Ο στάρετς Αμβρόσιος

Πνευματικές ανταύγειες

ΣΤΟ ΑΝΑΣΤΗΜΑ  ο στάρετς ήταν μετρίως ψηλός και στην όψι παρ’ όλη την ωχρότητα και την ασθενικότητά του διατηρούσε κάτι από την νεανική του ωραιότητα. Στο μέτωπό του ξεχώριζαν δυο-τρεις ρυτίδες, που μερικές φορές έσβηναν, και στο κεφάλι του εμπρός εδέσποζε μια μικρή φαλάκρα, που  φαινόταν σαν να του ταίριαζε. Η γενειάδα του που ήταν μακρυά , γκρίζα και στο άκρο διχασμένη του προσέδιδε κάποιο ιδιαίτερο σεβασμό.

Εκείνο όμως που προξενούσε ξεχωριστή εντύπωσι ήταν τα καστανόχρωμα μάτια του. Τι μάτια ήταν εκείνα! Εκφραστικά, αστραφτερά, διεισδυτικά. Το κοφτερό τους βλέμμα νόμιζες πως διέσχιζε τα βάθη των καρδιών.

Συνήθως τους Αγίους τους φανταζόμαστε με την όψι ακίνητη, σοβαρή και γαλήνια , χωρίς συσπάσεις εκφραστικές. Στον στάρετς όμως δεν παρετηρείτο κάτι τέτοιο . Το πρόσωπό του ήταν ουρανός που έπαιρνε όλες τις μορφές και όλες  τις αποχρώσεις. Του διηγείσο κάτι δυσάρεστο; Τον έβλεπες κι αυτόν θλιμμένο . Του ανέφερες κάποια σοβαρή υπόθεση; Τον αντίκρυζες βυθισμένο σε σκέψεις. Του απέκρυπτες κάτι στην εξομολόγησι; Τον ατένιζες όλο ανησυχία. Του ανεκοίνωνες τις επιτυχίες σου και τις χαρές σου; Χαιρόταν αυτός περισσότερο από σένα. Σε έβλεπε με εύθυμη διάθεσι; Ήταν έτοιμος όχι μόνο να χαμογελάση αλλά και να αστειευθή μαζί σου. Τις πιο πολλές φορές βέβαια στην όψι του κυριαρχούσε η ήρεμη χαρά , η ευθυμία, η ιλαρότης και η καλωσύνη, πράγμα που είλκυε κοντά του τις ψυχές.

Οι δίκαιοι σύμφωνα με την Ευαγγελική διακήρυξη θα γνωρίσουν στην μέλλουσα ζωή μεγάλη δόξα. Θα λάμψουν σαν τον ήλιο. Τις μελλοντικές όμως αυτές δωρεές πολλές φορές τις προγεύονται από την παρούσα ζωή. Πρόκειται για τον «αρραβώνα του Πνεύματος» ( Β΄Κορ. α΄22 ) , κατά την Αποστολική έκφρασι. Γ’ ι αυτό δεν είναι παράξενο να ιδή κανείς την όψι ενός Αγίου να περιλούζεται ξαφνικά από θεϊκή λαμπρότητα και να ακτινοβολή ουράνια δόξα. Στην ζωή του στάρετς δεν λείπουν παρόμοια περιστατικά.

Κάποια φορά παρήγγειλε σε δύο συζύγους ότι την άλλη ημέρα πρωί-πρωί τους περιμένει στο κελλί του. Επρόκειτο να συζητηθή κάποιο πολύ σοβαρό θέμα∙ γι’ αυτό τους έδειξε την ιδιαίτερη αυτή εύνοια. Έτσι και έγινε. Όταν εκείνοι μπήκαν στο κελλί του, ήταν καθισμένος στο κρεββάτι του φορώντας ένα λευκό ζωστικό- εσωτερικό ράσο- και κρατώντας στα χέρια του το  κομποσχοίνι. Αλλά ,Θεέ μου! τί υπερκόσμιο θέαμα που αντίκρυσαν τα μάτια τους! Τί ουρανόμορφη αλλοίωσι που πήρε το πρόσωπο του π. Αμβροσίου! Μεταμορφώθηκε, φωτίσθηκε με το φως της Χάριτος και στολίσθηκε με κάποια ανέκφραστη ωραιότητα! Και όλα τα αντικείμενα του κελλιού παρουσιάσθηκαν όμορφα, χαριτωμένα, γελαστά, λες και πανηγύριζαν. Φαντάζεται κανείς τι αισθάνθηκαν οι δύο επισκέπτες μπροστά στις παραδεισένιες αυτές  ανταύγειες. Έμειναν αποσβολωμένοι. Αναρρίγησαν από έκπληξι, ενώ συγχρόνως τους πλημμύρισε απερίγραπτη αγαλλίασις. Μόλις συνήλθαν από την πρώτη κατάπληξι, σιωπηλά, σκυφτά και ευλαβικά προσχώρησαν να πάρουν ευλογία. Ο στάρετς χωρίς να διακόψη την σιωπή του τους ευλόγησε σταυροειδώς. Εκείνοι σήκωσαν τα μάτια τους για ν’ αντικρύσουν πάλι εκείνο το εξαίσιο θέαμα και να το εντυπώσουν στην ψυχή τους. Ο άγιος Γέροντας  με το ένδοξο πρόσωπο φαινόταν βυθισμένος σε ιερά κατάνυξι. Πού να τολμήσουν να ταράξουν την ουράνια αυτή κατάστασι! Συγκλονισμένοι προχώρησαν προς την πόρτα και βγήκαν από το κελλί του χωρίς να πουν λέξι…  

 Από το βιβλίο: «Ο ΣΤΑΡΕΤΣ ΑΜΒΡΟΣΙΟΣ»
ΥΠΟ
ΑΡΧΙΜ.ΤΙΜΟΘΕΟΥ
ΚΑΘΗΓΟΥΜΕΝΟΥ ΙΕΡΑΣ ΜΟΝΗΣ ΠΑΡΑΚΛΗΤΟΥ
ΕΚΔΟΣΙΣ Γ’
ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΙΕΡΑΣ ΜΟΝΗΣ ΠΑΡΑΚΛΗΤΟΥ
ΩΡΩΠΟΣ ΑΤΤΙΚΗΣ 1983  

Πώς να περάσεις τη νύχτα σου

Το βράδυ, με το τέλος όλων των έργων της ημέρας, ευχαρίστησε τον Θεό για όλες τις ευεργεσίες που έλαβες κατά τη διάρκεια της ημέρας, δηλαδή: επειδή παρέμεινες ζωντανός, κι ακόμη για τις πνευματικές και σωματικές  σου δυνάμεις, για την υγεία σου, για την τροφή, το ποτό, για όλους τους ψυχοσωτήριους λογισμούς, για όλες τις άγιες επιθυμίες ,για το γήινο και το ουράνιο φως , για τη βοήθεια και προστασία Του, δηλαδή για κάθε ευεργεσία Του.
Ύστερα απασχόλησε την καρδιά σου με τους ακόλουθους πνευματικούς λογισμούς: «Να που εγώ μια ακόμη μέρα ήρθα πιο κοντά στο θάνατο. Τι  θα συμβεί , αν θελήσει ο Κύριος να με βάλει αυτή τη νύχτα μπροστά στο Δίκαιο Κριτήριό Του; Θα αντέξω; Το πρωί έβαλα σκοπό να περάσω όλη την ημέρα με αγιότητα. Πώς την πέρασα; Μήπως παρόργισα τον Κύριο με κάτι;
Μετά απ’ αυτές τις ερωτήσεις:
α) Προσευχήσου μέσα στην καρδιά σου στο Πανάγιο Πνεύμα για να φωτίσει το νου σου και με ακρίβεια ως και τη μικρότερη λεπτομέρεια θυμήσου: Πώς έζησες τη μέρα που πέρασε, πώς σηκώθηκες το πρωί, πως ετοιμάσθηκες , πώς έκαμες την πρωινή προσευχή σου, πώς πέρασες κατά τη διάρκεια των πρωινών σου ασχολιών σύμφωνα με τη θέση σου, πώς συμπεριφέρθηκες κατά το φαγητό και την ανάπαυση, πώς στη σχέση σου με τους οικείους σου, τους γείτονές σου , με τους ξένους, ειδικά σε περιστάσεις επικίνδυνες για σένα. Μήπως υπέκυψες στην αμαρτία; Μήπως χαλάρωσε η διάθεσή σου να αποφεύγεις την αμαρτία; Πώς φέρθηκες όταν σου συμπεριφέρθηκαν με αγένεια, όταν δε σε άκουσαν ή γέλασαν εις βάρος σου;
β) Προσευχήσου , ώστε το Άγιο Πνεύμα να σε οδηγήσει να θυμηθείς: Τι σκέφθηκες τη σημερινή μέρα, τι είπες, τι έκανες˙ πως προσπάθησες ή δεν προσπάθησες να φυλάξεις την αγία απόφαση που είχες πάρει το πρωί να απομακρυνθείς από την αμαρτία˙ τι ιδιαιτέρως σε τραβούσε ή τι σε παρέσυρε στην αμαρτία˙ τι τρόπο επιχείρησες να χρησιμοποιήσεις εναντίον της αμαρτίας ή εναντίον των εμποδίων να εκπληρώσεις το θέλημα του Θεού και γιατί ο τρόπος αυτός  φάνηκε ανεπαρκής.
γ) Προσευχήσου , ώστε το Άγιο Πνεύμα να σε οδηγήσει να θυμηθείς σε τι και γιατί αμάρτησες, τι και γιατί δεν το έκανες˙ μήπως αμάρτησες τρέφοντας τον εαυτό σου με κακούς λογισμούς και επιθυμίες ˙ μήπως αμάρτησες παραλείποντας να κάνεις κάτι καλό  ή πρέπον˙ μήπως αμάρτησες εναντίον της πρώτης, της δεύτερης ή της τρίτης εντολής κ.λπ. , μήπως είχες συμμετοχή σε ξένες αμαρτίες κ.λπ.
δ) Ενθυμούμενος πως πέρασες τη μέρα σου, θα βρεις στον εαυτό σου και καλά και κακά. Όλα τα καλά να τα επιγράφεις στον Θεό και τα κακά στον εαυτό σου. Πάρε εκ νέου στερεά απόφαση να εναντιωθείς στην αμαρτία, ιδιαιτέρως στην πιο προσφιλή σου αμαρτία. Επινόησε τα πιο δυνατά μέσα και τους τρόπους  για να λυτρωθείς απ’ αυτήν. Αλλά ταυτόχρονα προσευχήσου και παρακάλεσε τον Κύριο και Θεό να σου αποκαλύψει ελπίδα και τρόπους που θα ενισχύσουν ιδιαίτερα την αγαθή σου προαίρεση , ώστε να είσαι έτοιμος να πεθάνεις παρά να ξανακάνεις τις προηγούμενες αμαρτίες σου και να προσβάλεις εκ νέου τον Θεό.

