας μου είχε τελειώσει.

7. Στη χώρα μας και παντού στον κόσμο, οι άνθρωποι αποκομίζουν τους καρπούς των λογισμών και των επιθυμιών τους. Οι πόθοι μας δεν είναι καλοί∙ ούτε κι οι λογισμοί μας. Κατά συνέπεια, πώς είναι δυνατό οι καρποί τέτοιων λογισμών και τέτοιων πόθων να είναι καλοί; Έχουμε ανάγκη να μετανοήσουμε και να αλλάξουμε τον τρόπο της ζωής μας. Η μετάνοια δεν σημαίνει απλώς ότι πάμε στον ιερέα και εξομολογούμαστε∙ η ψυχή πρέπει να απελευθερωθεί από όλους αυτούς τους λογισμούς και τη μελαγχολία , που μας έχει υπερκεράσει λόγων των στρεβλών μας κατευθύνσεων . Η μετάνοια είναι μια αλλαγή βίου, μια αλλαγή κατεύθυνσης , μια στροφή προς το Απόλυτο Καλό και μια αποστροφή μας προς ο,τιδήποτε αρνητικό. Η πραγματική μετάνοια είναι σπάνια, ακόμα και ανάμεσα στους ευλαβείς ανθρώπους , και γι’ αυτό και υποφέρουμε τόσο πολύ. Αν οι άνθρωποί μας μπορούσαν να μετανοήσουν, δεν θα βίωναν τα βάσανα που περνάνε τώρα. Περιπλέκουμε άσχημα τις ζωές μας με τους λογισμούς και τους πόθους μας, Δεν το ήξερα αυτό παλιότερα, αλλά τώρα γνωρίζω ότι εγώ ευθύνομαι για όλα! Τώρα ξέρω γιατί οι Άγιοι Πατέρες μας θεωρούσαν τον εαυτό τους χειρότερο όλων.

8. Όταν προσευχόμαστε για κάτι εκ βάθους καρδίας, ο Κύριος μας το χαρίζει, επειδή είναι Θεός και Πατέρας μας ( Ματθ. 7,7-11 ) . Πρέπει να ενδυναμωθούμε με την  προσευχή και να γίνουμε ένας νους και μία σκέψη στον τόπο μας. Αν το πετύχουμε αυτό δεν θα έχουμε εχθρούς. Αν κοιτάξουμε στην ιστορία του Ισραήλ, θα δούμε ότι οι εχθροί του θριάμβευαν καταπάνω του, κάθε φορά που οι Ισραηλίτες απομακρύνονταν από τον Θεό, και ότι ο Κύριος πάντα τους βοηθούσε όποτε μετανοούσαν ειλικρινά. Ο Κύριος είναι πάντοτε μαζί μας.

Από το βιβλίο : «ΟΙ ΛΟΓΙΣΜΟΙ ΚΑΘΟΡΙΖΟΥΝ ΤΗ ΖΩΗ ΜΑΣ
Βίος και διδαχές του γέροντα Θαδδαίου της Βιτόβνιτσα
Εκδόσεις : «Εν πλω»

ΕΙΣ ΤΗΝ ΓΕΝΕΘΛΙΟΝ ΗΜΕΡΑΝ ΤΟΥ ΣΩΤΗΡΟΣ

Ιω. Χρυσοστόμου

ΕΙΣ ΤΗΝ ΓΕΝΕΘΛΙΟΝ ΗΜΕΡΑΝ ΤΟΥ ΣΩΤΗΡΟΣ

Ομιλία Β΄

Ελάτε λοιπόν , να γιορτάσουμε! Ελάτε να πανηγυρίσουμε! Είναι παράξενος ο τρόπος της γιορτής- όσο παράξενος είναι κι ο λόγος της γεννήσεως του Χριστού.

Σήμερα λύθηκαν τα μακροχρόνια δεσμά.

Ο διάβολος καταντροπιάστηκε.

Οι δαίμονες δραπέτευσαν.

Ο θάνατος καταργήθηκε.

Ο παράδεισος ανοίχτηκε.

Η κατάρα εξαφανίστηκε.

Η αμαρτία διώχτηκε.

Η πλάνη απομακρύνθηκε.

Η αλήθεια αποκαλύφθηκε.

Το κήρυγμα της ευσέβειας ξεχύθηκε και διαδόθηκε παντού.

Η βασιλεία των ουρανών μεταφυτεύθηκε στη γη.

