ΠΕΡΙ ΤΗΣ ΕΣΩΤΕΡΙΚΗΣ ΕΙΡΗΝΗΣ

…

3. Οι Άγιοι Πατέρες μας λένε ότι πρέπει να διατηρούμε την εσωτερική μας ειρήνη με κάθε κόστος και να είμαστε πάντοτε χαρούμενοι και ευδιάθετοι. Ο άγιος Ιωάννης της Κροστάνδης λέει ότι «είμαστε σαν τον καιρό: τώρα λυσσομανά ο άνεμος, μαίνεται καταιγίδα, αστράφτει και βροντάει και βρέχει- αλλά μετά βγαίνει ο ήλιος και νιώθουμε καλά. Κατόπιν, έρχεται κι άλλη καταιγίδα, και ούτω καθεξής». Και παρακάτω λέει ότι όσο είμαστε εν σώματι, οι ατμοσφαιρικές συνθήκες μας επηρεάζουν πολύ. Όταν οι συνθήκες είναι καλές, όταν η ατμοσφαιρική πίεση δεν είναι τόσο ψηλή ή τόσο χαμηλή, και όταν ο καιρός είναι καλός, νιώθουμε κι εμείς καλά. Αλλά όταν ο ουρανός είναι γκρίζος και συννεφιασμένος , καταθλιβόμαστε. Πρέπει να μάθουμε να διατηρούμε την πνευματική μας ισορροπία, και, όταν ο καιρός είναι συννεφιασμένος και βροχερός, εμείς να είμαστε ειρηνικοί και χαρούμενοι.

Πρέπει να προσπαθούμε πάντοτε να είμαστε καλοδιάθετοι και χαρούμενοι, διότι τα πονηρά πνεύματα μας θέλουν διαρκώς στενοχωρημένους.

4. Πρέπει να πασχίσετε να έχετε ειρήνη στα σπιτικά σας. Η ειρήνη ξεκινά μέσα από τον καθένα μας. Όταν έχουμε μέσα μας ειρήνη, τη διαχέουμε τριγύρω μας στους άλλους. Μπορείτε και μόνοι σας να διαπιστώσετε ότι υπάρχουν πολύ λίγες ταπεινές και μειλίχιες ψυχές πάνω στη γη. Είναι όμως και αληθινά ευλογημένες! Δεν πρόκειται να παρεξηγηθούν αν τις προσβάλεις καθ’ οιονδήποτε τρόπο. Με όποιο τρόπο κι αν τους φερθείς , είναι ήσυχες και ειρηνικές και θλίβονται πραγματικά για σένα, που περνάς τέτοιο πνευματικό βάσανο.

5. Παραβαίνουμε διαρκώς τον νόμο του Θεού. Γνωρίζουμε ότι οι κοσμικές αρχές τιμωρούν τις παραβάσεις του πολιτειακού Νόμου, και ότι η παράβαση του πολιτειακού Νόμου μπορεί να έχει ισόβιες συνέπειες στη ζωή κάποιου. Οι πνευματικές παραβάσεις έχουν επίσης συνέπειες , ακόμα μεγαλύτερες μάλιστα. Δεν μπορεί να υπάρχει ειρήνη στον κόσμο, παρεκτός κι αν υπάρχει εσωτερική ειρήνη στον καθένα από μας.

6. Όπως λέει  ο άγιος Σεραφείμ του Σάρωφ, αν θέλουμε να έχουμε μέσα μας ειρήνη και να σώσουμε την ψυχή μας, πρέπει να κοιτάμε συνέχεια τον εαυτό μας βαθιά και να ρωτάμε: «Πού βρίσκομαι;». ΄Όσο το κάνουμε αυτό θα πρέπει να είμαστε προσεκτικοί στην τήρηση των αισθήσεών μας, ιδιαίτερα των οφθαλμών μας, έτσι ώστε να λειτουργούν προς το πνευματικό μας όφελος. Δωρεές της Χάριτος δίνονται μονάχα σε εκείνους που εργάζονται γι’ αυτές  δια της διαρκούς περιφρούρησης των ψυχών τους.

7. Πώς θα ξέρουμε ότι ζούμε σύμφωνα με το θέλημα του Θεού ή όχι; Αν είστε θλιμμένοι για οποιονδήποτε λόγο, αυτό σημαίνει ότι δεν έχετε δοθεί στον Θεό , έστω κι αν εξωτερικά έτσι μπορεί να φαίνεται. Όποιος ζει σύμφωνα με το θέλημα του Θεού δεν έχει σκοτούρες. Όταν χρειάζεται κάτι, απλά προσεύχεται γι’ αυτό. Αν δεν του δίδεται αυτό που ζητά , επιχαίρει σαν να του δόθηκε. Μια ψυχή που έχει δοθεί στον θεό δεν φοβάται τίποτα, ούτε καν τους ληστές, την αρρώστια ή τον θάνατο. Μια τέτοια ψυχή, μπροστά σε ό,τι κι αν συμβεί ,αναφωνεί: «Ήταν θέλημα Θεού».

8. Εδώ στη γη μας έχει δοθεί η ευκαιρία να κατανικήσουμε κάθε κακό με ειρήνη και ησυχία. Μπορούμε να έχουμε ειρήνη όταν ζούμε σε περιβάλλον ήσυχο και ειρηνικό, αλλά αυτού του είδους η ειρήνη δεν είναι σταθερή και μόνιμη∙ είναι η ειρήνη που κερδίζεται σε συνθήκες χαοτικές. Όταν μετακινείσαι από ήσυχα περιβάλλοντα σε χαοτικά, η διάθεσή σου αλλάζει ακαριαία και γίνεσαι ευερέθιστος – εντελώς αναπάντεχα σου επιτίθενται πονηροί λογισμοί και ο νους σου βουτάει στην κόλαση. Αυτό είναι το τέλος της ειρήνης μας. Αυτός είναι και ο λόγος που ο Κύριος μας κατευθύνει μέσα από βάσανα και οδύνες: για να μπορούμε δι’ αυτών να αποκτήσουμε πραγματική ειρήνη. Άνευ Εκείνου δεν θα είχαμε τη δύναμη να ξεπεράσουμε αυτά τα πράγματα.

Υπάρχει το παράδειγμα της μεγαλομάρτυρος Αικατερίνης, που υπέφερε για το όνομα του Χριστού, όταν ήταν πολύ νέα, 18 μόλις χρονών. Οι βασανιστές της την πέταξαν σε ένα μπουντρούμι τσακισμένη από τα βασανιστήρια στα οποία την είχαν υποβάλλει. Κι εκεί της εμφανίστηκε ο Κύριος. Όταν Τον ρώτησε «Κύριε, που ήσουν όλο αυτό τον καιρό;» Εκείνος απάντησε : «Ήμουν εδώ συνεχώς, στην καρδιά σου». «Μα πώς γίνεται, Κύριε;», είπε η μεγαλομάρτυς , «η καρδιά μου είναι ακάθαρτη και γεμάτη κακία και υπερηφάνεια». «Ναι», απάντησε ο Κύριος, «αλλά έχεις αφήσει εκεί χώρο και για Μένα. Αν δεν ήμουν μαζί σου, δεν θα μπορούσες να αντέξεις όλα αυτά τα βασανιστήρια. Θα σου δώσω τη δύναμη να αντέξεις μέχρι τέλους».

ΟΙ Άγιοι Πατέρες λένε, «Καταλαβαίνουμε ότι ο Θεός μας αγαπά, όταν μας οδηγεί σε πολλά βάσανα και οδύνες».

"Ειρήνην αφίημι υμίν, ειρήνην την εμήν δίδωμι υμίν· ου καθώς ο κόσμος δίδωσιν, εγώ δίδωμι υμίν. Μη ταρασσέσθω υμών η καρδία μηδέ δειλιάτω» ( Ιωάν. 14,27) , λέει ο Κύριος, που είναι ι οδός, η αλήθεια και η ζωή ( βλ. Ιωάν. 14, 6 ) .

9. Πρέπει να μάθετε να αγαπάτε τα μικρά πράγματα . Να προσπαθείτε πάντοτε να είστε λιτοί και απέριττοι σε όλα. Όταν η ψυχή είναι ώριμη, ο Θεός θα της δώσει ειρήνη. Ο Κύριος προσβλέπει σε ας και ευαρεστείται όταν λαχταράμε την ειρήνη Του. Μέχρι να έρθει η ώρα που η ψυχή θα είναι αρκούντως ώριμη ώστε να δεχτεί τον Κύριο, Εκείνος μόνο σε ορισμένες περιπτώσεις θα της επιτρέπει να δει και να νιώσει την πανταχού παρουσία Του και το πλήρωμα Του σε καθετί . Αυτές είναι στιγμές απερίγραπτης χαράς. Αλλά κατόπιν τούτου, ο Κύριος αποκρύπτεται από μας και πάλι , προκειμένου να Τον ποθήσουμε και να Τον αναζητήσουμε με όλη μας την καρδιά…

Από το βιβλίο : «ΟΙ ΛΟΓΙΣΜΟΙ ΚΑΘΟΡΙΖΟΥΝ ΤΗ ΖΩΗ ΜΑΣ
Βίος και διδαχές του γέροντα Θαδδαίου της Βιτόβνιτσα
Εκδόσεις : «Εν πλω»

Εκκλησία η μάννα μας (συνέχεια)

Τώρα είναι καιρός ειρήνης. Πες μου, τί θέλεις Μητέρα Εκκλησία; Από τα υπάρχοντά μου; Πάρε. Από τα χρήματά μου; Πάρε. Από τα κτήματά μου; Πάρε.

«Πατέρα, γιατί δίνουμε τόσα πολλά στην Εκκλησία;» ρωτούσε ένα παιδί, σημερινός αρχιτέκτονας με τέσσερα παιδιά αρχιτέκτονες,  και του απαντούσε ο πατέρας του: Γιατί η Εκκλησία είναι το αμπάρι μας! Αν έχει εκείνη , θα έχουμε κι εμείς.

Πάρε λοιπόν και πάρε τα καλύτερα απ’ ό,τι έχω, γιατί εσύ μου τα δίνεις. Το καλύτερο λάδι, το καλύτερο κρασί, το καλύτερο κερί, το καλύτερο πρόσφορο, το καλύτερο στρέμμα… Το καλύτερο παιδί μας, πάρ’ το στα Άγια των Αγών… Τον καλύτερό μας εαυτό, τα δυνατότερα χαρίσματά μας…, πάρ’ τα… Δέξου μας να σε διακονήσουμε …ο ένας με τα γράμματα που ξέρει, ο άλλος με την τέχνη που ξέρει, ο τρίτος με το λόγο κι ο τέταρτος με τη σοφία. Ο ένας χτίζοντας κι ο άλλος ψάλλοντας.

Οι παλιοί άνθρωποι το ήξεραν αυτό…

ότι στην εκκλησία δεν πάμε σαν επισκέπτες, αλλά σα να μπαίνουμε στο δικό μας σπίτι. Γι’ αυτό κουβαλούσαν πέτρες, έφερναν νερό, δάνειζαν τα ζώα τους, έχτιζαν κι έντυναν την Εκκλησία. Στο Ιερό ενός Ναού υπάρχει ένα πετσετάκι που πάνω του έχουν κεντήσει τα εξής:

1903: Δώρο της δούλης του Θεού Ουρανίας.