Πηγαίνοντας για ύπνο , κάνε τη βραδινή σου προσευχή ή από τα εκκλησιαστικά βιβλία ή με δικά σου λόγια , αλλά πρόσεξε, ώστε οι προσευχές σου να είναι οπωσδήποτε άγιες και συνετές.
α) Πριν απ’ όλα ευχαρίστησε τον Θεό για όλες τις ευεργεσίες  που έδειξε σε σένα και σ’ όλους τους ανθρώπους ˙ για τη λύτρωση που μας προσέφερε, για την αγία πίστη μας, για τα άγια Μυστήρια και για την άγια διδασκαλία που μας έδωσε προς σωτηρία.
β) Προσευχήσου  , ώστε ο Κύριος να σου συγχωρήσει όλες τις αμαρτίες και να μην επιτρέψει σε σένα να πεθάνεις μέσα στις αμαρτίες σου.
γ) Προσευχήσου , ώστε να σε λυτρώσει ο Θεός από τους πειρασμούς  του εχθρού κατά τον ύπνο και τη νύχτα και να σου στείλει το φύλακα Άγγελό Του να φυλάξει την ψυχή και το σώμα σου από κάθε κακό.
Δ) Προσευχήσου , ώστε ο Κύριος να ευλογήσει όλους τους κοντινούς σου ανθρώπους: τους γονείς, τους αδελφούς σου, τις αδελφές σου, τους συγγενείς σου, τους γνωστούς , τους ευεργέτες σου, τους προϊσταμένους σου. Προσευχήσου και για τους εχθρούς σου.
Ε) Προσευχήσου, ώστε Εκείνος να βοηθήσει τους φτωχούς , τους θλιμμένους, τους οδοιπορούντες, τους ασθενείς, τους βασανισμένους, να παρηγορήσει τους δυστυχισμένους, να προστατεύσει τα ορφανά, να δώσει ελπίδα στους ψυχορραγούντες, να ευλογήσει όλα τα παιδιά, να κατευθύνει στο καλό όλους τους νέους, να ενισχύσει στην αγία ζωή τους ενήλικες και όλους τους γέροντες, να τους κάνει υπόδειγμα αγίας ζωής, να οδηγήσει όλους τους αμαρτωλούς στη μετάνοια, να αφανίσει το σκοτάδι μέσα στο οποίο ζουν οι ειδωλολάτρες, οι άπιστοι, οι αιρετικοί, οι σχισματικοί˙ να τους φωτίσει δια του φωτός Του ˙όλους να οδηγήσει στη γνώση της Αληθείας Του˙ όλους να τους κατευθύνει στην αληθή οδό της σωτηρίας και να τους σώσει.

Τέλος παράδωσε τον εαυτό σου στον Κύριο και Υιό σου τελείως . Σημείωσε τον εαυτό σου με το σημείο του Σταυρού  , ξάπλωσε στο κρεβάτι και κοιμήσου, ενθυμούμενος το θάνατο και την Κρίση του Θεού. Προσπάθησε να κοιμηθείς με καλούς λογισμούς . Διάβασε κάποιο πνευματικό βιβλίο ή το Βίο του Αγίου που γιορτάζει αύριο. Προσπάθησε να κοιμηθείς αφοσιωμένος στον Θεό. Τότε, ό,τι και να σου συμβεί κατά τον ύπνο, τίποτε μην φοβηθείς.  Κοιμήσου σαν να είσαι στα χέρια του Θεού. Τότε ο ίδιος ο Κύριος θα σε προσέχει και θα σε φυλάει. Τότε τίποτε κακό δεν θα πλησιάσει το σώμα σου, η ψυχή σου δεν θα κινδυνεύσει, δεν θα κινδυνεύσει, γιατί θα είναι κοντά στον Θεό.
Σε περίπτωση αϋπνίας, όταν για πολλή ώρα δεν μπορείς να κοιμηθείς ,πάλι προσευχήσου. Συλλογίσου τα κρίματα του  Θεού και την ανθρώπινη ματαιότητα και πάρε απ’ αυτά ωφέλιμα μαθήματα για τη ζωή σου. Προσευχήσου  με την εσωτερική , καρδιακή προσευχή: : «Κύριε Ἰησοῦ Χριστέ, Υἱὲ τοῦ Θεοῦ, ἐλέησόν με τὸν ἁμαρτωλόν». Αν έρθουν στο νου και την καρδιά κακοί λογισμοί, σήκω και κάνε μετάνοιες με τον Πεντηκοστό Ψαλμό: « Ἐλέησον  με , ὁ Θεός,» μέχρι να κουρασθείς. Αν προσευχηθείς με την καρδιά σου, γρήγορα θα σε πάρει ο ύπνος. Αλλά κι αν δεν κοιμηθείς, θα λάβεις πνευματική ωφέλεια.
Να πώς οι καλοί άνθρωποι περνούν τη ζωή τους, θεάρεστα και άγια. Εδώ δείξαμε τον τρόπο να περάσεις με αγιότητα μόνο για μια μέρα. Έτσι να περάσεις και την δεύτερη και την τρίτη και όλες τις ημέρες  της ζωή σου. Πάντοτε να έχεις μπροστά στα μάτια σου αυτό τον οδηγό  και σύμφωνα μ’ αυτόν να ρυθμίζεις τη ζωή σου. Αν έτσι ενεργείς , τότε θα γίνεις τέλειος, αληθινός χριστιανός και θα λάβεις το στέφανο αντάξιας δόξας. Στην αρχή αυτό το έργο φαίνεται δύσκολο, αλλά εσύ να λάβεις όλα τα μέτρα για να νικήσεις αυτό τον πειρασμό , ώστε αυτό το σπουδαίο  και απαραίτητο για σένα έργο να γίνει εύκολο.
Θυμήσου ότι η οκνηρία είναι η μητέρα όλων των ελαττωμάτων και ακολούθως της καταστροφής, αλλά ο κόπος , η ζωντάνια και η επαγρύπνηση είναι οι απαραίτητοι όροι της αρετής και ακολούθως της σωτηρίας . Και στον κόσμο ο άνθρωπος χωρίς κανόνες θεωρείται άχρηστος. Πολύ περισσότερο ο χριστιανός δεν είναι δυνατόν να ζήσει χωρίς κανόνες, όπως τύχει. Αυτοί οι κανόνες χωρίς αμφιβολία, με βεβαιότητα θα σε οδηγήσουν μέχρι την εκπλήρωση του σκοπού σου.