Οι άγγελοι συνομιλούν με τους ανθρώπους.

Όλα έγιναν ένα.

Γιατί;

Γιατί κατέβηκε ο Θεός στη γη κι ο άνθρωπος ανέβηκε στους ουρανούς. Κατέβηκε ο  Θεός στη γη και πάλι βρίσκεται στον ουρανό. Ολόκληρος είναι στον ουρανό κι ολόκληρος στη γη. Έγινε άνθρωπος κι είναι Θεός. Είναι Θεός και πήρε σάρκα. Κρατιέται σε παρθενική αγκαλιά και στα χέρια Του κρατάει την οικουμένη.

Τρέχουν κοντά Του οι μάγοι. Τρέχουμε κι εμείς. Τρέχει και τ’ αστέρι για να φανερώσει τον Κύριο τ’ ουρανού. Μα… κι Εκείνος τρέχει. Τρέχει προς την Αίγυπτο. Και φαίνεται, βέβαια, πως πηγαίνει εκεί για ν’ αποφύγει τη επιβουλή του Ηρώδη. Όμως τούτο γίνεται, για να εκπληρωθούν τα προφητικά λόγια: «Την ημέρα εκείνη, ο ισραηλιτικός λαός θα πάρει τρίτος, μετά τους Ασσυρίους και τους Αιγυπτίους, την ευλογία του Θεού πάνω στη γη» ( Ησ. 19:24 ) .

ΕΙΣ ΤΗΝ ΓΕΝΕΘΛΙΟΝ ΗΜΕΡΑΝ ΤΟΥ ΣΩΤΗΡΟΣ

Ομιλία Β΄(συνέχεια)

Τι λες , Ιουδαίε; Εσύ που ήσουν πρώτος έγινες τρίτος; Οι Αιγύπτιοι και οι Ασσύριοι μπήκαν μπροστά , και ο πρωτότοκος Ισραήλ πήγε πίσω;

Ναι. Έτσι είναι. Οι Ασσύριοι θα γίνουν πρώτοι, επειδή αυτοί πρώτοι με τους μάγους τους προσκύνησαν τον Κύριο. Πίσω τους οι Αιγύπτιοι, που Τον δέχτηκαν, όταν κατέφυγε στα μέρη τους, για ν’ αποφύγει την επιβουλή του Ηρώδη. Τρίτος και τελευταίος ο Ισραηλιτικός λαός, που γνώρισε τον Κύριο από τους αποστόλους, μετά τη βάπτισή Του στον Ιορδάνη.

Τί άλλο μένει να πω;

Δημιουργό και φάτνη βλέπω. .. Βρέφος και σπάργανα… Λεχώνα παρθένα , περιφρονημένη. Φτώχεια πολλή… Ανέχεια πολλή…

Είδες όμως τί πλούτος μέσα στη μεγάλη φτώχεια; Ο Πλούσιος έγινε φτωχός για χάρη μας. Δεν έχει ούτε κρεβάτι ούτε στρώμα. Μέσα σε ταπεινό παχνί Τον έχουν αποθέσει…

Ω φτώχεια , πλούτου πηγή!

Ω πλούτε αμέτρητε, κρυμμένε μες στη φτώχεια!

Μέσα στη φάτνη κείτεσαι και την οικουμένη σαλεύεις.

Μέσα σε σπάργανα τυλίγεσαι και σπας τα δεσμά της αμαρτίας.

Λέξη ακόμα δεν άρθρωσες και δίδαξες στους μάγους τη θεογνωσία.

Από το βιβλίο: «Ημεροδρόμιο Χριστουγέννων»
Σειρά: Ορθόδοξη Μαρτυρία, αριθ. 125
Εκδόσεις ΑΚΡΙΤΑΣ