1903! Αυτή χάθηκε! Το κέντημα έμεινε!

Ο Θεός θυμάται!

Αν η Εκκλησία τιμάει τα γεννήματά μας και τα κεντήματά μας, ασύγκριτα περισσότερο θα τιμήσει, αν της παραδώσουμε, τα χαρίσματά μας. Αν η Εκκλησία τιμάει τα κεντήματά μας, ασύγκριτα περισσότερο θα τιμήσει τα παιδιά μας, αν ολόψυχα Της τα προσφέρουμε. Αν τα μεγαλώσουμε με ευλάβεια, σαν να μην ανήκουν σε μας, αλλά σ’ Αυτόν που μας τάδωσε. Αν τα μεγαλώνουμε με φόβο Θεού , σαν να πρόκειται να τα χαρίσουμε στην Εκκλησία. Αν τα μεγαλώνουμε με τη συνείδηση ότι ετοιμάζουμε τους αυριανούς κατηχητές, επιτρόπους, ψάλτες, αγιογράφους, ιεραποστόλους, τους αυριανούς ιερείς, μοναχούς, επισκόπους, τους αυριανούς πνευματικούς… Τους αυριανούς εργάτες του Ευαγγελίου… Τους αυριανούς αγίους που θα στηρίξουν τον κόσμο…

Γιατί οι άγιοι άνθρωποι της Εκκλησίας, τους οποίους με καημό αναζητάμε, δεν πέφτουν απ’ τον ουρανό. Γεννιούνται μέσα σε οικογένειες. Πίσω απ’ αυτούς κρύβονται μάννες και πατεράδες και γιαγιάδες και αδερφές που η ζωή τους δε διέφερε απ’ τη ζωή της Εκκλησίας.

Πίστεψέ με…

Αν θέλουμε να δούμε προκοπή, η ζωή μας πρέπει να ταυτιστεί με τη ζωή της Εκκλησίας.

Νηστεύει η Εκκλησία; Νηστεύουμε κι εμείς. Καταλύει η Εκκλησία; Καταλύουμε κι εμείς. ‘Έχει Χριστούγεννα η Εκκλησία; Έχουμε κι εμείς. Πενθεί η Εκκλησία; Πενθούμε κι εμείς. Ανάσταση γιορτάζει η Εκκλησία; Ανάσταση γιορτάζουμε κι εμείς… οκταήμερη Λαμπρή σαν ημέρα μία. Να χτυπάει η καμπάνα του εσπερινού και να σταματούν οι δουλειές μας. Να χτυπάει η καμπάνα της Κυριακής ή της Γιορτής και να μη μας κρατάει τίποτα μακριά από τη Θ. Λειτουργία. Η αγιαστούρα του παπά να θεμελιώνει τα σπίτια μας, να τα εγκαινιάζει και να τα αγιάζει. Να ασθενούμε και να τρέχουμε στον παπά για ευχέλαιο. Να αμαρτάνουμε και πάλι στον παπά να τρέχουμε για άφεση αμαρτιών. Να μπαίνουμε κάτω απ’ το πετραχήλι του. Το αυτί μας στραμμένο στο στόμα του παπά. Εκείνου του παπά που αγαπάει την εκκλησία: τί λέει; τί θέλει από μας; Να αξιωθούμε να πάρουμε την ευχή ευλαβούς ιερέως.

Πριν από λίγο καιρό πέθανε σ’ ένα χωριό της Ηπείρου ένας ιερέας , 99 χρονών. Σπούδασε έξι παιδιά. Είχε στην ευθύνη του δυο-τρία χωριά, ογδόντα άνθρωποι  όλοι- όλοι. Λειτουργούσε ασταμάτητα μέχρι το τέλος της ζωή του. Στην κηδεία του ήταν 1600 άτομα. Όταν διαβάστηκε ένα γράμμα που άφησε , μεταξύ των άλλων έλεγε:

σας παρακαλώ, να ευχαριστήσετε όλους αυτούς που με στεγνώνανε, κάθε φορά που έφτανα με τα πόδια, στα χωριά τους, βρεγμένος ως το κόκκαλο. «Να ευχαριστήσετε αυτούς που με στεγνώνανε!». Μακάρι να στεγνώναμε κι εμείς, όχι τα ράσα του ιερέα, σπάνια θα χρειαστεί, αλλά τα δάκρυα της Εκκλησίας.

Μ’ ακούς;

Άκουσέ με…

Η Εκκλησία κλαίει. Κλαίει για μας…

Όχι μόνο για όσους είναι έξω απ’ αυτήν αλλά και για μας που είμαστε στα χέρια της… Κλαίει , όχι γιατί αμαρτάνουμε, αυτό είναι της φύσης μας, αλλά γιατί νιώθουμε καλοί και ηθικοί και δίκαιοι και δεν μετανοούμε!

Ζούμε σε έσχατους καιρούς. Το ποτάμι μοιάζει να μην έχει γυρισμό. Υπερπλεόνασε η αμαρτία και φταίμε όλοι γι’ αυτό. Νιώθουμε αθώοι, αλλά δεν είμαστε. Έχουμε όλοι μερίδιο ευθύνης για τις ελεύθερες συμβιώσεις, για τις διαστροφές  που νομιμοποιούνται, για τα εξώγαμα που γεννήθηκαν και γι’ αυτά που θα γεννηθούν… Έχουμε όλοι μερίδιο ευθύνης κι ας μη θέλουμε να το παραδεχτούμε . Γιατί όπως αυτός που αγιάζει αγιάζει και όλους κι όλα γύρω του, έτσι κι εμείς , κάθε φορά που αμαρτάνουμε επιβαρύνουμε και μολύνουμε όλους και όλα γύρω μας… Και η μόλυνση, όπως ξέρουμε, δεν είναι τοπικό φαινόμενο… Εξελίσσεται , άλλοτε σιγά κι άλλοτε ραγδαία, και μολύνει όλο το σώμα. Κινδυνεύουμε από σήψη!

(συνεχίζεται)

Από το βιβλίο: «Αντίδωρο
Ελάχιστη προσφορά στη μοναξιά του σύγχρονου ανθρώπου»
ΜΑΡΙΑ ΜΟΥΡΖΑ
Εκδόσεις ΑΘΩΣ

« Τό στάδιο τῶν ἀρετῶν ἠνέωκται»

Ασφαλώς δε θα αδικούσαμε την αλήθεια , αν λέγαμε ότι αυτό που ως κοινή εσωτερική κατάσταση –συμπυκνωμένη αυτή τη στιγμή- κυριαρχεί στις ψυχές μας είναι η μεγάλη προσδοκία της Μεγάλης Τεσσαρακοστής. Υπάρχει μπροστά μας μια ολόκληρη περίοδο γεμάτη από πνευματικές προκλήσεις και ευκαιρίες που η αξιοποίησή τους αποτελεί ανάγκη της ψυχής μας. Όλοι κατανοούμε πόση ανάγκη έχουμε να ανεβούμε λίγο προς τα πάνω, κάπως να αλλάξει η ζωή μας, να μεταμορφωθεί και να μπολιαστεί από τη χάρι του Θεού με έναν τρόπο αισθητό και ουσιαστικά αποτελεσματικό . Υπάρχει μέσα στην ψυχή του καθενός μας εγκατεστημένος ο πόθος και η θεία και ιερή προσδοκία για κάτι ανώτερο, για κάτι αλλιώτικο, για κάτι πνευματικότερο και ουσιαστικότερο στη ζωή μας.

Βρισκόμαστε, λοιπόν, στα πρόθυρα ακριβώς αυτής της ευλογημένης περιόδου που είναι η πιο όμορφη περίοδος του έτους, η πιο κατανυκτική, η πιο πλούσια σε πνευματικές αφορμές και ευκαιρίες. Ήδη η λειτουργική ατμόσφαιρά της έχει γίνει κατανυκτικότερη εξωτερικά: πέφτει ο φωτισμός, σκουραίνουν τα χρώματα, μαζεύεται ο καθένας μας περισσότερο μέσα του. Αλλάζει και ο χαρακτήρας των ακολουθιών: οι γνωστές καθημερινές Θείες Λειτουργίες έχουν δώσει τη θέση τους στις έκτακτες Λειτουργίες των Προηγιασμένων Δώρων, κάθε Τετάρτη και Παρασκευή. Επιπλέον, υπάρχουν οι Κατανυκτικοί Εσπερινοί , οι Χαιρετισμοί, τα Μεγάλα Απόδειπνα, ο Μέγας Κανών, ο ιδιάζων χαρακτήρας της καθεμιάς από τις εορτές που έχουμε μπροστά μας κ.ο.κ. Και όλα αυτά τα δένει η αυστηρή νηστεία, που αποτελεί τη σφραγίδα της ταυτότητας αυτής της περιόδου.

Πώς λοιπόν θα μπορούσαμε αυτή τη στιγμή να βοηθήσουμε λίγο την ψυχή μας, που είναι δύσκαμπτη και κλειστή, κάπως να ανοίξει, να γίνει πιο ευέλικτη, πιο ευκίνητη περί τα πνευματικά, και να μπορέσει να θέσει σε εφαρμογή αυτό που έχει ως όνειρο, ως πόθο και ως προσδοκία, ώστε να διευκολυνθεί η είσοδος της χάριτος και της ευλογίας του Θεού και να φανερωθεί κάποιο αποτέλεσμα στη ζωή μας; Πολλά θα μπορούσε κανείς  να πει . Ας σταθούμε όμως απόψε σε τέσσερα βασικά χαρακτηριστικά , τα οποία προκύπτουν μέσα από την Κυριακή αυτή της Τυροφάγου και αναδύονται μέσα από το περιεχόμενο των τροπαρίων που ακούσαμε σήμερα το πρωί και τώρα το βράδυ στον Κατανυκτικό Εσπερινό.

Το πρώτο στοιχείο είναι ο αγώνας. Χρειάζεται η ψυχή μας μια απόφαση για αγώνα, για έξοδο από τη χαλάρωση και την ευκολία , για εντονότερη προσπάθεια, για άσκηση. Να κάνει κανείς ό,τι μπορεί, λίγο παραπάνω  απ’ όσο νομίζει ότι μπορεί. Να τεντώσει τις δυνατότητές του πέρα από τα γνωστά όριά του. Να μπορέσει να στοχεύσει στο τι ακριβώς χρειάζεται η ψυχή του. Έλεγε το πρωί ένα τροπάριο στους Αίνους: « Τό στάδιο τῶν ἀρετῶν ἠνέωκται,». Αναφέρεται σε ένα στάδιο αρετών και αγώνων που ήδη έχει ανοίξει και προτρέπει όποιον θέλει, χωρίς αναστολές, να εισέλθει: «Οἱ βουλόμενοι ἀθλῆσαι εἰσέλθετε». Και παρακάτω χρησιμοποιεί τη λέξη «αντιμαχησόμεθα», που εκφράζει το μαχητικό φρόνημα με το οποίο πρέπει να ανταποδώσουμε τις επιθέσεις που δεχόμαστε, για να μπορέσουμε, όπως λέγει στη συνέχεια, οπλισμένοι με τα όπλα των αρετών να προχωρήσουμε νικηφόρα σε αυτόν τον αγώνα. Ο οπλισμός των ημερών έχει ως θώρακα την προσευχή, ως περικεφαλαία την ελεημοσύνη, ως μάχαιρα τη νηστεία. Ο υμνογράφος χρησιμοποιεί πολεμική διάλεκτο , η οποία δεν οφείλεται σε φιλολογική συγκυρία ή φραστικό τέχνασμα, αλλά στο ότι στοχεύει να περιγράψει το αγωνιστικό φρόνημα με το οποίο κάθε πιστός καλείται να ριχθεί  στο στάδιο της Μεγάλης Τεσσαρακοστής.