Από το βιβλίο: « ΣΤΑΡΕΤΣ ΣΑΒΒΑΣ
Ο ΠΑΡΗΓΟΡΗΤΗΣ»
ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΑΘΩΣ

Διάκριση και Επαγρύπνηση

«Ο Ιάκωβος έγινε μοναχός, αλλά θέλησε μόνος του να ρυθμίσει την πνευματική του ζωή. Ζούσε βέβαια ασκητικώς, εφήρμοζε όμως μεθόδους δικές του, χωρίς να ρωτάει τους εμπειρότερους Πατέρες, αλλά αγωνιζόταν σύμφωνα με το δικό του θέλημα και τη δική του νοοτροπία. Στον Μοναχό αυτό συνέβη το εξής:
Ένας πονηρός  δαίμονας μετασχηματίσθηκε σε άγγελο φωτός, παρουσιάσθηκε σ’ αυτόν και του είπε:
- Καθάρισε το κελλί σου, άναψε φώτα και λαμπάδες , αρωμάτισέ το με μύρα και θυμίαμα, ευτρέπισε και τον εαυτό σου, διότι ο Χριστός, ευαρεστηθείς από την άσκησή σου, θα έλθει απόψε τη νύχτα, για να σου δώσει πολλά χαρίσματα.
Ο Ιάκωβος, έχοντας μεγάλη ιδέα για τον εαυτό του, πείσθηκε και έκανε ό,τι του είπε ο διάβολος. Τη νύχτα ήλθε πράγματι ο Αντίχριστος , με πολλή δόξα και φαντασία. Ο Ιάκωβος του άνοιξε την πόρτα του κελλιού του και τον προσκύνησε. Ο διάβολος τότε του έδωσε ένα δυνατό κτύπημα στο πρόσωπο και έφυγε αμέσως, διότι η θεία πρόνοια δεν του επέτρεψε  να παραμείνει περισσότερο. Την άλλη μέρα το πρωί, ο Ιάκωβος , θρηνώντας πήγε σε ένα γέροντα. Εκείνος όμως , πριν ακόμη ακούσει λέξη από τον Ιάκωβο, προγνωρίζοντας προφανώς το περιστατικό , του είπε:
- Φύγε απ’ εδώ, γιατί οι διάβολος σε ντρόπιασε!
Ο Ιάκωβος έκλαιγε κι διαδήλωνε την συντριβή και μετάνοιά του. Τότε ο Γέροντας , αφού τον συμβούλευσε, τον έστειλε σε ένα κοινόβιο Μοναστήρι, όπου υπηρέτησε 7 χρόνια στο Μαγειρείο, με ταπείνωση και υπακοή. Έπειτα έμεινε μόνος του σε κελλί άλλα 7 χρόνια, ασκούμενος με πολλή διάκριση. Απέκτησε και θαυματουργικό χάρισμα» ( Συναξάρι, 13 Ιουνίου ) .

Το λάθος του Ιακώβου δεν ήταν η επιλογή του, αλλά ο τρόπος της άσκησής του. Η επιλογή της ζωής ήταν σωστή, ο τρόπος όμως της ζωής του ήταν λαθεμένος. Και ένα λάθος, μη εντοπιζόμενο , οδηγεί σε τραγικά επακόλουθα. Ο Ιάκωβος που έγινε Μοναχός για να πολεμήσει τον διάβολο, κατάντησε να τον υποδεχθεί στο κελλί του και να τον προσκυνήσει … Η έλλειψη διακρίσεως μπορεί να εξευτελίσει και τον μεγαλύτερο αγωνιστή.
Από το εντυπωσιακό αυτό περιστατικό μπορούμε να επισημάνουμε τα εξής:
Πρώτον , ότι ο διάβολος μετασχηματίζεται. Ως πνευματική (άυλη)  ύπαρξη, αλλάζει μορφή και σχήμα, «μετασχηματίζεται εἰς ἄγγελον φωτός». ( Β. Κορ. ια΄14 ) .
Δεύτερον , ότι η πνευματική ζωή δεν σχετίζεται με την αυθαιρεσία. Η πνευματική ζωή είναι μία σοβαρή υπόθεση και γι’ αυτό χρειάζεται ανάλογη προσοχή. Η ορθόδοξη πραγματικότητα ιδιαίτερα δίνει μεγάλη σημασία στις προϋποθέσεις της άσκησης και ειδικότερα στον έλεγχο της πνευματικής ζωής από εμπειρότερα πρόσωπα. Είναι αδύνατο να βιωθεί γνήσια ορθόδοξη πνευματικότητα χωρίς πνευματικόν καθοδηγητή. Η ύπαρξη του «Γέροντος», δηλαδή, του πνευματικού Πατρός είναι ουσιαστικό στοιχείο της ορθοδόξου πνευματικότητος. Και αυτό προέκυψε από τη μακρά εμπειρία των Αγίων, πάνω στις προϋποθέσεις της εν Χριστώ ζωής.
Τρίτον, ότι ουσιαστικό στοιχείο της πνευματικής ζωής είναι η διάκρισις. Ο χριστιανός αγωνιστής πρέπει να μάθει από την Αγία Γραφή και τους πνευματικούς Πατέρες τα μυστικά του χριστιανικού αγώνος. Η πνευματική ζωή είναι ένας αόρατος πόλεμος. Ο Χριστιανός έχει να κάνει με αντιπάλους και εχθρούς  , οι οποίοι , αφ’ ενός ,είναι ανώτερες πνευματικές υπάρξεις, όπως είπαμε, και, αφ’ ετέρου, έχουν τη δυνατότητα να μεταχειρίζονται άγνωστα σε μας μέσα και μεθόδους (κόλπα) . Χρειάζεται μακρά εκπαίδευση να διακρίνει ο πιστός τας «μεθοδείας τοῦ διαβόλου» ( Εφεσ. στ΄11) . Χρειάζεται επίσης εγρήγορση, νήψη, ώστε να μην τον πιάσει ο διάβολος στον…  ύπνο. Η νήψη, η εγρήγορση είναι βασικά στοιχεία της εν Χριστώ πνευματικότητος. Οι Άγιοι αγρυπνούσαν και γρηγορούσαν. Μερικοί από αυτούς ονομάζονται «Νηπτικοί Πατέρες» , ακριβώς διότι και οι ίδιοι γρηγορούσαν , αλλά και συμβούλευαν την συνεχή νήψη και εγρήγορση.



Από το βιβλίο: «+ Μητροπολίτου Αχελώου
ΕΥΘΥΜΙΟΥ (Κ. ΣΤΥΛΙΟΥ)
ΟΙ ΑΕΤΟΙ
Ορθόδοξο Θεολογικό Αγιολόγιο»
ΕΚΔΟΣΕΙΣ: ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ ΣΤΕΓΗ ΚΑΛΑΜΑΤΑΣ

Οι καμπάνες που ενοχλούν

«Η Κυριακή μεταβλήθηκε σε ημέρα της ανίας επειδή κανείς δεν έχει να κάμει τίποτα.»

Νίτσε

Πρόσφατα έγινε γνωστό ότι κάποιοι ενοχλούνται από τον «θόρυβο» που προκαλούν στην πρωτεύουσα οι καμπάνες των εκκλησιών και γι’ αυτόν τον σκοπό κατέφυγαν στους αρμοδίους , οι οποίοι και τους δικαίωσαν , χωρίς όμως το όλο θέμα να προχωρήσει παραπέρα. Αναμενόταν μάλιστα η απόφαση η οποία θα όριζε ποια θα είναι η ένταση με την οποία θα κτυπούν οι καμπάνες… Αν και το ζήτημα προς το παρόν θα πάψει να μας απασχολεί, έχει όμως σημασία να δούμε πώς σκέπτονται οι άνθρωποι σε σχέση με αυτό που θεωρούν ως «Εκκλησία» στη χώρα μας.

Η Αθήνα καταρχάς, όπως σε όλα τα θέματα τα σχετικά με το περιβάλλον, είναι η πρώτη πόλη στην Ευρώπη με ηχορύπανση και στην οποία ο καθένας πραγματικά μπορεί να ενοχλεί τους άλλους με όποιον τρόπο θέλει. Μουσική, γλέντια μέχρι πρωίας, μηχανάκια με κομμένη την εξάτμιση, αυτοκίνητα- ντισκοτέκ με μουσική στη διαπασών και ό,τι άλλο μπορεί να φανταστεί κανείς , κάνουν τη ζωή των πολλών αφόρητη. Μέσα σε όλα τούτα κάποιοι σκέπτονται ότι πρέπει να σιγήσουν οι καμπάνες για να γίνει η ζωή μας πιο υποφερτή.

Το θέμα αυτό δίνει πάντως την ευκαιρία να θυμηθούμε ότι στις τελευταίες δεκαετίες οι Έλληνες αποφάσισαν πάση θυσία να εκμοντερνιστούν και έτσι ό,τι μπορεί να τους θυμίζει την παράδοσή τους και τον Θεό θέλουν να το βάλουν στην άκρη. Αυτό ήρθε ως αποτέλεσμα μιας γενικότερης νοοτροπίας που συνοδεύει τον μοντέρνο πολιτισμό, αλλά υποβοηθήθηκε και από επιμέρους συγκεκριμένες ενέργειες.