Ο ΔΗΜΙΟΥΡΓΟΣ ΕΡΧΕΤΑΙ ΣΤΟΝ ΚΟΣΜΟ

π. Κυρίλλου Αργέντη (1918-1994)
Ο ΔΗΜΙΟΥΡΓΟΣ ΕΡΧΕΤΑΙ ΣΤΟΝ ΚΟΣΜΟ
Να λοιπόν που άρχισαν να στολίζονται οι εμπορικοί δρόμοι της πόλης μας με γιρλάντες και πολύχρωμα λαμπιόνια! Κατακόκκινοι αγιο- βασίληδες περιφέρονται με τις άσπρες γενειάδες τους, ενώ άρχισαν να εμφανίζονται και χριστουγεννιάτικα δέντρα κάθε είδους και μεγέθους. Οι νοικοκυρές θα αγοράσουν τη γαλοπούλα τους. Τη νύχτα των Χριστουγέννων , θα ξαγρυπνήσουν με σαμπάνια μέχρι το πρωί .Θα κερδίσουν οι έμποροι, αλλά και οι γιατροί που θα κληθούν να αντιμετωπίσουν τις συνέπειες της πολυφαγίας. Τα μικρά παιδιά όμως, στην Αιθιοπία ή αλλού στον τρίτο κόσμο, θα συνεχίσουν να πεθαίνουν από την πείνα. Καλά Χριστούγεννα, φίλοι!
Κι ενώ αυτά τα Χριστούγεννα του Ηρώδη θα μας φέρουν λίγο πιο κοντά προς το τέλος ενός κόσμου που τρέχει χαρούμενος προς τον θάνατο, οι μαθητές του Χριστού θα μαζευτούν διακριτικά γύρω από το φτωχό νήπιο της Βηθλεέμ , για να γιορτάσουν με θάμβος: ο Προ των αιώνων υπάρχων Θεός εισέρχεται στην πονεμένη σάρκα των ανθρώπων και γεννιέται σ’ ένα στάβλο.
Γιατί αυτό γίνεται: ο Δημιουργός έρχεται στον φτωχό κόσμο Του, για να τον αναπλάσει εκ των έσω, για να ξαναδημιουργήσει έναν άνθρωπο που να μπορεί – τόσο γλυκά- να ανοίξει τα μάτια του και πάλι στη ζωή. Ήταν στην προοπτική του Θεού να επισκεφθεί τους ανθρώπους, για να τους γνωρίσει το σχέδιο που είχε γι’ αυτούς ως Δημιουργός : να τους προσφέρει τη θεία, την αιώνια ζωή, για την οποία τους είχε πλάσει , λυτρώνοντάς τους από τον θάνατο κι από το φόβο του θανάτου, συνέπειες της ρήξης τους με Αυτόν που είναι η πηγή της ζωής.



Από το βιβλίο: «Ημεροδρόμιο Χριστουγέννων»
Σειρά: Ορθόδοξη Μαρτυρία, αριθ. 125
Εκδόσεις ΑΚΡΙΤΑΣ

Οι έπαινοι , η υπερηφάνεια και η ταπείνωση

- Φοβηθείτε τους επαίνους εκ μέρους των ανθρώπων, εξακολούθησε ο στάρετς απευθυνόμενος προς όλους, και προπάντων όταν σας επαινούν παρά την αξία σας. Σιωπήστε, μην απαντήσετε εκείνη τη στιγμή. Μόνο μέσα σας συναισθανθείτε ότι σας επαινούν περισσότερο απ’ ότι αξίζετε. Μα αν αρχίσετε να αντιλέγετε, τότε γεννιέται η υποκρισία. Πράγματι, το λεπτό αίσθημα της ικανοποιήσεως από τους επαίνους υπάρχει στον καθένα. Όλοι βρισκόμαστε σε πλάνη δίνοντας μεγάλη αξία στον εαυτό μας. Υπερηφανευόμαστε, ματαιοδοξούμε και μετά πρέπει κάθε μέρα να παρακαλούμε τον Κύριο: «Κύριε, στείλε το έλεός Σου, λύτρωσέ μας από την πλάνη, από την έπαρση, φώτισέ με με το φως της χάριτός Σου». Είναι φοβερή συμφορά όταν ο άνθρωπος χάνοντας την ταπείνωση , απατά τον εαυτό του και φαντάζεται ότι μόλις που δεν είναι άγιος. Φοβερή κατάσταση η έπαρση, η σατανική υπερηφάνεια! Κάποιους τους σώζει ο Κύριος απ’ αυτή την κατάσταση με βαρειά τιμωρία. Στέλνει κάποια ψυχική ασθένεια ή παραχωρεί να πέσουν σε επαίσχυντες αμαρτίες, από το βάρος των οποίων, σαν να συνέρχονται, έρχονται στον εαυτό τους , αναγνωρίζουν τη μηδαμινότητά τους , μετανοούν και διορθώνονται. Αλλά πολλοί απ’ αυτούς τους δυστυχείς χάνονται, ειδικά αν δεν υπάρχει κανείς να τους βοηθήσει να συνέρθουν. Φύλαξέ μας, Κύριε, όλους από μια τέτοια δαιμονική απάτη. Ποτέ δεν πρέπει να υπερηφανευόμαστε για τις ικανότητες, τα χαρίσματά μας και για τα άλλα φυσικά μας πλεονεκτήματα. Ο Κύριος θα μας τα αφαιρέσει σαν τιμωρία για την υπερηφάνειά μας.