Είναι πολύ σημαντικό κάθε μέρα, κάθε λεπτό να μπορεί ο καθένας μας να τοποθετείται ενώπιον του Θεού και να εξομολογείται , διακρίνοντας στο βάθος της ψυχής του τα ελαττώματα, τις αδυναμίες , τα πάθη εναντίον των οποίων και πρέπει να αγωνισθεί. Έλεγε πάλι ένα τροπάριο ότι καλή είναι η νηστεία των «βρωμάτων», δηλαδή των τροφών, αλλά «νηστεία αληθής η των κακών αλλοτρίωσις», πράγμα που σημαίνει ότι , παράλληλα με τον αγώνα της νηστείας, πρέπει να κάνουμε και τον ουσιαστικότερο αγώνα εναντίον των παθών μας. Και έχουμε όλοι μας πάθη! Πάθη κρυμμένα , πάθη τα οποία δεν θέλουμε να ομολογούμε ούτε στον εαυτό μας, πάθη και αδυναμίες που βασανίζουν την ψυχή μας και που την κρατούν δέσμια, απαγορεύοντάς της να απελευθερωθεί και να πετάξει λίγο πιο ψηλά από τον κόσμο στον οποίο βρίσκεται.

Το πρώτο στοιχείο λοιπόν στο οποίο μας καλεί η Εκκλησία είναι να εντοπίσουμε την αδυναμία μας και με τη συνεργία και βοήθεια των πνευματικών μας , μέσα στις στιγμές της ησυχίας μας, να διακρίνει ο καθένας μας το δικό του πάθος- όχι του διπλανού του από το ποίο θέλει να απαλλαγεί , αλλά τη δική του αδυναμία, τη δική του δουλεία, τη δική του αμαρτία, αυτή που και στον εαυτό του ακόμη αρνείται να ομολογήσει.

Η ευκαιρία της νηστείας είναι μεγάλη. Δι’ αυτής , η Εκκλησία μας εισάγει σε έναν αγώνα εναντίον της φύσεώς μας, διότι έχουμε όλοι την τάση της λαιμαργίας , έχουμε όλοι ορμές εσωτερικές που εκφράζονται με το σώμα  μας. Πολύ βαθειά φυτευμένες , που πραγματικά παγιδεύουν τη βούληση , παραλύουν τη θέληση και πνίγουν την ελευθερία μας. Αυτός είναι ο λόγος που η νηστεία είναι τόσο καλά ριζωμένη στη ζωή, την παράδοση και την εμπειρία της Εκκλησίας μας. Να λοιπόν μία καλή ευκαιρία να αρχίσουμε τον αγώνα αυτής της περιόδου από τη νηστεία, από κάτι που είναι ίσως εξωτερικό, είναι όμως και τόσο σημαντικό.

(συνεχίζεται)

Από το βιβλίο: «Από το καθ’ ημέραν στο καθ’ ομοίωσιν»

ΝΙΚΟΛΑΟΥ Μητροπολίτου

Μεσογαίας και Λαυρεωτικής»

Εκδόσεις: εν πλω

Η κρίση του Θεού και η συγχώρηση των ανθρώπων

Σήμερα, οδεύοντας προς τη Μεγάλη Τεσσαρακοστή, φθάνουμε στο τελικό στάδιο: ερχόμαστε αντιμέτωποι με την Κρίση. Αν της δώσουμε την πρέπουσα προσοχή , την επόμενη εβδομάδα, ο πνευματικός μας προορισμός θα είναι στο χέρι μας: Η  επόμενη Κυριακή είναι η μέρα της συγχώρησης.

Ο σύνδεσμος ανάμεσα στις δύο αυτές μέρες είναι πάρα πολύ προφανής. Αν μπορούσαμε να συνειδητοποιήσουμε ότι όλοι μας και κάθε ένας από μας στεκόμαστε μπροστά στην κρίση του Θεού και στην κρίση των ανθρώπων, αν μπορούσαμε να θυμηθούμε και να αντιληφθούμε βαθιά και ολόψυχα, με φιλότιμο και ευσυνειδησία ότι είμαστε όλοι χρεωμένοι ο ένας στον άλλον, υπεύθυνοι μεταξύ μας για κάποιους από τους πόνους και τα βάρη της ζωής, τότε θα μας ήταν εύκολο, όχι μόνο να συγχωρήσουμε όταν μας ζητηθεί, αλλά και, ως ανταπόκριση στο αίτημα αυτό, να ζητήσουμε κι εμείς συγνώμη.

Δεν είναι μόνο μ’ αυτά που κάνουμε, δεν είναι μόνο μ’ αυτά που παραλείπουμε , αλλά είναι ότι κατά κάποιο τρόπο εκπληκτικό, αγνοούμε την ευθύνη που φέρουμε απέναντι των άλλων: αγνοούμε αυτό που θα μπορούσαμε να είμαστε γι’ αυτούς, αυτό που θα μπορούσαμε να κάνουμε γι’ αυτούς… Όχι, δεν εκπληρώνουμε την ανθρώπινη κλίση μας. Θα μπορούσαμε και θα έπρεπε να είμαστε, σε όλα τα επίπεδα και για κάθε άνθρωπο, αλλά και πέρα απ’ όλους τους ανθρώπους, για όλο τον κόσμο, μια ευλογία και μίας αποκάλυψη∙ να είμαστε μια αποκάλυψη εκείνης της μεγάλης και τόσο υψηλής Πραγματικότητας, ώστε οι άνθρωποι γύρω μας (κι εμείς οι ίδιοι πρώτοι) να μπορούν να συνειδητοποιήσουν ότι είμαστε στη ζυγαριά του ίδιου του Θεού , ότι η κλίση μας δεν είναι να είμαστε απλώς ηθικά καλοί, αλλά να είμαστε μεγάλοι, όπως Αυτός. Ένας Γερμανός μυστικός θεολόγος έγραφε σ’ ένα από τα ποιήματά του, «Είμαι μεγάλος όσο ο Θεός, ο Θεός είναι τόσο μικρός, όσο κι εγώ».

Αν μπορούσαμε να μη το ξεχνάμε αυτό! Επειδή η κρίση δεν είναι μόνο μια στιγμή κατά την οποία αντιμετωπίζουμε τον κίνδυνο να καταδικαστούμε∙ στην ίδια την έννοια της κρίσης υπάρχει κάτι μεγάλο, κάτι που εμπνέει. Δεν θα κριθούμε σύμφωνα με τα ανθρώπινα πρότυπα συμπεριφοράς και κοσμιότητας, αλλά σύμφωνα με πρότυπα πέραν της συνηθισμένης ανθρώπινης ζωής. Θα κριθούμε στη ζυγαριά του Θεού και η ζυγαριά του Θεού είναι η αγάπη: όχι η που νιώσαμε, όχι η  συναισθηματική αγάπη, αλλά η αγάπη που ζήσαμε και εκπληρώσαμε, η βιωμένη αγάπη. Το γεγονός ότι πρόκειται να κριθούμε, ότι όντως κρινόμαστε κάθε στιγμή, πέρα απ’ τη μετριότητα και μικρότητά μας πρέπει, θα έπρεπε να μας αποκαλύπτει το εν δυνάμει μεγαλείο μας. Και υπό τους όρους ακριβώς αυτούς μπορούμε να εξετάσουμε την παραβολή των αμνών και των εριφίων: Οι άνθρωποι κρίνονται απ’ όλο τον Χριστό με βάση την ανθρωπιά τους. Υπήρξαν όλοι αυτοί άνθρωποι ή όχι; Είχαν μάθει να αγαπούν με την καρδιά τους πρώτα, αλλά και στην πράξη, με τα έργα τους; Διότι, όπως το θέτει ο Ευαγγελιστής Ιωάννης, εκείνος που λέει ότι αγαπά τον θεό και δεν αγαπά τον αδελφό του έμπρακτα και δημιουργικά είναι ψεύτης. Δεν υπάρχει αγάπη προς τον Θεό αν δεν εκφράζεται σε κάθε λεπτομέρεια των σχέσεών μας με τους ανθρώπους, στο σύνολό τους αλλά και σε κάθε έναν ξεχωριστά.

Έτσι λοιπόν, ας ετοιμαστούμε αυτή την εβδομάδα για το τελικό στάδιο του ταξιδιού μας , και ,ενώπιον αυτής της θείας κρίσεως, ας αναρωτηθούμε: «Είμαι άνθρωπος; Είμαι άνθρωπος μέσα μου, στη συμπεριφορά μου- όχι στη γενική μου στάση, αλλά στους τρόπους μου: έχω ανθρώπινους τρόπους;  Είναι η ζωή μου η έκφραση μια λεπτής, στοχαστικής, δημιουργικής αγάπης; Μιας αγάπης που κλείνει μέσα της κατανόηση και είναι ανάλογα με την περίσταση γενναιόδωρη και θυσιαστική; Και καθώς το αντικείμενο αυτής της αγάπης είναι και το κριτήριό της, αυτό πρέπει να είναι ο διπλανός μου- το να αγαπάς τον Θεό που δεν ζητάει τίποτε είναι τόσο εύκολο!».

Και αν στο πέρασμα της εβδομάδας αυτής επισημάνουμε πού βρισκόμαστε, τότε θα έχουμε βρει τόσο την αδυναμία μας όσο και το μεγαλείο της κλήσης μας ∙ εάν ειρηνεύσουμε μ’ εκείνους που έχουμε χρέος, τότε, όταν έρθει η στιγμή να συγχωρήσουμε- όταν κάποιος άλλος θα έχει ανακαλύψει το δικό του χρέος προς εμάς- θα είμαστε έτοιμοι να δώσουμε με χαρά την ειρήνη και τη συγνώμη μας, μέσα από ένα απλό αίσθημα ευθύνης και με την ευφροσύνη που χαρίζει η μετάνοια.

Από το βιβλίο: «Στο φως της κρίσης του Θεού

ΠΟΡΕΙΑ ΑΠΌ ΤΟ ΤΡΙΩΔΙΟ ΣΤΗΝ ΑΝΑΣΤΑΣΗ»

Anthony Bloom

Εκδόσεις: «εν πλω»  

Ο βίος του Οσίου Νήφωνος Επισκόπου Κωνσταντιανής της κατ’ Αλεξάνδρειαν (συνέχεια)

Η πτώση

ΠΕΡΑΣΕ καιρός. Ο Νήφων είχε προκόψει όχι μόνο στα γράμματα, μα και στην αρετή. Βλέποντας τα κατορθώματά του ο διάβολος , έγινε θηρίο. Λύσσαξε…

-   Ακούς εκεί! Τόσο νέος και να μ’ αγνοεί! Έννοια σου, παλικαράκι μου… Θα σε περιποιηθώ εγώ…

Και πράγματι- αλίμονο! Ο Νήφων δεν είχε πείρα στον πνευματικό πόλεμο. Κι αυτό ακριβώς ήταν που εκμεταλλεύτηκε ο πονηρός. Αλλά και κάτι ακόμα: Την αστάθεια της νιότης, που εύκολα γλιστράει  στην αμαρτία…

Πρώτα λοιπόν σκόρπισε το νου του σε ανώφελες μέριμνες. Ύστερα τον έσπρωξε προς τη μέθη και τη γαστριμαργία. Τέλος έσπειρε μέσα του τη νοσταλγία των γονιών και της πατρίδας. Σπάραζε η καρδιά του στη θύμηση της μάνας και του πατέρα. Οι λογισμοί άρχισαν να τον πνίγουν. Μα πού να φανταστεί κανείς πως όλα τούτα ήταν πόλεμος δαιμονικός…

Στην αρχή αντιστεκόταν γενναιόψυχα στους λογισμούς. Μα τελικά η θλίψη κι η βαρυθυμία του πλάκωσαν τελείως την καρδιά. Τον έκαναν κουρέλι.