Το κακό με όλες τις προσπάθειες των Νεοελλήνων είναι ότι όντως έβγαλαν από τη ζωή τους πολλά στοιχεία της χριστιανικής τους παράδοσης, η οποία σε σχέση με τον δυτικό ορθολογισμό τους φαντάζει οπισθοδρομική , χωρίς καν να τα αντικαταστήσουν με την επιστημονική εξέλιξη, την οργάνωση και την πειθαρχία που χαρακτηρίζουν τη ζωή στη Δύση. Αν και το θέμα είναι μεγάλο, καμιά φορά μοιάζει να σκέφτεται ο Έλληνας το εξής απλουστευτικό: οι Ευρωπαίοι δεν έχουν ιδιαίτερη σχέση με τη θρησκεία. Άρα αν κι εγώ κάνω το ίδιο , αμέσως γίνομαι Ευρωπαίος. Αν πρέπει να κάνουμε κι άλλες αλλαγές, το σκεφτόμαστε αργότερα. Επείγει  η αποκοπή μας από τη θρησκεία. Δεν είναι τυχαίο λ.χ. ότι τα κυριότερα προβλήματα της εκπαίδευσης στη χώρα μας θεωρούνται η εξομολόγηση των μαθητών στα σχολεία και τα χριστιανικά σύμβολα στις αίθουσες. Η αλήθεια είναι όμως ότι Ευρωπαίος δεν έγινε, όπως τουλάχιστον φανταζόταν ότι θα γίνει. Όταν αποφάσισε ο άνθρωπος στη Δύση να μην ασχολείται πλέον με τη θρησκεία, είχε συγκεκριμένους λόγους για να το κάνει αυτό και δεν μιμήθηκε απλά κάποιους άλλους, όπως συνήθως κάνουμε εμείς. Αλλά το χειρότερο είναι τούτο: φτιάξαμε τις πόλεις μας κακέκτυπα των ευρωπαϊκών, δεν φτάσαμε ούτε κατά φαντασίαν στο επίπεδο ποιότητας ζωής ων Ευρωπαίων, οι οποίοι μη ασχολούμενοι τόσο με τον Θεό, φρόντισαν τουλάχιστον να ασχοληθούν σοβαρά και υπεύθυνα με αυτήν εδώ τη ζωή. Εμείς και τον Θεό εγκαταλείψαμε και τούτη τη ζωή χαλάσαμε. Ασχήμια, χαοτικές καταστάσεις, έλλειψη αισιοδοξίας και ελπίδας για το μέλλον, διαφθορά και ξιπασμός και πάει λέγοντας…

Οι καμπάνες, από την άλλη, καλούν εμάς τους χριστιανούς να πάμε στην Εκκλησία για την κοινή λατρεία. Το ρολόι που υπάρχει συνήθως πάνω στα καμπαναριά δεν ήταν παλιότερα άσχετο με την προσευχή και τη λατρεία, πέρα από το ότι ενημέρωνε τους ανθρώπους, που δεν είχαν ρολόι, για την ώρα. Το «ρολόι, λέει ένας κοινωνιολόγος, εξελίχθηκε στον ευρωπαϊκό Μεσαίωνα, πιθανότατα για να συγχρονίζει τις ώρες προσευχής στα μοναστήρια». Προφανώς σήμερα το τελευταίο που ρυθμίζουν τα ρολόγια, αλλά και οι καμπάνες ,είναι η προσευχή. Αν και είμαστε διαρκώς και εφ’ όρου ζωής δεσμευμένοι να τηρούμε συγκεκριμένα χρονοδιαγράμματα, μέσα σ’ αυτά σπάνια δεσμευόμαστε να θυμόμαστε τον Θεό.

Ας σκεφτούμε όμως πόσο επηρεάζουν τους πολλούς χριστιανούς οι καμπάνες στην πνευματική τους ζωή. Αλλιώς πόσο συχνά πηγαίνουμε στον όρθρο ή στον εσπερινό, γιατί οι καμπάνες χτυπούν και καθημερινά, όχι μόνο Κυριακή και μεγάλες γιορτές…

Με άλλα λόγια, οι περισσότεροι ακούγοντας την καμπάνα τις καθημερινές κάνουμε ενδεχομένως τον σταυρό μας κι όχι μόνο δεν πάμε αλλά ούτε περνάει απ’ το μυαλό μας να πάμε στην Εκκλησία.

Ας αφήσουμε στην άκρη το γεγονός ότι οι καμπάνες πλέον δεν ηχούν και τόσο παραδοσιακά, αφού με την προσθήκη ηλεκτρονικών μέσων προσαρμόστηκαν στη μοντέρνα νοοτροπία…

Σήμερα μάλιστα αν κάποιοι τοπικοί δωρητές αποφασίσουν να ασχοληθούν με τα καμπαναριά (δεν υπάρχει πια κι αυτό το μεράκι) συνεισφέρουν για την ηλεκτρονική αυτοματοποίηση του κτυπήματος, κάτι για το οποίο συνήθως υπερηφανεύεται ολόκληρη η ενορία ή το χωριό.

ΟΙ καμπάνες , επομένως, δεν είναι κυρίως μνημειακό στοιχείο του πολιτισμού μας- γιατί αν είναι τέτοιο μόνο, κάποτε θα σιγήσουν και μάλιστα χωρίς ιδιαίτερες παρεμβάσεις των αρμοδίων – αλλά ζωντανό στοιχείο της παράδοσής μας , την δε ζωντάνια του την καταλαβαίνουμε από το πόσο επηρεάζει τη ζωή μας καθημερινά.

Αν οι καμπάνες πια δεν μας καλούν για το αυτονόητο –την προσέλευσή μας στον Ναό- ίσως θα ‘πρεπε το άκουσμά τους να αρχίσει να μας ενοχλεί λίγο συνειδησιακά.

Από το βιβλίο: «Φύλακας του αδελφού μου

Κείμενα για την αγάπη και την πίστη σήμερα»

Γιώργος Μπάρλας

Εκδόσεις: Αρχονταρίκι

Συμβουλές για κάθε πνευματικό αγωνιστή. Ανοιξιάτικοι κίνδυνοι.

ΤΗΝ προηγούμενη φορά σου έδωσα δυο-τρεις απλούς κανόνες . Θα προσθέσω τώρα και δυο-τρία προφυλακτικά μέτρα.

1)     Πρώτα απ’ όλα, μη νομίσεις ποτέ ότι πέτυχες κάτι. Είναι τόση η αδυναμία , μας, ώστε μόλις παρουσιαστεί μέσα μας ένα απειροελάχιστο καλό, αμέσως κραυγάζουμε με κενόδοξη αυτοϊκανοποίηση: “Να, το κατόρθωσα!”. Τέτοιους λογισμούς να τους διώχνεις. Γιατί το αγαθό ποτέ δεν έρχεται εύκολα και γρήγορα , όπως παραπλανητικά μας λέει ο εχθρός. Αν τον πιστέψεις, η ενεργητικότητά σου θα καταπέσει. Και τότε ο εσωτερικός διχασμός θα ξαναδημιουργηθεί. Για να μην υποκύψεις, λοιπόν, σ’ αυτόν τον ολέθριο λογισμό, κάθε πρωί, όταν σηκώνεσαι από το κρεβάτι, να σκέφτεσαι και να αισθάνεσαι ότι βρίσκεσαι στην πρώτη μέρα του πνευματικού αγώνα.

2)   Μην επιτρέψεις στον εαυτό σου να χαλαρώσει μέσα σ’ οποιεσδήποτε συνθήκες. Θα ‘ρθει μια μέρα που, ενώ θα διεξάγεις φιλότιμα τον καλό αλλά και σκληρό αγώνα της αυτογνωσίας και του αυτοελέγχου, ο εχθρός θα σου ψιθυρίσει με υποκριτική φιλοστοργία: “Πολύ σκληρά αγωνίζεσαι. Χαλάρωσε λιγάκι, μην το παρατραβάς! Έχεις μπροστά σου μιαν ολόκληρη ζωή…”. Πόσο εύλογη φαίνεται αυτή η πειρασμική υποβολή! Ούτε που θα σκεφθείς να την αντικρούσεις. Ωστόσο, αν τη δεχθείς έστω και για λίγο, θα σου προξενήσει μεγάλη εσωτερική ταραχή. Τι γίνεται , όταν σ’ ένα φράγμα σχηματισθεί μια μικρή τρύπα; Αναπόφευκτα, αργά ή γρήγορα , το φράγμα υποχωρεί κάτω από την πίεση του νερού και καταστρέφεται. Το ίδιο συμβαίνει και μέσα μας, όταν δείξουμε την παραμικρή επιείκεια στον εαυτό μας. Τότε, ό,τι έχουμε χτίσει με κόπο, σωριάζεται σε ερείπια, και πρέπει να καταπιαστούμε πάλι από την αρχή με την πνευματική μας οικοδομή. Σε συμβουλεύω, λοιπόν, να μη  χαρίζεσαι ποτέ στον εαυτό σου.

Η συμβουλή αυτή σου χρειάζεται ιδιαίτερα τώρα, που πλησιάζει το Πάσχα. Γιατί, μόλις φτάσει δεν αποκλείεται να σκεφθείς: «Γιορτή είναι, ας ξεδώσω λιγάκι». Αν υποκύψεις σ’ αυτόν τον λογισμό, θα σκορπίσεις όλους τους πνευματικούς καρπούς που μάζεψες στη διάρκεια της Σαρακοστής. Η νήψη, η νοερή προσοχή, η εγκράτεια, ο αυτοέλεγχος, η αγωνιστικότητα και ο ζήλος θα πάνε περίπατο. Καθώς, μάλιστα, βρισκόμαστε  στην άνοιξη, εποχή αναγεννητικού οργασμού όλης της πλάσης μετά την ανάπαυλα του χειμώνα, ο πόλεμος των σαρκικών λογισμών θ’ αρχίσει έντονος. Τότε, αν έχεις χαλαρώσει, η άμυνά σου θα είναι υποτονική και ο κίνδυνος της ήττας μεγάλος.