Προβλέποντας αυτή τη φοβερή κατάσταση σε κάποιους ανθρώπους ο στάρετς, τους συμβούλευε να συντομεύουν τον κανόνα της προσευχής τους.
- Εσείς, Νίνα, να προσεύχεσθε λιγότερο, έλεγε σε κάποιο πνευματικό του τέκνο.
- Όσο πιο υψηλή πνευματική κατάσταση έχει ο άνθρωπος , συνέχισε ο στάρετς, τόσο περισσότερο βλέπει πόσο μέγας είναι ο Κύριος κι οπόσο μηδαμινός και ανίσχυρος είναι ο ίδιος, και όλο και περισσότερο θαυμάζει το μεγαλείο του Θεού προσευχόμενος ταπεινά. Και για όλα ζητεί τη βοήθεια από τον Παντοδύναμο . Ο στάρετς Ζαχαρίας έλεγε: «Η σοφία χωρίς τη Χάρη είναι αφροσύνη, ενώ η τέλεια ταπείνωση είναι απλή».
Κάποτε έλεγε κατά την εξομολόγηση:
- Με τί θα εξολοθρεύσουμε την υπερηφάνεια και θα αποκτήσουμε την ταπείνωση; Ο όσιος Σεραφείμ διδάσκει: « Με τη σιωπή. Με τη σιωπή οι περισσότερες αμαρτίες νικώνται. « ҅Ο Θεὸς ὑπερηφάνοις ἀντιτάσσεται, ταπεινοῖς δὲ δίδωσι χάριν».

Όντας ο στάρετς πρότυπο ταπεινώσεως με όλες του τις δυνάμεις και τα χαρίσματά του προσπαθούσε να εμφυτεύσει αυτή την πολύτιμη αρετή σε όλους τους ανθρώπους . Έλεγε:
- Την ταπείνωση τη χαίρεται και ο ίδιος ο Θεός: « ҅Επὶ τίνα ἐπιβλέψω ἀλλ' ἢ ἐπὶ τὸν ταπεινὸν καὶ ἡσύχιον καὶ τρέμοντα τοὺς λόγους μου.» ( Ησ . 66, 2 ) . Αλλά σε τί συνίσταται η ταπείνωση; Ο ταπεινός άνθρωπος θεωρεί τον εαυτό του αμαρτωλότερο όλων μέσα στην καρδιά του, κανένα δεν εξουδενώνει, κανένα δεν κρίνει, δεν αναζητεί τον πλούτο, τη δόξα και τις τιμές, ανδρείως υπομένει τους εξευτελισμούς, τις ύβρεις , τις επιπλήξεις, γιατί αναγνωρίζει ότι αυτά του αξίζουν. Σε όλους συμπεριφέρεται χαρούμενα, είναι έτοιμος να υπηρετήσει τον καθένα, δεν βλέπει σαν καλά τα έργα του και δεν λέγει τίποτε γι’ αυτά, αν δεν υπάρχει ανάγκη. Η ταπείνωση είναι ο στέφανος και η ωραιότης όλων των αρετών. Ό,τι είναι για τη διψασμένη γη η βροχή, είναι για την ανθρώπινη ψυχή η ταπείνωση. Να κρατάτε μέσα στην καρδιά σας τα λόγια του Σωτήρος: «Μάθετε ἀπ’ ἐμοῦ, ὅτι πραΰς εἰμι καὶ ταπεινὸς τῇ καρδίᾳ, καὶ εὑρήσετε ἀνάπαυσιν ταῖς ψυχαῖς ὑμῶν•» ( Ματθ. 11,29 ) .