Η γυναίκα του στρατηγού, μη βρίσκοντας άλλο τρόπο για να τον παρηγορήσει, άρχισε να τον περιποιείται υπερβολικά και να του ετοιμάζει πλούσια γεύματα, με φαγητά ποικίλα και κρασιά εκλεκτά.

Αυτό κράτησε καιρό. Ο Νήφων συνήθισε τα φαγοπότια, που εξελίχθηκαν σιγά-σιγά σε κραιπάλες. Από τις καταχρήσεις σκοτίστηκε ο νους του. Κι έτσι το ένα κακό έφερε το άλλο, αφού ο κατήφορος της αμαρτίας , όπως ξέρουμε, σταματημό δεν έχει: Ο σιωπηλός πρώτα και ήσυχος , έγινε τώρα αυθάδης και αθυρόστομος. Όλους τους έβριζε και τους διέσυρε με το παραμικρό. Καβγάδιζε για το τίποτα. Έβαζε σκάνδαλα κι έσπερνε διχόνοιες …

-   Πω πω ! Τί αδιάντροπος! Τί ταραξίας! Στην οικουμένη δεν έχει τον όμοιό του! έλεγαν οι άνθρωποι, και φρόντιζαν να τον αποφεύγουν.

Τάχα για να ξεχάσει τους γονιούς και τον καημό της ξενητιάς , άρχισε να συχνάζει και στα θέατρα και στα καπηλειά και στα κακόφημα νυχτερινά κέντρα. Το ξημέρωμα τον έβρισκε να πίνει, να χορεύει, να τραγουδάει, να αισχρολογεί…

Μα το πιο αξιοθρήνητο ήταν, πως έπεσε στο βούρκο των σαρκικών αμαρτημάτων . Έσμιξε με νέους ακόλαστους κι έφτασε στο σημείο να λερώνει, μαζί μ’ αυτούς , την καθαρότητα της ψυχής του, πέφτοντας σε πορνείες , μοιχείες, ακόμα και σε σοδομίες!...

Μέρα με τη μέρα σκοτιζόταν , καθώς βούλιαζε μέσα στην αμαρτία. Όλο και παρασυρόταν από τις πανουργίες του σατανά. Και όλο και πιο θρασύς γινόταν. Κουβέντα δεν σήκωνε. Όποιος αποτολμούσε να του πει κάτι, δεχόταν βρισιές και χτυπήματα.

-   Μα την αλήθεια, ο διάβολος κι αυτός εδώ δεν έχουν καμία διαφορά μεταξύ τους! έλεγαν με αγανάκτηση όσοι έβλεπαν τα καμώματά του.

Και πράγματι, τόσο πολύ κυλιόταν μες στην αμαρτία, που όλα τα δαιμόνια έτρεχαν ξοπίσω του με γέλια και χαρές. Και τόσο εφευρετικός ήταν σε κάθε είδος ασωτίας, που οι νέοι τον είχαν σαν πύλη προς την απώλεια!

Σιγά-σιγά έβγαλε κακό όνομα σ’ ολόκληρη την πόλη. Οι παλιοί γνωστοί του και όλοι οι ευσεβείς χριστιανοί λυπόντουσαν με το κατάντημά του. Ένας απ’ αυτούς , που λεγόταν Βασιλεύς, του έλεγε συχνά-πυκνά:

-   Αλίμονό σου, ταλαίπωρε Νήφωνα! Έτσι που κατάντησες , είσαι ζωντανός νεκρός!  Διορθώσου πια…

Μερικές φορές , όταν άκουγε τέτοια λόγια ο Νήφων, συναισθανόταν τις αμαρτίες του. Έπεφτε σε συλλογή, αναστέναζε, ξεσπούσε σε δάκρυα. Δεν μπορούσε όμως ν’ αφήσει τα πονηρά έργα, γιατί πολύ γρήγορα η δύναμη της συνήθειας τον έσερνε στα ίδια, σαν άλογο χαλινωμένο. Και τότε η απόγνωση, το μεγαλύτερο απ’ όλα τα κακά, ερχόταν να συμπληρώσει το έργο της ψυχικής καταστροφής του νέου: «Τώρα πια δεν υπάρχει για σένα μετάνοια», του ψιθύριζε. ‘Κοίταξε να μη στερηθείς τουλάχιστον τα επίγεια…».

Τόσο σφιχτοδεμένο κοντά του τον είχε  ο διάβολος, που όχι μόνο προσευχή δεν μπορούσε να ψελλίσει, μα ώρες-ώρες ένιωθε αβάσταχτη δυσφορία, σα να του είχαν ακουμπήσει μια βαρειά πλάκα πάνω στο στήθος.

Η καλή γυναίκα του στρατηλάτη , βλέποντάς τον σε τέτοια χάλια, έκλαιγε και οδυρόταν.

-   Αχ ,τι έπαθα, η αμαρτωλή! Τί  πειρασμός είναι τούτος που με βρήκε; έλεγε και ξανάλεγε.

Πολλές φορές τον έπιανε με το καλό και τον συμβούλευε. Άλλοτε τον έπιανε με το άγριο, κάποτε μάλιστα τον ξυλοκοπούσε! Μα όλες οι προσπάθειες έμεναν χωρίς αποτέλεσμα. Ο Νήφων ήταν αδιόρθωτος.

Μια φορά πήγε να δει κάποιον παλιό γνωστό του, το Νικόδημο, άνθρωπο ευσεβή και ενάρετο.

Ο Νικόδημος τον υποδέχθηκε με φανερή αγάπη.

-   Ω, καλώς ώρισε ο αδελφός μου εν Κυρίω! αναφώνησε.

-   Η χάρη του Θεού να ‘ ναι μαζί σου, αποκρίθηκε ο Νήφων, κι αμέσως σκέφτηκε πως είχε καιρό να πει τέτοιο χαιρετισμό.

Μα μόλις ο Νικόδημος ήρθε κοντά του, κοντοστάθηκε . Στήλωσε το βλέμμα πάνω του κι έμεινε να τον κοιτάζει σαν αφηρημένος για κάμποση ώρα. Ο Νήφων τα έχασε.

-   Τί συμβαίνει; τον ρώτησε αμήχανα. Γιατί με κοιτάς έτσι αμίλητος; Πρώτη φορά με βλέπεις;

Ο άλλος τότε σαν να συνήλθε.

-   Πίστεψέ με, αδελφέ μου, δεν ξέρω τί να πω… Να , το πρόσωπό σου μου φαίνεται κατάμαυρο, σαν του αράπη! Πώς να στο εξηγήσω;…

Ο Νικόδημος σώπασε πάλι, μα ο  Νήφων κατάλαβε πολύ καλά, πως το πλήθος των αμαρτιών του είχαν κάνει την όψη του να φαίνεται μαύρη! Συγκλονίστηκε. Γεμάτος ντροπή και συντριβή, έκρυψε το πρόσωπό του στις παλάμες του κι έφυγε μονολογώντας: “ Αλίμονο σ’ εμένα τον αμαρτωλό! Και σ’ αυτή τη ζωή έγινα περιγέλασμα των ανθρώπων, και στην άλλη θα καίγομαι στη γέεννα του πυρός. Ωχ, ο άθλιος! Τί θα κάνω; Θα μπορέσω τάχα να μετανοήσω και να σωθώ; … Ποιός θα με βοηθήσει; Ποιος θα με βεβαιώσει πως θα βρω πραγματικά έλεος , αν μετανοήσω; … Μα πώς να πω στο Θεό «ελέησόν με» , μετά από τόσες βρωμερές αμαρτίες, που έκανα μπροστά στα μάτια Του;…”.

(συνεχίζεται)


Από το βιβλίο: «ΕΝΑΣ ΑΣΚΗΤΗΣ ΕΠΙΣΚΟΠΟΣ
ΟΣΙΟΣ ΝΗΦΩΝ
ΕΠΙΣΚΟΠΟΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΑΝΗΣ»
ΕΚΔΟΣΗ ΕΝΔΕΚΑΤΗ
ΙΕΡΑ ΜΟΝΗ ΠΑΡΑΚΛΗΤΟΥ
ΩΡΩΠΟΣ ΑΤΤΙΚΗΣ 2011

Το μεγαλείο της υιότητας

Είχα πολλές φορές την ευκαιρία να κηρύξω πάνω στην πάνω στην ιστορία του Τελώνου και του Φαρισαίου , και κάθε φορά παρατηρούσα πόσο εύκολο μου ήταν- όχι αληθινά, όχι στην πραγματικότητα, στη φαντασία μου πάντα- να ταυτίζομαι με τον αμαρτωλό που βρήκε τον δρόμο του προς τον Θεό, με τον Τελώνη, που στεκόταν συντετριμμένος στη θύρα του Ναού , μην τολμώντας ούτε να εισέλθει στον ιερό χώρο του Θεού, ή με τον άσωτο υιό, πόυ παρά τα σοβαρά του αμαρτήματα, την απίστευτη αναισθησία, τη σκληρότητα, βρήκε κι αυτός τον δρόμο του γυρισμού.

Πόσο σπάνια , όμως, και επιφανειακά με άγγιζε η μοίρα του Φαρισαίου ή του πρεσβύτερου υιού, μολονότι ο Θεός δεν καταδίκασε κανέναν απ’ τους δύο. «Λέγω ὑμῖν», μας λέγει στην περικοπή  «κατέβη οὗτος  ( ο  Τελώνης)  δεδικαιωμένος … ἢ γὰρ ἐκεῖνος»  (ο Φαρισαίος) . Δεν μας λέει ότι ο Φαρισαίος έφυγε χωρίς να τον συνοδεύει η αγάπη του Θεού, ότι ο Θεός ξέχασε την πιστότητά του, την αίσθηση της φιλότιμης υπακοής του.

Και σήμερα πάλι, ερχόμαστε πρόσωπο με πρόσωπο με τον μεγαλύτερο γιο. Σε όλη του τη ζωή είχε ζήσει με τον πατέρα του   δίπλα δίπλα . Μοναδικό του μέλημα ήταν πάντα τα συμφέροντα του πατέρα του- είχε δουλέψει σκληρά, πιστά, με αυταπάρνηση ,χωρίς να νοιάζεται για τον κόπο, χωρίς να απαιτεί ανταπόδοση, μόνο και μόνο γιατί ένιωθε ότι αυτό ήταν το σωστό. Πράγματι, του έλειπε κάτι- η ζεστασιά, η τρυφερότητα , η χαρά που ζούσε με τον πατέρα του. Υπάρχει όμως κάτι τόσο εντυπωσιακό σ’ αυτόν, κι αυτό είναι η πιστότητά του. Παρά το γεγονός ότι δεν πήρε κάποια ορατή ανταμοιβή ή αναγνώριση, παρέμεινε πιστός , μόχθησε, όπως είπε ο ίδιος.