Η άνοιξη είναι μια εποχή ευχάριστη, μπορεί όμως να βλάψει πνευματικά όσους δεν προσέχουν. Έχεις δει πως χοροπηδούν, βελάζουν και παιχνιδίζουν τα αρνιά, όταν οδηγούνται στη βοσκή. Γιατί; Η ζωή παίζει! Παρόμοια ανάγκη για παιχνίδισμα αισθάνονται και οι άνθρωποι, τόσο οι νέοι όσο και οι ηλικιωμένοι. Σ’ αυτό δεν υπάρχει τίποτα το εφάμαρτο. Είναι ένα αίσθημα αθώο. Ο τρόπος, ωστόσο, με τον οποίο το εκδηλώνουν οι περισσότεροι άνθρωποι δεν είναι εντελώς αθώος. Η χαρά της ζωής! Όταν τη βιώνουμε, οφείλουμε να ευχαριστούμε τον Κύριο, που στη γη, τη γεμάτη πόνο και θλίψη εξαιτίας των αμαρτιών μας, έχει αφήσει περιθώρια χαράς, για να μην πέφτουμε σε απόγνωση. Δυστυχώς, όμως, δεν Τον ευχαριστούμε . Απεναντίας, επιδιώκοντας άλογα την παράταση της χαράς, ξεφεύγουμε από το δρόμοι της σωτηρίας και επιστρέφουμε στον μάταιο τρόπο ζωής. Το χαρούμενο παιχνίδισμα της ζωής είναι ευχάριστο, αλλά ασχολείται αποκλειστικά με το σώμα και τις αισθήσεις, γι’ αυτό δημιουργεί τάσεις και διαθέσεις σαρκικές, αισθησιακές. Θέλουμε να κοιτάζουμε θεάματα ευχάριστα  στο μάτι, ν’ ακούμε ακροάματα ευχάριστα στο αυτί, να οσφραινόμαστε ευχάριστες οσμές- κοντολογίς, θέλουμε ν’ αυξάνουμε τις ευχάριστες εντυπώσεις των αισθήσεων. Ενδίδοντας , όμως, σ’ αυτές τις τάσεις και διαθέσεις, δεν μπορούμε να διατηρήσουμε την εσωτερική πνευματική ζωή. Δίχως άλλο την χάνουμε. Και μαζί μ’ αυτήν χάνουμε την καλή αγωνία για τη σωτηρία μας. Τότε οι πονηροί λογισμοί, τα εμπαθή συναισθήματα και οι άλογες επιθυμίες αρχίζουν πάλι να μας κυριεύουν , αναστατώνοντας τον εσωτερικό μας κόσμο. Η μνήμη του Θεού φεύγει από το νου μας. Η ειρήνη εξαφανίζεται από την καρδιά μας. Και επιστρέφουμε μοιραία στη ζωή της ταραχής, της συγχύσεως, της αμαρτίας. Η ψυχή μας, που ελέγχεται βασανιστικά από τη συνείδηση, λέει: “Από αύριο θ’ αλλάξω ζωή!”. Αλλά το αύριο είναι χειρότερο από το σήμερα, όπως και το μεθαύριο χειρότερο από το αύριο. Έτσι, μέρα με τη μέρα, βουλιάζουμε στη συνηθισμένη ζωή του κόσμου. Και τελικά απελπιζόμαστε. Όλος ο καρπός του σκληρού αγώνα που κάναμε, για να βάλουμε την ψυχή μας σε τάξη, χάνεται. Και χάνεται για ένα μόνο λόγο: Επειδή δεν λάβαμε προφυλακτικά μέτρα. Δεν αρνηθήκαμε στις αισθήσεις μας κάποιες αθέμιτες απολαύσεις. Μα κι όταν δοκιμάζαμε άλλες θεμιτές, δεν φροντίζαμε να διατηρούμε μέσα μας το φόβο του Θεού. Σαγηνευτήκαμε, λοιπόν, από εξωτερικά πράγματα και παραμελήσαμε την εσωτερική πνευματική εργασία.

Ο Κύριος να σε φυλάξει από το κακό αυτό! Κάποιος λογισμός δυσπιστίας σ’ έχει κιόλας επισκεφθεί˙ μη χάνεις έδαφος! Αν δεν υποχωρήσεις ούτε σπιθαμή, θα επιστρέψεις , με τη χάρη του Θεού, στον σταθερό σου στόχο. Αν γυρίσεις πίσω, θα βρεθείς σε πολύ χειρότερη θέση από κείνη που ήσουνα όταν άρχισες τη νέα  σου  ζωή. Ο Χριστός παρομοιάζει μια τέτοιαν υποτροπή και πτώση με την επιστροφή του δαιμονικού πνεύματος στο σπίτι, από το οποίο είχε φύγει. Όταν, λέει, το ακάθαρτο πνεύμα βγει από τον άνθρωπο, περνάει από ξερότοπους, ψάχνοντας ένα μέρος για να ξεκουραστεί , μα δεν βρίσκει. Τότε αποφασίζει να επιστρέψει στην κατοικία του, δηλαδή στον άνθρωπο από τον οποίο είχε φύγει. Έρχεται, λοιπόν, και τον βρίσκει αδειανό, καθαρό και στολισμένο. Πηγαίνει και παίρνει μαζί του άλλα εφτά δαιμόνια, πιο πονηρά από τον ίδιο, και μπαίνουν όλα στον άνθρωπο. Έτσι γίνεται η κατάσταση του ανθρώπου χειρότερη από την προηγούμενη ( Ματθ. 12: 43-45 ) . Ο Θεός να μας γλυτώσει από τέτοια συμφορά!

Διαβάζοντας την προηγούμενη παράγραφο, μην τρομάξεις, μην αναστατωθείς, μην πεις, “Αχ, γιατί ξεκίνησα;”. Αποφάσισες να κάνεις το πιο αξιόλογο πράγμα στον κόσμο, ν’ ακολουθήσεις τον μοναδικό δρόμο της ζωής, που θα σε ανυψώσει στο επίπεδο της αληθινής ανθρώπινης αξίας. Μην υποτιμάς, λοιπόν, τη μεγάλη απόφασή σου. Μην ατιμάζεις τον Κύριο. Μήπως Εκείνος σ’ έχει αφήσει μόνη; Όχι! Είναι μέσα σου με τη χάρη Του. «Όταν ο Θεός είναι με το μέρος μας, ποιος μπορεί να μας βλάψει;» ( Ρωμ. 8:31 ). «Αυτός που ενεργεί μέσα σου είναι ισχυρότερος απ’ αυτόν που κυριαρχεί μέσα στον κόσμο» ( Α ΄Ιω. 4:4 ) . άλλωστε , μια προσεκτική και συνεπής χριστιανική ζωή όχι μόνο δεν σου στερεί κάθε άνεση, αλλά και σου δίνει ανεκτίμητα ανταλλάγματα: Με την αδιάλειπτη μνήμη του Θεού και την υπακοή στη συνείδηση, η ζωή αυτή γίνεται αστείρευτη πηγή πνευματικής χαράς, χαράς ανέκφραστης και ασύγκριτης μ’ οποιαδήποτε γήινη. Λίγα είναι τα εξωτερικά πράγματα που θα στερηθείς. Εσωτερικά θ’ αλλάξεις. Είναι δυνατό να συμμετέχεις σε όλα και συνάμα να είσαι έξω απ’ όλα. Κάνεις κάτι εξωτερικά , αλλά μέσα σου γίνεται κάτι άλλο…

Να λοιπόν! Έχεις τους κανόνες και τα προφυλακτικά μέτρα στα δυο τελευταία γράμματά μου. Είναι πολλά; Διόλου. Απλά πράγματα. Απλά και εύκολα. Τι καρπό, όμως θα σου αποφέρουν ! Κάνε κουράγιο και εφάρμοσέ τα. Αμήν.