Τη Μεγάλη Πέμπτη του 1967, κατά τη Λειτουργία, στο κήρυγμά του είπε τα εξής:
- Σήμερα είναι η σημαντική ημέρα της αναμνήσεως του Μυστικού Δείπνου. Σήμερα είναι η αρχή του Μυστηρίου της Θείας Κοινωνίας. Κατά τη διήγηση του Ευαγγελίου , το πλύσιμο των ποδιών των Μαθητών από το Διδάσκαλό τους αποκαλύπτει τη μεγάλη αρετή, την ταπείνωση. Ο Κύριος με αυτή Του την ενέργεια εμπνέει και μας να υπηρετούμε όλους και τους ελάχιστους αδελφούς μας, όπως ο Διδάσκαλος τους Μαθητές Του. Ο Κύριος και στη γη ήρθε δια του Σκεύους της ταπεινώσεως . Για πάρα πολύ μεγάλο διάστημα δεν ερχόταν στη γη. Πέρασαν πολλοί αιώνες ,αλλά καθυστερούσε, επειδή δεν υπήρχε στη γη το Σκεύος της ταπεινώσεως. Ακόμη και μεταξύ των μαθητών Του δεν υπήρχε τέτοια ταπείνωση. Ακόμα και οι πιο κοντινοί Του Μαθητές ήθελαν να καθήσουν ο ένας από τα δεξιά και ο άλλος από τα αριστερά του Κυρίου στη Βασιλεία των Ουρανών και οι άλλοι αγανάκτησαν Εναντίον του γι’ αυτό. Μόνο η Μητέρα του Θεού φάνηκε ένα τέτοιο άξιο Σκεύος και μεγαλύνθηκε για την ταπείνωσή της. «ὅτι ἔπεβλεψεν ἐπὶ τὴν ταπείνωσιν τῆς δούλης αὐτοῦ». Το δεύτερο σημείο από το σημερινό ευαγγελικό γεγονός μας διδάσκει την υπακοή , την ευπείθεια. Ο Πέτρος φλεγόμενος από ζήλο έφερε αντίρρηση στον Διδάσκαλο: «Κύριε, σύ μου νίπτεις τοὺς πόδας; …οὐ μὴ νίψῃς τοὺς πόδας μου εἰς τὸν αἰῶνα». Σ’ αυτά του απάντησε ο Χριστός: «ἐὰν μὴ νίψω σε, οὐκ ἔχεις μέρος μετ' ἐμοῦ» . Τότε είπε ο Πέτρος στον Κύριο: «Κύριε, μὴ τοὺς πόδας μου μόνον, ἀλλὰ καὶ τὰς χεῖρας καὶ τὴν κεφαλήν» ( Ιω. 13, 6,9 ) . Ιδού πόσο πολύτιμη είναι η υπακοή. Η μακαρία υπακοή είναι ανώτερη από τη νηστεία και την προσευχή.
Ο άγιος Ιωάσαφ Μπελγκορόντσκυ είχε εξοικειωθεί με την αρετή της υπακοής, της ευπείθειας. Όταν ήταν οκτώ ετών, ο πατέρας του είδε όνειρο στο οποίο η Παναγία εκάλυψε τον γιο του με αρχιερατικό μανδύα. Θαύμασε και σκέφτηκε: «Γιατί το είδα αυτό; Στο γένος μας δεν υπάρχουν ιερείς». Το πρωί ξέχασε το όνειρο και όσο κι αν προσπαθούσε , δεν μπορούσε να το θυμηθεί. Μόνο όταν ι Ιωάσαφ έγινε αρχιερεύς , ο πατέρας του θυμήθηκε αυτό το όνειρο.
Βοήθησέ μας Κύριε, να μάθουμε σε όλα την ταπείνωση, την υπομονή, την υπακοή και την υποταγή στο θέλημα του Θεού.

Από το βιβλίο: « ΣΤΑΡΕΤΣ ΣΑΒΒΑΣ
Ο ΠΑΡΗΓΟΡΗΤΗΣ»
ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΑΘΩΣ

Οι ιερές εικόνες βοηθούν στην προσευχή

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3
Για να θερμανθή η καρδιά στην προσευχή