Πόσο σκληροί είμαστε μαζί του όταν δεν τον θεωρούμε άξιο κάποιας συμπάθειας∙ αλλά και πόσο λίγοι από μας μπορούμε να δείξουμε τόση πιστότητα, τόσο σταθερή και τέλεια υπακοή στην κλήση του καθήκοντος όσο αυτός, όταν δεν συναντούμε την αναγνώριση, δεν ακούμε έναν ενθαρρυντικό λόγο, δεν εισπράττουμε ούτε την ελάχιστη ανταπόδοση. Κι αυτό επειδή , όπως συνέβη και με τη στάση του πατέρα προς τον πρεσβύτερο γιο του, αυτοί που μας περιβάλλουν, αυτοί που υπηρετούμε, για τους οποίους μοχθούμε ίσως, αυτοί που το συμφέρον τους το έχουμε κάνει κέντρο της ζωής μας, ενδεχομένως το θεωρούν ως δεδομένο. «Δεν είναι φυσικό;», σκέπτονται∙ «Γιος μου δεν είναι;»… «Πατέρας μου δεν είναι;»… «Αδελφός μου , γυναίκα μου, φίλος μου; Αυτό και μόνο δεν συνεπάγεται ολοκληρωτική, απεριόριστη αφοσίωση που είναι και η ανταμοιβή τους;»…

Πόσο άσπλαχνοι είμαστε συχνά προς τους γύρω μας ανθρώπους , όταν τους βάζουμε στη θέση του πρεσβύτερου υιού- που η προσφορά του ποτέ δεν αναγνωρίστηκε και πάντα ανέμεναν από αυτόν να κάνει το σωστό απτόητος και με τέλειο τρόπο;

Πράγματι, ο άσωτος γιος είχε μια θέρμη, είχε έρθει πίσω συντετριμμένος, ήταν έτοιμος να κάνει καινούρια αρχή, ενώ ο άλλος μπορούσε μόνο να προχωρεί, να βαδίζει μπροστά με την απορρέουσα από αυτό πιστότητα- εκτός… εκτός κι αν έρθει αντιμέτωπος με τη συμπάθεια του πατέρα, εκτός αν καταλάβει τί σημαίνει ότι ο αδελφός του ήταν όντως νεκρός και ανέστη, ήταν όντως χαμένος και ευρέθη.

Ας σκεφθούμε λίγο τον εαυτό μας. Όλοι έχουμε γύρω μας κάποιον που τον μεταχειριζόμαστε με την ίδια ψυχρότητα την οποία επιφυλάσσουμε για τον πρεσβύτερο αδελφό∙ αλλά και όλοι μας έχουμε κάποιον που τον βλέπουμε αφ’ υψηλού και με τραχύτητα, όπως ο πρεσβύτερος αδελφός τον νεώτερο, τον οποίο είχε ξεγράψει, δεν τον θεωρούσε αδελφό… Είχε φανεί αγνώμων στον πατέρα τους , ήταν ασυγχώρητος. Και όμως , να που ο πατέρας , το θύμα της απόρριψης του γιού, της ελαφρότητάς του και της σκληράδας, τον συγχωρεί ολόψυχα και τρυφερά.

Ας βρούμε τη δική μας θέση σ’ αυτή την όμορφη και τραγική παραβολή, διότι τότε θα μπορέσουμε να βρούμε και τον δρόμο μας ως όμοιοι με τον πρεσβύτερο αδελφό, αν και τόσο λιγότερο ευσυνείδητοι, τόσο λιγότερο τίμιοι, τόσο λιγότερο αφοσιωμένοι στα συμφέροντα του πατέρα μας, των φίλων μας, των συγγενών μας. Ή ίσως μπορέσουμε να βρούμε στην καρδιά μας  λίγη συμπάθεια για τον νεώτερο γιό και να μάθουμε απ’ αυτόν πρώτον ότι δεν υπάρχει καμία κατάσταση από την οποία να μην μπορεί να μας βγάλει η αληθινή μετάνοια, η έντιμη μεταστροφή, και δεύτερον ότι υπάρχει τουλάχιστον ένας, ο Θεός- και πιθανόν κάποιο ακόμη πρόσωπο ή και περισσότερα- που είναι έτοιμος να μας δεχθεί, να εξαγοράσει το χρέος μας , να μας αποκαταστήσει και να μας επιτρέψει να ξαναρχίσουμε μία καινούρια ζωή.  

Από το βιβλίο: «Στο φως της κρίσης του Θεού

ΠΟΡΕΙΑ ΑΠΌ ΤΟ ΤΡΙΩΔΙΟ ΣΤΗΝ ΑΝΑΣΤΑΣΗ»

Anthony Bloom

Εκδόσεις: «εν πλω»   

Οι φροντίδες του σπιτιού. Η μουσική και το τραγούδι.

ΕΞΑΙΤΙΑΣ της συζητήσεώς μας για τον αγώνα με τα πάθη, την οποία πια ολοκληρώσαμε- αν και στην πραγματικότητα μια τέτοια συζήτηση δεν ολοκληρώνεται ποτέ-, άφησα σχεδόν αναπάντητα διάφορα ερωτήματα, που μου έθεσες στο μεταξύ. Κάποιες έμμεσες απαντήσεις σε ορισμένα απ’ αυτά σου έχω δώσει ήδη. Τώρα θ’ απαντήσω στα υπόλοιπα.

Γράφεις ότι έχεις πολλές φροντίδες και μέριμνες στο σπίτι. Κάνε με επιμέλεια και φιλοτιμία ό,τι σου ζητούν οι δικοί σου. Αυτό είναι το καθήκον σου. Αλλά να ασχολείσαι με όλα ήρεμα, δίχως άγχος, ταραχή ή βαρυγγώμια. Οι μέριμνες συνοδεύονται συνήθως από εσωτερική αναστάτωση. Αυτό δεν είναι σωστό. Δεν μπορείς, βέβαια, πάντοτε να εξετάζεις ό,τι σου αναθέτουν με απόλυτη νηφαλιότητα και να το εκτελείς με τέλεια αυτοσυγκέντρωση, χωρίς την παραμικρή ταραχή ή διάσπαση. Την πνευματική ζωή, πάντως, δεν τη δυσχεραίνουν τόσο αυτές καθεαυτές οι καθημερινές ασχολίες του επίγειου βίου μας , που είναι αναγκαίες και αναπόφευκτες, όσο οι μάταιες μέριμνες , οι πολλαπλές έννοιες και το διαρκές άγχος. Το άγχος κατατρώει βασανιστικά την καρδιά και εμποδίζει την πνευματική προκοπή. Ξεχώρισε , λοιπόν, τια αναγκαίες ασχολίες από τις μάταιες μέριμνες και τον έλλογο ζήλο από το άλογο άγχος. Μάθε να εργάζεσαι νηφάλια, διατηρώντας τη μνήμη του Θεού και πιστεύοντας ότι ευαρεστείς Εκείνον, όταν όλα σου τα έργα τα πράττεις ευσυνείδητα.

“Τί να κάνω” ,ρωτάς, “με το τραγούδι και τη μουσική; Άλλοτε έπαιζα πιάνο και τραγουδούσα, χωρίς να δίνω σημασία στο περιεχόμενο των τραγουδιών. Τώρα όμως προβληματίζομαι γι’ αυτό. Όπως αναμφίβολα γνωρίζετε, δεν έχουν όλα τα τραγούδια καλούς στίχους , παρότι μπορεί να έχουν ωραία μελωδία”. Τί να κάνεις; Είναι αδύνατο να τ’ αλλάξεις όλα μονομιάς. Παίζε πιάνο, λοιπόν, και τραγούδα όπως πριν, προσπαθώντας να μην προσέχεις το περιεχόμενο των τραγουδιών. Στο μεταξύ,  άρχισε να επιλέγεις και να μαθαίνεις τραγούδια με καλό ή έστω ανεκτό περιεχόμενο, ώσπου τελικά να ξεχάσεις εντελώς τα άλλα. Πάρε, λ.χ. τις συνθέσεις του Τουρτσανίνωφ και πάθε όποια σου αρέσουν περισσότερο. Μάθε το «Ο Θεός σώζοι τον βασιλέα», το «Ευλογητός Κύριος εκ Σιών¨» και άλλα όμοια. Αν τα τραγουδάς με αισθαντικότητα και θέρμη σε βεβαιώνω ότι θα τα αγαπήσεις πολύ περισσότερο απ’ όσα τραγουδούσες ως τώρα. Και τότε όλοι θα σου ζητούν όχι ασήμαντα και ελαφρά τραγουδάκια, αλλά τις υπέροχες αυτές συνθέσεις.

Πριν από καιρό μου έγραψες ότι πολλοί σε θαυμάζουν και σε επαινούν για τη φωνή σου. Εκείνοι τη δουλειά τους, κι εσύ τη δική σου. Δεν μπορείς ν’ αποφύγεις το θαυμασμό και τους επαίνους των ανθρώπων. Δεν πρέπει , ωστόσο, να ξιπάζεσαι με όσα σου λένε, αλλά να διατηρείς πάντα την ταπεινοφροσύνη σου. Σκέψου:  Πώς απέκτησες τη μελωδική φωνή και την κλίση στο τραγούδι; Ο Θεός σου τις έδωσε. Γιατί; Για ν’ αποκτήσεις φήμη και να δοξαστείς από τους ανθρώπους ή για κάποιον άλλο λόγο; Για έναν και μοναδικό λόγο: Για να δοξολογείς Εκείνον. Αυτό κάνεις; Όχι. Απλά και μόνο διασκεδάζεις τους άλλους και τον εαυτό σου. Για τον Θεό ούτε λόγος!

Μέχρι τώρα, επομένως, έχεις κάνει κακή χρήση του θεϊκού δώρου, χαραμίζοντάς το σε τιποτένια πράγματα. Στις σκέψεις σου, λοιπόν, για την ευαρέστηση του Θεού  πρέπει να προσθέσεις και τις σκέψεις για την καλή χρήση του δώρου Του. Αν ο καθένας μας οφείλει να τρώει και να πίνει για του Κυρίου τη δόξα (βλ. Α΄ Κορ. 10:31 ) , πολύ περισσότερο οφείλει να τραγουδάει και να παίζει μουσική για τον ίδιο σκοπό. Αν τραγουδούσες κάτι, που θα προξενούσε τέτοιαν αλλοίωση στις ψυχές των ακροατών, ώστε θα τους έκανε να στραφούν στον Θεό και να Τον δοξάσουν, δεν θα επιτελούσες έργο λιγότερο σπουδαίο και ιερό απ’ αυτό που επιτελεί ένας απλός ιεροκήρυκας στην εκκλησία. Να ποιός μπορεί να είναι ο καρπός του χαρίσματός σου! Έτσι, λοιπόν, αξιοποίησέ το. Διάλεξε μελωδίες εποικοδομητικές και μάθε να τις εκτελείς όσο γίνεται καλύτερα. Αυτό, βέβαια, θα το κάνεις για τους άλλους. Για τη δική σου οικοδομή να προτιμάς τους εκκλησιαστικούς ύμνους , που φέρνουν στην ψυχή κατάνυξη. Επαναλαμβάνω γι’ άλλη μία φορά : Μην τ’ αλλάξεις όλα στη ζωή σου απότομα , αλλά σταδιακά.