«Από το βιβλίο: «ΟΣΙΟΥ ΘΕΟΦΑΝΟΥΣ ΤΟΥ ΕΓΚΛΕΙΣΤΟΥ
Ο ΔΡΟΜΟΣ ΤΗΣ ΖΩΗΣ
γράμματα σε μια ψυχή»
ΕΚΔΟΣΗ ΤΕΤΑΡΤΗ
ΙΕΡΑ ΜΟΝΗ ΠΑΡΑΚΛΗΤΟΥ
ΩΡΩΠΟΣ ΑΤΙΙΚΗΣ 2000

Μερικές φορές φταίνε και οι γονείς (συνέχεια)

…Θέλω τώρα να σας παρακαλέσω κάτι, όσους είστε ζευγάρι κι έχετε οικογένεια.
Κλείστε λίγο τα μάτια σας…
Και φανταστείτε…
Γυρίστε πίσω˙   Πόσα χρόνια πίσω; Όσα χρόνια έχουν περάσει από τότε που έκανες την οικογένειά σου. Αν έχετε παντρευτεί πριν πέντε χρόνια, γυρίστε πέντε χρόνια πίσω. Αν έχετε παντρευτεί πριν είκοσι, γυρίστε είκοσι. Γυρίστε λίγο πίσω, εκείνη την εποχή˙ και θυμηθείτε την εποχή που κάντε τις ετοιμασίες για το γάμο και την οικογένειά σας. Εκείνη την εποχή που ξεκίναγες με το όραμα της ζωής που ανοίγεται μπροστά σου. Τότε που περίμενες      κάτι  κ  α  ι  ν  ο ύ ρ ι ο   να γίνει κι έλεγες, «θα κάνω οικογένεια. Σε λίγες μέρες παντρεύομαι!». Το θυμάσαι; Και βγάλατε τα προσκλητήρια του γάμου˙ και κάνατε τις επιλογές , ποιά θα ‘ναι  η γραμματοσειρά που θα βάλετε στο προσκλητήριο, σκεφτήκατε πού θα στείλετε προσκλήσεις, πώς θα γίνει το τραπέζι. Ετοιμάσατε το σπίτι σας, το δωμάτιο του μικρού παιδιού που θα γεννηθεί. Πώς περιμένατε και πως λαχταρούσατε το πρώτο σας παιδί! Κάνατε διάφορα σχέδια για το μέλλον σας και λέγατε «θα κάνω την οικογένειά μου. Ξεκινώ με τόσα όνειρα και σχέδια. Θα κάνουμε παιδιά! Θα ‘θελα να κάνω τρία, παιδάκια, τέσσερα». Εσύ έλεγες, «όσα μου δώσει ο Θεός». Και παντρευτήκατε! Και μετά από λίγες μέρες, θυμάσαι που πήρατε τις φωτογραφίες του γάμου και τις κοιτάγατε˙ και τις βάλατε με μια σειρά στο άλμπουμ και λέγατε, «όχι, αυτή είναι πρώτα. Εδώ είναι ο θείος που μας χαιρετούσε. Κοίτα που ‘ρθε και ο φίλος μου απ’ το στρατό! Α, εδώ ήρθε απ’ το χωριό και μας χαιρέτησε και η θεία. Μα έφερε κι ωραίο δώρο».
Ξεκινήσατε. Τόση χαρά, τόση συγκίνηση, τόση όρεξη για τη ζωή. Και περνάει σιγά σιγά ο καιρός και φεύγουνε τα όνειρα και έρχεται η πραγματικότητα της ζωής. Και φεύγει σιγά σιγά κι ο ύπνος και φεύγουν και τα όνειρα του ύπνου και γίνονται καμιά φορά εφιάλτες! Κι αρχίζουν τα απίστευτα έξοδα, τα αδιέξοδα και οι απίστευτες περιπέτειες της οικογένειας: αρρώστιες και προβλήματα. Καμιά φορά το παιδάκι που περιμέναμε δεν έχει έρθει ακόμα και δεν ξέρουμε τι θα γίνει. Το δωματιάκι του έτοιμο, το σκουπίζουμε και το ξανασκουπίζουμε αλλά ακόμα  άδειο. Ακόμα να ‘ρθει το παιδάκι που ονειρευόμαστε. Και λέμε, «τι γίνεται τώρα;». Έρχεται η πεζή πραγματικότητα που σε προσγειώνει. Μειώνεται ο ύπνος. Αρχίζουν να εμφανίζονται πάρα πολλά προβλήματα. Απρόβλεπτα. Και λέει κανείς, «πώς ξεκίνησα και πώς έφτασα ως εδώ; Είχα τόσα όνειρα. Μες στη γλύκα ξεκίνησα. Ταξίδι του μέλιτος έκανα. Του μέλιτος, δηλαδή μες στο μέλι ήταν η κατάσταση όταν ξεκίνησα την οικογένειά μου. Και τώρα πού πήγε αυτό το μέλι; Που πήγε αυτή η γλύκα; Γιατί  τώρα έχω τόση πίκρα κι αγωνία; Γιατί τόση θλίψη και προβλήματα; Πώς φτάσαμε ως εδώ;»
Και έρχεται σ’ αυτή την αγωνία των γονέων και της οικογενείας, ο άγιος Χρυσόστομος να σου πει ένα   μ υ σ τ ι κ ό   του Θεού. Να σου πει ένα τέχνασμα του Θεού. Είναι ο τρόπος που χρησιμοποιεί ο Θεός για να σε βοηθήσει να ξεκινήσεις την οικογένειά σου. Και ξέρεις τι λέει; «Ο Θεός έχει βρει ένα μυστικό. Άκου το σκεπτικό: Αν ο Θεός μας έλεγε από την αρχή τι πρόκειται να συναντήσουμε στο δρόμο που ο καθένας θα διαλέξει στη ζωή του, και κυρίως στο δρόμο του γάμου , και σου έδειχνε τι πρόκειται να περάσεις, κανείς δε θα τολμούσε να ξεκινήσει αυτή την   π ε ρ ι π έ τ ε  ι α.  Διότι πρόκειται για περιπέτεια. Είναι λιμάνι ο γάμος˙ είναι ασφάλεια η οικογένεια˙ αλλά είναι ασφάλεια μέσα σε περιπέτεια. Είναι λιμάνι, αλλά με πολλές τρικυμίες, μες στο ίδιο το λιμάνι. Γι’ αυτό», λέει ο άγιος «ξέρεις τι κάνει ο Θεός; Όταν ξεκινάς να παντρευτείς κι αρχίζεις τη ζωή σου, σου βάζει τέτοιο ζήλο, τέτοιο πόθο, μια τέτοια γλύκα κι ομορφιά, που δεν καταλαβαίνεις τίποτα. Δε σταματάς μπροστά σε  κανένα εμπόδιο, σε καμιά αντιξοότητα»…
… Μη μετανιώνεις για το δρόμο που διάλεξες. Ήταν ο καλύτερος δρόμος που έπρεπε να πάρεις  ε σ ύ . Ήταν ο καλύτερος δρόμος για σένα. Ο κάθε ένας διαλέγει το δικό του δρόμο, τη δική του ζωή και κάνει τη δική του επιλογή. Ο καθένας πηγαίνει όπου τον καλεί ο Θεός για να τον οδηγήσει στον Παράδεισο και τη Βασιλεία του. Δεν υπάρχει καλός και κακός δρόμος. Όλοι οι δρόμοι οδηγούν στο  Θεό, αρκεί να συνεργαστούμε μαζί του. Αρκεί πάνω στο σταυρό που μας έχει δώσει ο Χριστός να βρούμε μία θέση ανάπαυσης˙ να μην αντιδρούμε, να μη διαμαρτυρόμαστε. Είναι πολύ βασικό να κάνουμε το σταυρό μας, θρόνο μας! Όπως έκανε ο Κύριος το δικό του. Γι’ αυτό και γράφει πάνω στο Σταυρό του, «Ο Βασιλεύς της δόξης». Η δόξα αυτή για σένα, κρύβεται στο σταυρό της οικογένειας. Ο πόνος και η θυσία θα σε οδηγήσουν στην ταπείνωση. Θα σε οδηγήσουν στην ωριμότητα. Και με το χρόνο θα καταλάβεις το γιατί ο γάμος είναι μυστήριο. Αυτό είναι το μυστήριο. Ο γάμος δεν είναι καταδίκη. Δεν είναι ένας δρόμος χωρίς ελπίδα επιστροφής κι αλλαγής. Όχι. Είναι δρόμος θεογνωσίας, ανθρωπογνωσίας, δρόμος σωτηρίας…

(συνεχίζεται)

Από το βιβλίο : «Αγάπη για πάντα
Αθέατα Περάσματα 2»
π. Ανδρέας Κονάνος
ΣΩΜΑΤΕΙΟ ΠΑΝΑΓΙΑ ΓΑΛΑΞΑ
Η ΘΑΛΑΣΣΟΚΡΑΤΟΥΣΑ

Τρόποι και στάδια της Ευχής

 

…Εκείνο βέβαια που βοηθά αποτελεσματικά την Ευχή, είναι όταν την λέμε με το νου, δηλαδή νοερά. Και μάλιστα  κατά την διάρκεια της νυκτός. Στην αρχή θα την λέμε 15 λεπτά, κι αν μπορούμε, όρθιοι. Δεν μπορούμε όρθιοι; Καθιστοί. Ο Θεός δεν κοιτάζει αν είσαι καθιστός στο σώμα, κοιτάζει αν «κοιμάται» η ψυχή σου. Όταν ,λοιπόν , η ψυχή είναι εν γρηγόρσει, και το «καθιστό» είναι αποδεκτό από τον Θεό, όπως και το «γονατιστό», για όποιον δεν μπορεί. Όποιος μπορεί και όσο μπορεί. Στην προσευχή δεν επιβάλλεται τίποτα με την βία.

Ύστερα αυτά τα 15 λεπτά θα γίνουν 30. Όταν δε περάσουν τρεις –τέσσερις μήνες και αρχίζει ο νους πλέον συγκεντρωμένα να λέη την Ευχή και να την απολαμβάνη, τότε αυξάνεται αυτός ο χρόνος λίγο παραπάνω.