Οι ιερές εικόνες βοηθούν στην προσευχή
- Γέροντα, όταν είμαι στενοχωρημένη, πώς θα βρω παρηγοριά;
- Να καταφύγης στην προσευχή. Και μόνον το κεφάλι σου να ακουμπήσης σε μια εικόνα, θα βρης παρηγοριά. Κάνε το κελλί σου σαν εκκλησάκι με εικόνες που σε αναπαύουν , και θα δης, θα βρίσκης μέσα σε αυτό πολλή παρηγοριά.
- Μερικές φορές, Γέροντα, κατά την ώρα της προσευχής ασπάζομαι τις εικόνες. Είναι σωστό;
- Σωστό είναι . Κανονικά έτσι πρέπει να ασπαζώμαστε τις εικόνες: Να ξεχειλίζη η καρδιά μας από αγάπη προς τον Χριστό, την Παναγία και τους Αγίους, και να πέφτουμε , να προσκυνούμε τις άγιες εικόνες τους.
Μια χρονιά , στις 26 Μαρτίου , που γιορτάζουμε την Σύναξη του Αρχαγγέλου Γαβριήλ , προσευχόμουν όρθιος μπροστά στις εικόνες του Χριστού και της Παναγίας. Για μια στιγμή βλέπω τον Χριστό και την Παναγία να κινούνται σαν ζωντανοί! «Χριστέ μου, είπα, ευλόγησέ με». Και, καθώς έπεφτα να προσκυνήσω, μια έντονη ευωδία γέμισε το κελλί. Με έπιασε τρέλλα! Το χαλάκι που είχα στρωμένο κάτω, αν και ήταν γεμάτο χώμα, ακόμη και αυτό ευωδίαζε. Έμεινα γονατιστός και ασπαζόμουν αυτό το χαλάκι. Τέτοια ευωδία!
- Γέροντα, όταν προσεύχωμαι, βοηθάει να φέρω στον νου μου την εικόνα του Χριστού;
- Κοίταξε, όταν προσεύχεσαι μπροστά σε μια εικόνα , η εικόνα βοηθάει, γιατί από την εικόνα περνάς στο εικονιζόμενο πρόσωπο . Όταν όμως προσεύχεσαι νοερώς και είσαι σκυμμένη με κλειστά τα μάτια , δεν πρέπει να φέρνης στην φαντασία σου εικόνες, γιατί μπορεί να το εκμεταλλευθή το ταγκαλάκι και να σου τα παρουσιάση σαν οράματα, για να σε πλανήση και να σου κάνει κακό.
Ιδίως η ευχή καλά είναι να γίνεται με καθαρό νου, χωρίς λογισμούς ή παραστάσεις, έστω κι αν αυτές είναι εικόνες του Χριστού ή παραστάσεις από την Αγία Γραφή, γιατί αυτό είναι επικίνδυνο, ιδιαίτερα για όσους έχουν πολλή φαντασία και υπερηφάνεια. Μόνον όταν έρχωνται ρυπαροί ή βλάσφημοι λογισμοί , μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε παραστάσεις από την Αγία Γραφή. Η καλύτερη όμως «παράσταση» είναι η συναίσθηση της αμαρτωλότητός μας και της αχαριστίας μας.




Από το βιβλίο: « ΓΕΡΟΝΤΟΣ ΠΑΪΣΙΟΥ ΑΓΙΟΡΕΙΤΟΥ
ΛΟΓΟΙ
ζ΄
ΠΕΡΙ ΠΡΟΣΕΥΧΗΣ»
ΙΕΡΟΝ ΗΣΥΧΑΣΤΗΡΙΟΝ
«ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΤΗΣ ΙΩΑΝΝΗΣ Ο ΘΕΟΛΟΓΟΣ»
ΣΟΥΡΩΤΗ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ

Άγιος Προκόπιος της Βιάτκα , ο Σιωπηλός δια Χριστόν Σαλός.