Γενικά, μη δείχνεις ιδιορρυθμία σε καμιά περίπτωση. Να είσαι ευγενική, καλοσυνάτη και πρόσχαρη με όλους, όπως πάντα. Μόνο ν’ αποφεύγεις τα πολλά γέλια, τα χοντροκομμένα αστεία και τα μάταια λόγια. Μπορείς και χωρίς αυτά να είσαι αβρή, ιλαρή και ευσυμπάθητη. Ποτέ να μην είσαι σκυθρωπή. ¨όταν ο Κύριος λέει σ’ εκείνους που νηστεύουν να περιποιούνται τα μαλλιά τους και να νίβουν τα πρόσωπά τους  ( Ματθ. 6:17 ) , εννοεί ακριβώς ότι πρέπει ν’ αποφεύγουν τη σκυθρωπότητα.

Ο Θεός να σε φωτίσει!

«Από το βιβλίο: «ΟΣΙΟΥ ΘΕΟΦΑΝΟΥΣ ΤΟΥ ΕΓΚΛΕΙΣΤΟΥ
Ο ΔΡΟΜΟΣ ΤΗΣ ΖΩΗΣ
γράμματα σε μια ψυχή»
ΕΚΔΟΣΗ ΤΕΤΑΡΤΗ
ΙΕΡΑ ΜΟΝΗ ΠΑΡΑΚΛΗΤΟΥ
ΩΡΩΠΟΣ ΑΤΙΙΚΗΣ 2000

Εκκλησία, η Μάννα μας (συνέχεια)

Αν μπορούσαμε να πούμε στον κόσμο αυτή τη μόνη δυνατή και παρήγορη αλήθεια…, ότι στην Εκκλησία δίνεις δάκρυα και παίρνεις άφεση…, ότι το Χριστό δεν τον απασχολούν οι αμαρτίες μας αλλά η μετάνοιά μας…

Αν μπορούσαμε να πούμε στα νέα παιδιά να μη διστάζουν, όπως κι αν έζησαν, να γυρίσουν στην Εκκλησία… Γιατί η Εκκλησία είναι Μάννα κι όταν γυρίζουμε σ’ αυτή, δε ρωτάει να μάθει τί κάναμε, αλλά μας κοιτάει στα μάτια να δει τί πάθαμε…, πόσα συντρίμμια γίναμε…

Η ζωή της Εκκλησίας και η Αγάπη της για μας – άκουσέ με- δεν εξαρτώνται ούτε απ’ την αθλιότητά μας ούτε απ’ την αγιότητά μας, αλλά από το Χριστό!

Ο Χριστός είναι ο ενεργών τα πάντα μέσα στην Εκκλησία. Ο Χριστός βαπτίζει! Ο Χριστός στεφανώνει! Ο Χριστός ενώνει! Ο Χριστός ακούει! Ο Χριστός διαβάζει συγχωρητική ευχή! Ο Χριστός ευλογεί! Ο Χριστός παρηγορεί! Ο Χριστός αγιάζει όλη την κτίση!

Ο ιερέας;

Ο ιερέας δανείζει τα χέρια του και τη φωνή του. Σηκώνει τα χέρια του και δέεται:

«Αὐτὸς οὖν, φιλάνθρωπε Βασιλεῦ, πάρεσο καὶ νῦν ἁγίασον τὸ ὕδωρ τοῦτο, τῷ Πνεύματί σου τῷ Ἁγίῳ» και αγιάζεται το νερό! Σηκώνει τα χέρια του και το λάδι γίνεται έλαιον αγαλλιάσεως! το ψωμί Σώμα! Και το κρασί Αίμα Χριστού! Πνεύματι Ἁγίῳ!

Αν μπορούσαμε να πούμε στα παιδιά μας ότι ο ιερέας , όποιος κι αν είναι, μπορεί και κάνει αυτό που δεν μπορούν να κάνουν ούτε οι Άγγελοι:

Θεία Λειτουργία!

Δηλαδή;

Δηλαδή κατεβάζει το Θεό στη γη!

Κατεβάζει τη Θεοτόκο!

Κατεβάζει χιλιάδες αγγέλους που συνωστίζονται στο Ναό, αλλά που εμείς δεν έχουμε μάτια και δε βλέπουμε…

Ο γέροντας Ιάκωβος, στη Μεγάλη Είσοδο συχνά κοντοστεκόταν, δεν προσχωρούσε κι οι άνθρωποι γύρω του τον άκουγαν να ψιθυρίζει:

«Παρακαλώ, Άγιοι Άγγελοι, κάντε τόπο να περάσω..».

Κι ο παπα- Φιλάρετος ο Αγιορείτης, όταν τέλειωσε η Λειτουργία , είπε σε κάποιους : Σμήνος! Σμήνος με τύλιξε! Άγγελοι στο Ναό, Άγγελοι στο δάσος, χιλιάδες Άγγελοι! κι άρχισε να κλαίει…

Αυτό είναι η Θεία Λειτουργία! Άνθρωποι και Άγγελοι μαζί! Ζώντες και κεκοιμημένοι, παππούδες και προπαππούδες, οι πιστοί όλων των αιώνων… όλοι μέλη Χριστού! Σώμα Χριστού! Οστά Χριστού! Με σένα που αγαπάω και με σένα που προσπερνάω. Με οικείους και εχθρούς, όλοι σώμα ένα. Αυτό γίνεται σε κάθε Λειτουργία! Αυτό γίνεται στην Εκκλησία! Για χάρη μας! Νάτος ο Χριστός! Πάρεστι και φωνεί σε! Μας φωνάζει, - ακούς- τον καθένα με τ’ όνομά του. Να πάρουμε Χριστό! Χριστός να γίνουμε! Να επιστρέψουμε μετανοούντες και φεγγοβόλοι στα σπίτια μας.

Το μεγαλύτερο δώρο της Εκκλησίας στον κόσμο είναι η Θ. Λειτουργία. Μια παγκόσμια ελεημοσύνη , με τεράστιο βεληνεκές! Όπου γίνεται Λειτουργία, ευλογούνται τα πάντα. Ευεργετείται όλος ο χώρος …, οι καταστάσεις…, τα καθεστώτα…, οι πολιτικές…

Αναίμακτα…

Ακυρώνονται σχέδια…

Καταργούνται μίση…

Πέφτουνε τείχη…

Αποφεύγονται ναυάγια …πάσης φύσεως ναυάγια …Σώζονται άνθρωποι.. Ευεργετούνται οι παρόντες! Ευεργετούνται οι απόντες!... Ευεργετούνται οι κεκοιμημένοι!...

Κάποτε ένας προτεστάντης πάστορας είπε σ’ έναν ορθόδοξο ιερέα:

-   Εμείς κάνουμε ορφανοτροφεία, γηροκομεία, συναυλίες, ελεημοσύνες… Εσείς οι ορθόδοξοι τι κάνετε;

Και του απάντησε εκείνος: Θεία Λειτουργία! Που γεμίζει δωρεάν τον Παράδεισο και αδειάζει την κόλαση!... Αυτό κάνει η Εκκλησία… αδειάζει την κόλαση και γεμίζει τον Παράδεισο…

Συντηρεί τον κόσμο, κάνοντας Θ. Λειτουργία! Αγρυπνάει  τη μέρα, αγρυπνάει  και τη νύχτα. Κάθε νύχτα…, αιώνες τώρα…, πόσοι άγιοι βγαίνουν από τα εικονοστάσιά τους και συντρέχουν στους ανθρώπους!...

Πόσα μοναστήρια λειτουργούν ολονύκτιες λειτουργίες! Πόσα χέρια σηκώνονται και πόσα δάκρυα χύνονται υπέρ όλου του κόσμου!...

Έλεγε ο άγιος Σιλουανός:

«… κλαίει η ψυχή μου δια τον κόσμον όλον… Μετά δακρύων Σε ικετεύω, Κύριε, παρηγόρησον τας τεθλιμμένας ψυχάς του κόσμου… Δος εις πάντας τους λαούς να ακούσουν της γλυκείας Σου φωνής : αφαίωνται υμίν αι αμαρτίαι…»

Και οι μαθητές του ρωτούσαν τον π. Παϊσιο Ολάρου , Ρουμάνο μοναχό:

γέροντα, γιατί κλαις τόσο πολύ;

Κι εκείνος απαντούσε:

Επειδή εσείς δεν κλαίτε!

Οι άνθρωποι της Εκκλησίας , καθημερινά, πενθούν υπέρ όλου του κόσμου! Και πεινούν  και διψούν και γυμνητεύουν υπέρ όλου του κόσμου. Μετανοούν υπέρ όλου του κόσμου και δια της μετανοίας σώζουν τον κόσμο!

Αυτή είναι η Εκκλησία! Μάννα απεριόριστης ισχύος και απεριόριστης εμβέλειας! Αρκεί να την εμπιστευτούμε… Και εμπιστεύομαι σημαίνει πως τα πάντα είναι ημέτερα… Ό,τι έχω είναι για σένα. Ό,τι έχω είναι από σένα και σε σένα επιθυμώ να το γυρίσω. Και ό,τι έχεις είναι δικό μου. Κάθε ανάγκη σου αφορά και μένα. Κάθε προσβολή που σου γίνεται πλήττει και μένα. Όταν υβρίζεσαι κι εγώ υβρίζομαι! Όταν σε χτυπούν , πονάω! Κι όταν σε ανεβάζουν στο σταυρό, συσταυρώνομαι μαζί σου! Εμπιστεύομαι σημαίνει συμπάσχω και συνθάπτομαι και συνδοξάζομαι!... Μοιράζομαι μαζί σου τα πάντα , αγία μου Εκκλησία! Όπως έκαναν χιλιάδες Μάρτυρες που πέθαναν, για να μη σε αρνηθούν….

(συνεχίζεται)

Από το βιβλίο: «Αντίδωρο
Ελάχιστη προσφορά στη μοναξιά του σύγχρονου ανθρώπου»
ΜΑΡΙΑ ΜΟΥΡΖΑ
Εκδόσεις ΑΘΩΣ

Εκκλησία, η Μάννα μας (συνέχεια)

Ο Χριστός είναι ο θεράπων ιατρός αυτού του Νοσοκομείου. Ο Ελεήμων Χριστός που ακατάπαυστα ελεεί τον κόσμο. Που βρέχει επί δικαίους και αδίκους. Που δέχεται τον έσχατο, καθάπερ και τον πρώτο… Που και τον πρώτον ελεεί και τον ύστερον θεραπεύει… Και ξέρουμε όλοι ότι το Χριστό τον βρίσκουμε μέσα στην Εκκλησία. Εκεί Τον γνωρίζουμε αληθινά κι εκεί Τον μεταλαμβάνουμε. Ξέρουμε όλοι ότι στο  Χριστό , όπως και στο γιατρό, δεν πηγαίνουμε , γιατί Εκείνος μας χρειάζεται, αλλά γιατί εμείς Τον χρειαζόμαστε. Στο Χριστό, όπως και στο γιατρό, δεν πηγαίνουμε σαν υγιείς, όπως ο Φαρισαίος, αλλά σαν ασθενείς, όπως ο τελώνης. Από το Χριστό, όπως και από το γιατρό, δεν  κρύβουμε τις πληγές μας, αλλά τις φανερώνουμε , όσο αποκρουστικές κι αν είναι. Παντελώς και  πλήρως αποκαλυπτόμαστε Ενώπιόν Του και  κρεμόμαστε από τα χείλη Του , ν’ ακούσουμε την ιατρική συνταγή που θα δώσει, τη θεραπευτική αγωγή που θα προτείνει.