Όσοι αντέχουμε πέραν της μίας ώρας, συνεχίζουμε και πάλι την Ευχή νοερά, δηλαδή με τον ενδιάθετο λόγο, με την εσωτερική μας φωνή. Όταν κουραστή ο νους, μπορούμε να αρχίσουμε πάλι να ψελλίζουμε την Ευχή. Και όταν ξεκουραστούμε λιγάκι, μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε και το κομποσχοίνι, που είναι το «νηπιαγωγείο» της Ευχής. Από κει πρέπει να αρχίζη κανείς. Όταν έρχεται το τελειότερο, καταργείται διακριτικά το ατελέστερο. Μετά την ξεκούρασι του νου, αρχίζουμε πάλι να συγκεντρώνουμε την προσοχή μας στην Ευχή. Αργότερα,. Μπορούμε να την κάνουμε και με την αναπνοή. Εισπνέουμε : «Κύριε Ἰησοῦ Χριστέ» Εκπνέουμε : «ἐλέησόν με»…

 

…Να βάλουμε λοιπόν, βία στην Ευχή, αφού «βιασταί αρπάζουσιν» την Βασιλείαν του Θεού. Διότι γρήγορα θα κτυπηθούμε από την αμέλεια, από την ραθυμία, από την ακηδία και την τεμπελιά… Και το «δεν βαριέσαι», το «δεν μπορώ» σαν προφάσεις «εν αμαρτίαις», θα μας κυριεύσουν και θα μας οδηγήσουν στο πνεύμα της αναβολής. Έτσι όμως μας κερδίζει ο αιώνιος εχθρός της ψυχής μας, ο διάβολος. Γι’ αυτό ,

-       σήμερα κοπίασε στην Ευχή και όχι αύριο˙

-       σήμερα η βία με το κομποσχοίνι,

-       σήμερα ο κόπος,

-       σήμερα ο πόνος και η λαχτάρα για προσευχή.

Με το πέρασμα δε του χρόνου και με αρωγό την θεία Χάρη , θα διαπιστώσουμε το εξής ουράνιο και θαυμαστό: Ψυχοσωματικά θα καταστούμε μυρωμένα δοχεία του παναγίου Πνεύματος! Άνδρες και γυναίκες , έγγαμοι και άγαμοι, νέοι και νέες και ιδιαιτέρως τα παιδιά, θα μοσχοβολούν σαν θυμίαμα ευωδιαστό και8 τα πρόσωπά τους θα λάμπουν από μια παράδοξι λάμψι και φωτεινότητα της θείας Χάριτος και της νοεράς ενεργείας της θείας προσευχής. Γιατί η Ευχή είναι το έαρ το μυροβόλον, που δημιουργεί την πνευματική άνοιξι στον κάθε ευχόμενο χριστιανό

Και ΤΟΤΕ... και μόνο τότε η ΕΥΧΗ ,το «Κύριε Ιησού Χριστέ», καθίσταται όχι μόνον φάρμακο θεραπείας αλλά και προθάλαμος της Βασιλείας των ουρανών και πρόγευσις της αιωνιότητος!...

 

Κάποιος ευλαβής και θεοσεβής χριστιανός περπατούσε στον δρόμο και έλεγε συνεχώς ψιθυριστά την Ευχή: ««Κύριε Ἰησοῦ Χριστέ, ἐλέησόν με». Και πρόσθετε «Κύριε Ιησού Χριστέ, δι’ ευχών του αγίου Γέροντός μου, ελέησόν με» και «Κύριε Ιησού Χριοστέ, ελέησε την οικογένειά μου».

Σε λίγο αυτενέργησε η προφορική Ευχή και έγινε Καρδιακή, και με πολύ θείο έρωτα άρχισε να λέγεται από την καρδιά. Και ακινητοποιήθηκε ο χριστιανός αυτός ακουμπώντας πάνω σε ένα στύλο.

Τότε εγένετο ολόκληρη η ψυχή του φωτοδότις αίγλη, χορτασμός , θεία αναπνοή! Πηδούσε η καρδιά του από ουράνια χαρά και μάλιστα ησθάνετο να «σπρώχνεται» από την Ευχή και να ωθήται προς τον ουρανό ( η καρδιά του) . Να του κρατά την προσοχή, να του αφαιρή τους λογισμούς,  να του έχη κλείση όλες τις αισθήσεις, αλλά και τα μάτια των περαστικών, ώστε «βλέποντες …  μὴ ἴδωσιν… και μὴ συνιῶσι».

Η αυτενέργεια αυτή της Νοεράς καρδιακής προσευχής του προκάλεσε αίσθησι θείας δρόσου και αφαιρέσεως του βάρους του σώματος με πνευματοποίησι των μελών του. Εγένετο –ας το πούμε απλά- το σώμα του ελαφρύ, σαν πούπουλο, πνευματοποιημένο και αγγελικό, κάτι σαν ουράνιο… Ο νους του ήτο αμετεώριστος, ανεικόνιστος, , ανείδεος, αφάνταστος, ασχημάτιστος ,όλος φως, θεοειδής.

Όταν ήλθε «εις εαυτόν», είχαν περάσει περίπου δύο ώρες και επέστρεψε στο σπίτι του πανευτυχής, ελεεινολογώντας συνεχώς τον εαυτό του…

 

 

Από το βιβλίο: «Η ΕΥΧΗ ΜΕΣΑ ΣΤΟΝ ΚΌΣΜΟ»

ΠΡΩΤΟΠΡΕΣΒΥΤΕΡΟΥ

ΣΤΕΦΑΝΟΥ Κ. ΑΝΑΓΝΩΣΤΟΠΟΥΛΟΥ

ΠΕΙΡΑΙΑΣ 2007

 

 

 