21 Δεκεμβρίου


Ο άγιος έζησε το 16ο-17ο αιώνα στη Ρωσική πόλη Βιάτκα. Όταν ήταν σε ηλικία 12 ετών κτυπήθηκε από ένα κεραυνό που τον άφησε αναίσθητο και ακολούθως σε πολύ κακή κατάσταση, τον πήγαν στον ηγούμενο της μονής Κοιμήσεως της Θεοτόκου μετέπειτα άγιο Τρύφωνα ( +8 Οκτωβρίου ) , ο οποίος προσευχήθηκε και τον γιάτρεψε. Το γεγονός το συγκίνησε και φεύγοντας από τους γονείς του πήγε σε ένα γειτονικό χωριό στο ναό της αγίας Αικατερίνης , όπου υπηρέτησε τον εκεί ναό κοντά στον άγιο Ιλαρίωνα.
Οι γονείς του, Μάξιμος και Ειρήνη ήταν φτωχοί αγρότες και μόλις ο Προκόπιος έφτασε στην ηλικία των 20 χρόνων, θέλησαν να τον παντρέψουν με μια κοπέλα της αρεσκείας τους. Ο άγιος θέλοντας να αποφύγει έφυγε για την πόλη Βιάτκα, όπου έκανε τον τρελό. Αργότερα αποφάσισε να υποδυθεί τη δια Χριστόν σαλότητα και έτσι άρχισε να τριγυρνά στους δρόμους ημίγυμνος και να κοιμάται οπουδήποτε εκτός από κρεβάτι. Σταμάτησε να μιλά και συνεννοούνταν με τους άλλους μόνο με νοήματα ή σημάδια που έκανε με τα χέρια του. Μιλούσε μόνο με τον πνευματικό του πατέρα, ιερέα Ιωάννη του ναού της Αναλήψεως, που ήταν και ο μόνος που γνώριζε για την άσκησή του, εξάλλου ήταν και ο μόνος που τον είχε ακούσει να μιλάει. Αξιοσημείωτο είναι ότι ο Προκόπιος εξομολογούνταν και κοινωνούσε κάθε Κυριακή απαραίτητα.
Όταν του έδιναν κάποιο ρούχο για να κρύβει τη γύμνια του ή για να ζεσταίνεται, το φόραγε για λίγο δείχνοντας υπακοή και ακολούθως το έδινε σε κάποιον φτωχό. Συνήθιζε να επισκέπτεται τα νοσοκομεία και αν έβλεπε κάποιον που θα γινόταν καλά, έβαζε φωτιά στα σκεπάσματά του, ενώ αν πρόβλεπε ότι κάποιος δε θα γιατρευόταν τον τύλιγε στα σεντόνια του, θέλοντας να του υπενθυμίσει τα σάβανά του για να μετανοήσει όσο είχε ακόμα καιρό. Έκανε αρκετές προβλέψεις με διάφορα προφητικά σημάδια, οι οποίες πάντοτε πραγματοποιούνταν. Κάποτε πριν ξεσπάσει μια μεγάλη πυρκαγιά πήγαινε στο καμπαναριό ενός ναού και για μια εβδομάδα κτυπούσε το συναγερμό της πυρκαγιάς.
Άλλη φορά πήγε στο γραφείο του αστυνομικού διευθυντή της περιοχής και αφού πήρε το πηλίκιό του το φόρεσε στο δικό του κεφάλι. Ο διοικητής που τον γνώριζε, αστειευόμενος του πρότεινε και τη θέση του στο γραφείο. Ο Προκόπιος αφού τον πήρε από το χέρι τον οδήγησε στο τμήμα με τα κελιά των φυλακισμένων. Σε μια εβδομάδα ο Τσάρος έστειλε διαταγή να συλληφθεί ο διοικητής για κάποιο παράπτωμά του.
Ο επόμενος διοικητής της πόλης και η σύζυγός του τον ευλαβούνταν πολύ και τον πήραν σπίτι τους. Εκεί τον έπλυναν και τον έντυσαν με καθαρά ρούχα. Ο Όσιος βλέποντας την καλή τους προαίρεση δέχτηκε την φιλοξενία τους ,αλλά σε λίγες μέρες ξαναβγήκε στους δρόμους , όπου κυλίστηκε στις λάσπες έσκισε τα καινούρια του ρούχα και συνέχισε να ζει όπως προηγουμένως.
Άλλοτε πήγε στον ναό του Τιμίου Προδρόμου, σε μια γειτονική πόλη κι έπιασε από το μπράτσο ένα νεαρό ονόματι Κορνήλιο την ώρα που έψαλλε και τον έσυρε με βία μπροστά από την Ωραία Πύλη στο Ιερό. Μετά από έξι χρόνια ο νεαρός αυτός χειροτονήθηκε ιερέας.
Έτσι έζησε με την άσκηση της σαλότητας για 30 χρόνια, μέχρι την ειρηνική κοίμησή του στις 21 Δεκεμβρίου 1627 μ. Χ. Ενταφιάστηκε στο μοναστήρι της Κοιμήσεως της Θεοτόκου, όπου τα λείψανά του βρίσκονται μέχρι σήμερα.


Από το βιβλίο “Εμπαίζοντες
«Ημείς μωροί
δια Χριστόν»”
Ίκαρος Πετρίδης
Εκδόσεις: ΜΟΡΦΗ εκδοθήτω
Αθήνα
Μάρτιος 2008