ΟΙ Πατέρες λένε πως η Εκκλησία, αιώνες τώρα, δίνει τα ίδια πανίσχυρα φάρμακα:
Τις εντολές του Χριστού!
Η Εκκλησία, αιώνες τώρα, εκδίδει το ίδιο ιατρικό ανακοινωθέν που εξέδωσε η Παναγία στην Κανά: «ό,τι αν λέγη υμίν, ποιήσατε». Ό,τι μας λέει ο Χριστός να το κάνουμε. Άραγε, ό,τι λέει ο Χριστός, το κάνουμε; Κι αν δεν το κάνουμε, άραγε κλαίμε;
Όποιος μπαίνει στην Εκκλησία και αγωνίζεται να τηρήσει τις εντολές,  είναι σαν να τηρεί τη συνταγή που θα τον σώσει. Όποιος μπαίνει στην Εκκλησία και αγωνίζεται να τηρήσει τις εντολές είναι ήδη κάτω από την επίβλεψη του Θεράποντος Χριστού. Είναι σε ενότητα μαζί Του και σε ενότητα με όλα τα μέλη της Εκκλησίας.
Η Εκκλησία , αιώνες τώρα, δίνει τα ίδια κοσμοσωτήρια φάρμακα , αλλά αιώνες τώρα έχει και τα ίδια θαυμαστά αποτελέσματα:
Γεννά αγίους!
Πουθενά αλλού δε γεννιούνται άγιοι παρά μόνο στην Εκκλησία. Καλούς ανθρώπους θα βρούμε κι αλλού, αγίους όχι. Γιατί οι άγιοι, άνθρωποι σαν κι εμάς, συνασθενείς και συμπάσχοντες, μπήκαν στην Εκκλησία και παραδόθηκαν ανεπιφύλαχτα στις οδηγίες του Ιατρού.
Και ο Χριστός, που δεν είναι μόνο Ιατρός αλλά είναι και Πατέρας, παραδίδεται σ’ αυτούς που Του παραδίδονται. Σκύβει πάνω τους στοργικά και τέλεια, όπως μόνο Εκείνος ξέρει, παρηγορεί, νοσηλεύει, θεραπεύει, αγιάζει και δοξάζει. Ο ελεήμων Χριστός γίνεται τοις πάσι τα πάντα, για να σώσει τον άνθρωπο.

«ἐν τῷ οἶκῳ σου δεῖ με μεῖναι.», λέει στον Ζακχαίο. «…Οὐδὲ ἐγώ σε κατακρίνω• πορεύου καὶ ἀπὸ τοῦ νῦν μηκέτι ἁμάρτανε», λέει στην αμαρτωλή. «;ἀναστήσεται ὁ ἀδελφός σου. ... Πιστεύεις τοῦτο;» λέει στη Μάρθα, που θρηνεί τον αδελφό της. «μὴ κλαῖε», λέει στη μάννα που κηδεύει το παιδί της. «Σήµερον µετ᾽ ἐµοῦ ἔσῃ ἐν τῷ παραδείσῳ.», λέει στο ληστή.

Η σωτήρια αγάπη του Χριστού! Η σωτήρια αγκαλιά της Εκκλησίας! Που όλους μας δέχεται, που όλους μας παρηγορεί, που θέλει όλους να μας σώσει. Που θέλει όλους να μας κάνει ανθρώπους του Παραδείσου! Τον έναν, επειδή μετανόησε, τον άλλον, επειδή δε γόγγυσε, τον τρίτο , επειδή έκανε ελεημοσύνες, μας βάζει όλους στα σπλάγχνα της η Εκκλησία!
Η Εκκλησία, ακόμα κι αν την αρνηθούμε, παραμένει Μάννα και ψάχνει να συνάξει τα παιδιά της . Ψάχνει και περιμένει μήπως, έστω και μετά από χρόνια, γυρίσουμε κοντά της. Η επιστροφή όμως στην Εκκλησία προϋποθέτει να ξέρουμε ότι  δεν είναι άδεια. Υπάρχει Πατέρας που μας αγαπάει σταθερά και αναλλοίωτα και για πάντα!
Όπως κι αν είμαστε, απ’ όπου κι αν προερχόμαστε, όσο κι αν ασωτέψαμε,
Πίστεψέ με, υπάρχει Πατέρας που βγήκε στο δρόμο και μας περιμένει!
Η επιστροφή μας στην Εκκλησία του Χριστού προϋποθέτει να ξέρουμε ότι η αγάπη του Χριστού δεν αλλοιώνεται. Δεν έχει διακυμάνσεις. Ο Χριστός δεν μας αγαπάει άλλοτε λιγότερο κι άλλοτε πολύ. Ο Χριστός δεν αγαπάει άλλους λιγότερο και άλλους περισσότερο. Οι Πατέρες λένε ότι όσο αγαπάει την Παναγία τόσο αγαπάει και όλους εμάς. Δεν μπορούμε εμείς, ό,τι κι αν πράξουμε, να επηρεάσουμε της Αγάπης το Πέλαγος. Του Θεού το απέραντο έλεος.
Εμείς μόνο τη δική μας αγάπη μπορούμε να ορίσουμε. Μόνο τη δική μας στάση μπορούμε να ρυθμίσουμε:
Αν θα Τον αναγνωρίσουμε σαν Πατέρα ή αν θα λειτουργήσουμε αυτόνομα, χωρίς Αυτόν. Αν θα ζήσουμε στην Εκκλησία Του ή αν θα φύγουμε σε χώρα μακρινή. Αν θα ταυτιστούμε με όσα λέει ή αν θα τα απορρίψουμε. Εμείς επιλέγουμε ποια στάση θα κρατήσουμε, όχι Εκείνος. Όπως γίνεται με τον ήλιο. Στέλνει το φως και τη θερμότητά του παντού. Όμως δεν αποδέχονται όλα τα αντικείμενα την ίδια ποσότητα ακτινοβολίας. Υπάρχουν αντικείμενα που μαζεύουν τις ακτίνες και άλλα που τις απωθούν… Έτσι γίνεται και με μας… όσο Ήλιο θέλουμε, τόσο μαζεύουμε… Όσο Χριστό θέλουμε ,τόσο Χριστό κρατάμε στη ζωή μας… Γι’ αυτό πηγαίνουμε στην Εκκλησία… , όχι για να εξευμενίσουμε το Χριστό, αλλά για να θεραπεύσουμε τον εαυτό μας…
Για να γίνουμε δεκτικοί της θείας αγάπης! Ό,τι κάνουμε στην Εκκλησία, οι νηστείες, οι προσευχές, οι ελεημοσύνες μας, είναι για να σπάσει η δική μας λίθινη καρδιά…, για να ανοίξει η ύπαρξή μας και να απορροφήσει Χάρη… Μήπως κι αρχίσουμε να μετανοούμε…
Ακούς;
Μήπως κι αρχίσουν τα μάτια μας να κλαίνε… Όπως έκλαψαν τα μάτια του Δαυίδ, όταν είδε την αμαρτία του…
 Όπως έκλαψαν τα μάτια του Πέτρου, όταν αρνήθηκε το Χριστό καί ἤρξατο κλαίειν, ἀλλ' οὐχί ἁπλῶς , ἀλλὰ πικρῶς, …
Όπως έκλαψαν τα μάτια της αγίας Μαρίας της Αιγυπτίας, ώσπου στέγνωσε όλη…
Όπως έκλαψε ο άσωτος , όταν έπεσε στα πόδια του Πατέρα… Με βεβαία την ελπίδα ότι όσο κι αν αμαρτήσαμε, στην Εκκλησία του Χριστού υπάρχει πάντα χώρος και για μας..
Υπάρχει και για μας η στολή η πρώτη. Όσο κι αν αμαρτήσαμε, - ακούς; - στην Εκκλησία του Χριστού υπάρχει και για μας δαχτυλίδι!...
Αρκεί να ομολογήσουμε την αμαρτία μας…
Αρκεί να μπούμε κάτω απ’ το πετραχήλι του Πνευματικού και τα μάτια μας να βγάλουνε δάκρυα…
(συνεχίζεται)

 Από το βιβλίο: «Αντίδωρο
Ελάχιστη προσφορά στη μοναξιά του σύγχρονου ανθρώπου»
ΜΑΡΙΑ ΜΟΥΡΖΑ
Εκδόσεις ΑΘΩΣ

Νόμος της Εκκλησίας η υπέρ αλλήλων προσευχή

Οι νόμοι της Εκκλησίας προστάζουν να γίνωνται οι προσευχές έτσι, όχι μόνον εκείνες που γίνονται για τους πιστούς , αλλά και εκείνες που γίνονται για τους κατηχουμένους. Διότι ο νόμος διεγείρει τους πιστούς στην ικεσία για τους αμυήτους. Διότι όταν λέγη ο διάκονος “ας παρακαλέσουμε ολόθερμα τον Θεό για τους κατηχουμένους”, δεν παροτρύνει κανέναν άλλο, παρά το πλήθος των πιστών για τις ευχές υπέρ εκείνων. Αν και βέβαια οι κατηχούμενοι στη αρχή είναι ξένοι. Διότι δεν είναι ακόμη μέλη του σώματος του Χριστού , δεν έγιναν ακόμη κοινωνοί των μυστηρίων , αλλά είναι αποχωρισμένοι από το πνευματικό κοπάδι. Αν λοιπόν πρέπει να παρακαλούμε τον Θεό γι’ αυτούς , πολύ περισσότερο πρέπει να Τον παρακαλούμε για τα δικά μας μέλη.

Γι’ αυτό και λέγει∙ “Ας Τον παρακαλέσουμε ολόθερμα” για να μην τους απορρίψη σαν ξένους, για να μην τους αγνοήση σαν ξένους. Διότι ακόμη δεν έχουν την ωρισμένη και καθιερωμένη ευχή από τον Χριστό, δεν έχουν ακόμη το θάρρος να μιλήσουν μαζί Του, αλλά έχουν ανάγκη από τις προσευχές των πιστών. Διότι στέκονται έξω από τις βασιλικές πύλες, μακρυά από τους ιερούς περιβόλους. Γι’ αυτό και απομακρύνονται όταν εκφωνούνται οι φρικτές εκείνες ευχές. Γι’ αυτό και σε παρακαλή να προσευχηθής γι’ αυτούς, για να γίνουν δικά σου μέλη, για να μην είναι ακόμη ξένοι και αποχωρισμένοι. Διότι το «ας παρακαλέσουμε» , δεν λέγεται μόνο για τους ιερείς, αλλά και για εκείνους που αποτελούν το λαό. Διότι, όταν λέγη “ας σταθούμε σωστά, ας παρακαλέσουμε” ,παρακαλεί όλους να προσευχηθούν.

Κατόπιν αρχίζοντας την ευχή λέγει ∙ “Ώστε ο πανελεήμονας και πολυεύσπλαχνος Θεός να εισακούση τις παρακλήσεις τους”. Για να μη λες δηλαδή, “τί να Τον παρακαλέσουμε, αυτοί είναι αποξενωμένοι, δεν είναι ενωμένοι μαζί μας, από πού μπορώ να Τον πείσω να μεταδώση σε αυτούς το έλεός Του και τη συγνώμη;” ∙ για να μην απορής ζητώντας να εξηγήσης αυτά, πρόσεξε πώς σου λύνει την απορία, λέγοντας ∙ “είθε ο πανελεήμονας και εύσπλαχνος Θεός”. Άκουσες ότι ο Θεός είναι “πανελεήμονας και εύσπλαχνος”; Μην απορής πλέον. Διότι Αυτός που είναι πολυεύσπλαχνος όλους τους καλεί και αμαρτωλούς και φίλους.

Μη λες λοιπόν “πώς να προσέλθω και να Τον παρακαλέσω γι αυτούς; Αυτός θα εισακούση τις παρακλήσεις τους”. Ποια θα μπορούσε να είναι παράκλησις των κατηχουμένων παρά το να μη μείνουν κατηχούμενοι; Έπειτα λέγει και τον τρόπο της παρακλήσεως. Ποιος είναι αυτός ; “Για να ανοίξη τα αυτιά των καρδιών τους”. Διότι ακόμη είναι κλειστά και βουλωμένα. Αυτιά βέβαια δεν εννοεί αυτά τα εξωτερικά, αλλά τα αυτιά της διανοίας. “Ώστε να ακούσουν εκείνα που οφθαλμός δεν είδε και αυτί δεν άκουσε και σε ανθρώπινη καρδιά δεν ανέβηκαν”. Διότι ακόμη δεν άκουσαν τα απόρρητα μυστήρια, αλλά στέκονται κάπου απόμερα και μακριά. Αλλά και αν τα ακούσουν, δε γνωρίζουν αυτά που λέγονται∙ διότι εκείνα χρειάζονται πολύ σύνεσι και όχι μόνον ακρόασι∙ την εσωτερική ακοή δεν την έχουν ακόμη . Γι’ αυτό και ζητά με ευχή προφητικό χάρισμα∙ διότι ο Προφήτης έλεγε τα εξής: “ Ο Θεός μου χαρίζει γλώσσα παιδευτική και διδακτική για να γνωρίζω να πω λόγο όταν πρέπη. Κάθε πρωί μου έδωσε την παίδευσι αυτή και μου πρόσθεσε οξύτητα ακοής για να ακούω και να υπακούω στις αποκαλύψεις Του. Και η παιδαγωγία με τις δοκιμασίες που μου έκανε ο Κύριος διέγειρε και κτύπησε βαθειά τα αυτιά μου” ( Ησ. 50, 4-5 ) . Διότι, όπως ακριβώς οι Προφήτες άκουγαν διαφορετικά από τους πολλούς , έτσι και οι πιστοί άκουγαν διαφορετικά από τους κατηχούμενους.  Από εδώ μαθαίνει και ο κατηχούμενος να μην τα μαθαίνη αυτά από τους ανθρώπους , ούτε ν’ ακούη άλλους (διότι λέγει «μην καλέσετε δάσκαλο πάνω στη γη» ( Ματθ. 23, 8 ) , αλλά πάνω από τους ουρανούς ∙ διότι λέγει «όλοι θα είναι διδακτοί του Θεού» ( Ησ. 54, 13 ) . Γι’ αυτό και λέγει «Θα τους διδάξη το λόγο της αληθείας», για να λάβουν εσωτερικά τη γνώσι. Διότι εφ’ όσον πρέπει να λάβουν τη γνώσι, ακόμη δεν γνωρίζουν το λόγο της αληθείας.

“Για να σπείρη μέσα τους το φόβο Του”. Αλλά δεν αρκεί αυτό, διότι ένα μέρος του σπόρου έπεσε δίπλα στον δρόμο, ενώ ένα άλλο πάνω στην πέτρα.

Εμείς όμως δε ζητάμε με τον τρόπο αυτό∙ αλλ’ όπως το άροτρο ανοίγει το αυλάκι σε γόνιμη γη, έτσι παρακαλούμε να συμβή και εδώ, ώστε μεταβαλλόμενοι μέσα στο βάθος της διανοίας τους , να δεχθούν εκείνα που σπέρνονται και ό,τι άκουσαν να το κρατήσουν με ακρίβεια. Γι’ αυτό προσθέτει και λέγει ∙ “Και να σταθεροποιήση την πίστι Του στη διάνοιά τους”. Δηλαδή για να μην υπάρχη αυτή μέσα τους επιπόλαια, αλλά για να βάλη βαθειά τη ρίζα…

Από το βιβλίο: «ΑΓΙΟΥ ΙΩΑΝΝΟΥ ΤΟΥ ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΥ
Χρυσοστομικός Άμβων
Ε΄
Η ΠΡΟΣΕΥΧΗ
Τα νεύρα της ψυχής»
Έκδοσις
Συνοδία Σπυρίδωνος Ιερομονάχου
Νέα Σκήτη Αγ. Όρους

Εκκλησία , η μάννα μας

Ρώτησαν κάποτε ένα μοναχό: τι κάνετε τόσες ώρες μέσα στην Εκκλησία, δε βαριέστε; Κι εκείνος απάντησε: εσύ τι έκανες εννιά μήνες στη μήτρα της μάννας σου; Τίποτα. Ήσουν εκεί και τρεφόσουν με το μητρικό αίμα. Το ίδιο κάνουμε κι εμείς. Είμαστε εδώ και τρεφόμαστε από την παρουσία του Αγίου Πνεύματος. Από το σώμα και το Αίμα του Χριστού. Γιατί η Εκκλησία είναι η Μάννα που μας τρέφει. Η φιλόστοργη Μάννα.Η πνευματική καρδιά απ’ την οποία διαχέεται το αίμα και κρατιούνται ζωντανά τα παιδιά της.

Η Εκκλησία είναι σώμα. Δεν είναι κόμμα. Είμαστε μέλη. Δεν είμαστε οπαδοί. Σώμα ένα με κεφαλή το Χριστό. Πονάει ένα μέλος και πονάμε όλοι. Δοξάζεται ένα μέλος και δοξαζόμαστε όλοι. Οικογένεια μία είναι η Εκκλησία: Οι Ζώντες, - όσοι είμαστε μέσα στην Εκκλησία και όσοι βογγάνε έξω απ’ αυτήν…- Αυτοί που έφυγαν…, οι αδελφοί μας οι Κεκοιμημένοι. Κι αυτοί που ακόμα δεν ήρθαν… Οι αγέννητοι.., τα παιδιά των παιδιών μας, τα δισέγγονα και τα τρισέγγονα, όσοι θα μπουν στην Εκκλησία και όσοι θα βογγάνε έξω απ’ αυτήν. Οικογένεια μία. Γι’ αυτό στην Εκκλησία δεν εορτάζουμε αλλά συνεορτάζουμε. Δεν νηστεύουμε αλλά συννηστεύουμε. Δε στενάζουμε αλλά συστενάζουμε. Δεν προσευχόμαστε αλλά συμπροσευχόμαστε. Συλλειτουργούμε και συλλειτουργούμαστε. Σώμα ένα είμαστε.

Οι γιαγιάδες μας το ήξεραν καλά αυτό. Ήξεραν ότι πρώτα ανήκουμε στην Εκκλησία και μετά στον εαυτό τους. Πρώτα στην Εκκλησία και μετά στο σπίτι τους. Γι’ αυτό συμμετείχαν στις ανάγκες της. Στο χτίσιμο της Εκκλησίας, στο στρώσιμο, στον έρανο, στις νηστείες, στους εσπερινούς, στα Μυστήρια, στη Λειτουργία. Οι παλιοί άνθρωποι ήξεραν πως δεν υπάρχει άλλος δρόμος, γιατί άλλος δρόμος βγάζει σε άλλο τέρμα. Γνώριζαν ότι η σωτηρία είναι μόνο μέσα στο Καράβι του Χριστού που όσα κύματα και όσες θύελλες κι αν το χτυπούν , δεν καταποντίζεται.

-      Γέροντα, τα παιδιά μας κοιμούνται στην Εκκλησία, μήπως να μη τα φέρνουμε;

-      Στο Καράβι να είναι κι ας κοιμούνται, επέμενε ο Γέροντας Πορφύριος.

Η Εκκλησία, το Σκάφος του Χριστού!

Το Σώμα του Χριστού!

Το Στόμα του Χριστού!

Η Κιβωτός που μπαίνεις μέσα και σώζεσαι!

Αλήθεια, έχουμε βαθιά και ορθή γνώση του τι είναι η Εκκλησία;

Είναι μόνο για τις Κυριακές και τις γιορτές

ή μπολιάζει όλο το βίο μας;

Είναι μόνο για ορισμένες ηλικίες ή αγκαλιάζει όλο τον άνθρωπο από τα πρώτα μέχρι τα έσχατα;

Τι περιμένουμε απ’  Αυτήν;

Τι θέλουμε να μας δώσει και τι της χρωστάμε;

Αναρωτηθήκαμε ποτέ

τι είναι η Εκκλησία και τι της οφείλουμε;

Οι Πατέρες λένε πως η Εκκλησία είναι ένα μεγάλο Νοσοκομείο που εφημερεύει σε εικοσιτετράωρη βάση, εδώ και δύο χιλιάδες χρόνια. Ένα Νοσοκομείο που εφημερεύει για όλους. Για ασφαλισμένους και για ανασφάλιστους. Για πλούσιους και για άπορους. Για επώνυμους και για ανώνυμους και περιθωριακούς ανθρώπους. Ένα μεγάλο Νοσοκομείο στο οποίο αντιμετωπίζεται κάθε νόσημα όσο βαθύ, όσο λοιμώδες και όσο θανατηφόρο κι αν είναι.

Ένα μεγάλο Νοσοκομείο στο οποίο μπαίνεις άρρωστος και βγαίνεις υγιής, όπως η αιμορροούσα. Μπαίνεις διώκτης και βγαίνεις Απόστολος, όπως ο Παύλος. Μπαίνεις αμαρτωλός και βγαίνεις άγιος, όπως η αγία Μαρία η Αιγυπτία. Μπαίνεις λύκος και βγαίνεις αρνί, όπως ο άγιος Μωυσής ο Αιθίοπας.

Μπαίνεις πτώμα εν αποσυνθέσει και ανίστασαι τετραήμερος, όπως ο Λάζαρος! Γιατί στην Εκκλησία δεν υπάρχει θάνατος. Δεν υπάρχουν νεκροί. Η Εκκλησία είναι η χώρα των Ζώντων όπου υπάρχει Ζωή και περίσσεια Ζωής, δηλαδή ο Χριστός!

(συνεχίζεται)

Από το βιβλίο: «Αντίδωρο

Ελάχιστη προσφορά στη μοναξιά του σύγχρονου ανθρώπου»

ΜΑΡΙΑ ΜΟΥΡΖΑ

Εκδόσεις ΑΘΩΣ