Λανθασμένοι τρόποι επικοινωνίας

Στην ψυχή όλων όσων συνόδευσαν στον τάφο προσφιλή τους πρόσωπα, γεννάται εύλογα η εσωτερική επιθυμία πνευματικής επικοινωνίας με τις ψυχές των προσφιλών νεκρών τους. Και η εσωτερική αυτή επιθυμία δεν υπάρχει μόνο στους χριστιανούς που πιστεύουν ακράδαντα στη μετά θάνατο ζωή, αλλά και σε πολλούς άλλους ανθρώπους που έχουν μια συγκεχυμένη ιδέα για την πίστη στην αθανασία της ψυχής. Έχω ακούσει με τα αυτιά μου ανθρώπους, οι οποίοι δεν έχουν αναπτυγμένη χριστιανική ευσέβεια ούτε ακριβή γνώση των αληθειών της πίστεως, έχουν όμως την πεποίθηση ότι η μητέρα τους, που έφυγε από την παρούσα ζωή, ζει.
Μου έλεγε ακριβώς μια καλλιεργημένη πνευματικά (αλλά πνευματικά με την ευρεία έννοια και όχι τόσο με τη χριστιανική ) κυρία: «Εγώ επικοινωνώ με τη μητέρα μου που πέθανε προ δυο ετών. Της μιλώ και έχω την πεποίθηση ότι ακούει. Και τη δική της  φωνή νομίζω ότι τη νοιώθω στην καρδιά μου».
Το μέγα πρόβλημα για όσους δεν διαθέτουν καλλιεργημένα χριστιανική πίστη είναι ότι, υλοποιώντας την επιθυμία τους να επικοινωνήσουν με τους προσφιλείς νεκρούς τους, μπορεί να καταφύγουν και σε λανθασμένους τρόπους επικοινωνίας, και μάλιστα εντελώς αντιχριστιανικούς.
Ένας από αυτούς τους λανθασμένους τρόπους είναι η προσπάθεια επικοινωνίας με τους νεκρούς δια μέσου του πνευματισμού.
Ο πνευματισμός δεν είναι επιστήμη, όπως μερικοί λανθασμένα υποστηρίζουν, είναι παλαιότατη θρησκεία, αλλά θρησκεία του σατανά. Ο αείμνηστος καθηγητής Παναγιώτης Τρεμπέλας έχει γράψει ολόκληρο σύγγραμμα , επιγραφόμενο «Ο Πνευματισμός», στο οποίο με αδιάσειστα επιχειρήματα και ντοκουμέντα αποδεικνύει ότι ο πνευματισμός είναι μεν επικοινωνία με πνεύματα, αλλά με πνεύματα πονηρά και όχι αγαθά.
Είναι αρχαιότατη θρησκεία ο πνευματισμός, προχριστιανική. Και η προσπάθεια επικοινωνίας δια μέσου του πνευματισμού με νεκρούς συναντάται και στους Ιουδαίους της προχριστιανικής εποχής. Στις Ινδίες, και δη στην παλαιά εποχή, υπήρχαν ναοί που ήταν κέντρα επικλήσεως των πνευμάτων των νεκρών. Σήμερα ο πνευματισμός έχει μεγάλη εξάπλωση. Τα μέντιουμ έχουν πληθυνθεί πολύ. Πνευματιστικές συνεδριάσεις γίνονται σε μυστικά κέντρα . Όντως επικαλούνται και παρίστανται πνεύματα στις πνευματιστικές συνεδριάσεις, σηκώνουν τραπέζια όρθια και κάνουν διάφορα άλλα τερατουργήματα, αλλά δεν είναι πνεύματα αγαθά.
Είναι πνεύματα που προσποιούνται το καλό, αλλά δεν έχουν σχέση με τίποτε το αγαθό. Είναι πνεύματα πονηρά.
Ο σατανάς είναι υπαρκτό πρόσωπο. Δεν είναι προσωποποίηση του κακού, όπως λέγουν οι μη πιστεύοντες στο λόγο της Αγίας Γραφής. Τα πονηρά πνεύματα είναι άγγελοι αλλά εκπεσόντες. Και κύριο έργο των δαιμόνων είναι η παραπλάνηση των ανθρώπων και η απομάκρυνση των ανθρώπων από το δρόμο του Θεού. Για τους σατανάδες λέγει ο Απόστολος Πέτρος ότι περιπατούν σαν λέοντες ωρυόμενοι, ζητούντες ποιόν να καταπιούν ( Πρβλ. Α΄ Πέτρ. ε΄, 8 ) . Και ο  πνευματισμός είναι δικό τους τέχνασμα, είναι δική τους θρησκεία, με μοναδικό και απώτερο σκοπό να απομακρύνει τους ανθρώπους από το  χριστιανικό και να τους οδηγήσει σε μονοπάτια αμαρτωλά. Έτσι μπορούν να προσποιηθούν και να παραστήσουν δήθεν τον «άγγελο του φωτός», για να πλανέψουν τους ανθρώπους. Το λέγει ο Απόστολος Παύλος: «Αὐτὸς γὰρ ὁ σατανᾶς μετασχηματίζεται εἰς ἄγγελον φωτός» ( Β΄ Κορ. ια΄, 14 ) . Μπορεί λοιπόν ο σατανάς στις πνευματιστικές συνεδριάσεις που γίνονται με τη βοήθεια των μέντιουμ , να προσποιηθεί τη φωνή του αποθανόντος πατέρα ή της μητέρα μας. Και να νομίσει ο αφελής περίεργος , ο πενθών το θάνατο των γονέων του, ότι δήθεν ακούει τη φωνή τους. Όμως η φωνή αυτή δεν είναι φωνή γνησία, αλλά νοθευμένη, είναι φωνή του σατανά που προσποιείται τη φωνή του προσφιλούς μας νεκρού.
Γι’ αυτό ακριβώς στην Αγία Γραφή καταδικάζεται απερίφραστα ο πνευματισμός και η νεκρομαντεία: «Οὐχ εὑρεθήσεται ἐν σοὶ περικαθαίρων τὸν υἱὸν αὐτοῦ ἢ τὴν θυγατέρα αὐτοῦ ἐν πυρί, μαντευόμενος μαντείαν, κληδονιζόμενος καὶ οἰωνιζόμενος ( Δευτ. ιη΄, 10 ) . Δηλαδή, δεν πρέπει να υπάρξει μεταξύ σας κανείς που, για να εξαγνίσει τάχα τον νέο ή τη θυγατέρα του, θα τους περάσει από φωτιά, ή άλλος που θα ζητήσει μαντείες ή θα λέγει μαντείες ή θα παρατηρεί σημεία και οιωνούς για να εξακριβώσει το μέλλον . Όλα αυτά είναι πνευματιστικά φαινόμενα και μαντείες, που απαγορεύονται από το λόγο του Θεού.
Σαφώς η Αγία Γραφή απαγορεύει την ύπαρξη μάγων, τους οποίους ονομάζει  «φαρμακούς ἐπανείδοντας» ( Πρβλ. Δευτ. ιη΄, 11 ) ,δηλαδή που ψάλλουν μελικές ωδές, «ἐγγαστριμύθους» ( Πρβλ. Δευτ. ιη΄,11 ) , που μιλάνε μέσα από την κοιλιά τους, «τερατοσκόπους» ( Πρβλ. Δευτ. ιη΄, 11 ) , που παρατηρούν τέρατα στον ουρανό , και «ἐπερωτῶντας  τοὺς νεκρούς» ( Πρβλ. Δευτ. ιη΄, 11 ) αυτούς  που δια μέσου  του πνευματισμού ρωτούν τους νεκρούς. Όλα  αυτά απαγορεύονται από την Αγία Γραφή. «ἔστι γὰρ βδέλυγμα Κυρίῳ τῷ Θεῷ σου πᾶς ποιῶν ταῦτα» ( Δευτ. ιη΄, 12 ). Ρητώς βλέπουμε ότι η Αγία Γραφή απαγορεύει όλες αυτές τις πνευματιστικές και μαντικές εκδηλώσεις.
Ο πιστός χριστιανός δεν χρησιμοποιεί τον σατανά για να επικοινωνήσει με τις ψυχές των προσφιλών νεκρών του. Η προσπάθεια επικοινωνίας με τους νεκρούς δια μέσου του πνευματισμού είναι αμάρτημα θανάσιμο. Η πραγματική επικοινωνία με τους προσφιλείς μας νεκρούς , όπως τη θέλουμε εμείς, δεν είναι δυνατή. Εκείνοι βρίσκονται σε άλλο κόσμο. Μόνο δια μέσου της προσευχής μπορούμε να επικοινωνούμε μαζί τους. Διότι μόνο δια μέσου του Θεού λαμβάνουν γνώση των προσευχών μας. Η προσπάθεια επικοινωνίας με τους νεκρούς δια μέσου του πνευματισμού είναι μία σκέτη απάτη. Ο πνευματισμός είναι μία θολή πηγή, είναι όργανο πονηρών πνευμάτων.
Αλλά και η προσπάθεια επικοινωνίας με τους νεκρούς δια μέσου των ονείρων είναι εντελώς αβεβαία και αμφίβολη. Και , κατά το πλείστον ψευδής.
Τα όνειρα είναι ανεξιχνίαστα. Πολλοί παράγοντες επιδρούν σε αυτά. Έχουν χρησιμοποιηθεί και υπό της Αγίας Γραφής, αλλά σε πολύ σπάνιες περιπτώσεις. Καμμία βεβαιότης δεν υπάρχει περί των ονείρων ότι μπορούμε να επικοινωνήσουμε με τους προσφιλείς μας νεκρούς.
Στην Αγία Γραφή υπάρχει απαγόρευση στην πίστη στα όνειρα. Στη Σοφία Σειράχ διαβάζουμε: «Κεναί ἐλπίδες καὶ ψευδεῖς ἀσυνέτῳ ἀνδρί, καὶ ἐνύπνια ἀναπτεροῦσιν ἄφρονας» ( Σοφ.  Σειρ. λδ ΄, 1 ) . Δηλαδή, είναι κενές και άνευ σημασίας οι ελπίδες που αναπτερώνονται από ενύπνια. Στη συνέχεια διαβάζουμε: «Ως δρασσόμενος σκιᾶς καὶ διώκων ἄνεμον, οὕτως ὁ ἐπέχων ἐνυπνίοις» (Σοφ. Σειρ. λδ’ ,2 ) . Το όνειρο είναι σαν να διώκει κανείς σκιές και ανέμους για να τα πιάσει. Και στη συνέχεια ο λόγος του Θεού βεβαιώνει:  «μαντεῖαι καὶ οἰωνισμοὶ καὶ ἐνύπνια μάταιά ἐστι, καὶ ὡς ὠδινούσης φαντάζεται καρδία […]μὴ δῷς εἰς αὐτὰ τὴν καρδίαν σου· πολλοὺς γὰρ ἐπλάνησε τὰ ἐνύπνια» ( Σοφ. Σειρ. λδ΄, 5-7) . Είναι μάταιο να προσέχει κανείς στα ενύπνια, γιατί μπορεί να οδηγηθεί σε πλάνη.
Η Εκκλησία απαγορεύει ρητώς την προσοχή στα όνειρα. Γι’ αυτό και απαγορεύει τους ονειροκρίτες και όλα τα φληναφήματα για την ερμηνεία των ονείρων. Ο άγιος Γρηγόριος ο Διάλογος λέγει: «Οι όνειροι ουδέν έτερον ως επί το πλείστον εισίν αλλ' ή είδωλα λογισμών πλανωμένων ή πάλιν δαιμόνων εμπαίγματα». Δηλαδή, τίποτε αληθινό δεν μπορούν να δείξουν τα όνειρα και μπορεί να είναι και παίγνια των διαβόλων. Ο δε άγιος Αναστάσιος ο Σιναϊτης σαφώς μας λέγει να μην πιστεύουμε στα όνειρα: «Παραγγελόμεθα μη πιστεύειν μηδέ καταδέχεσθαι αυτά».
Έχουμε βέβαια περιπτώσεις επεμβάσεως του Θεού στα όνειρα , όπως ήταν το όνειρο της Αγίας Πελαγίας, δια μέσου του οποίου ευρέθη η θαυματουργή εικόνα της Παναγίας στην Τήνο. Αλλά τα όνειρα αυτά επιμένουν.  Ενώ το πλήθος των άλλων ονείρων ή είναι άδηλα ή μπορεί να είναι και επήρεια του σατανά, ο οποίος σαν πνεύμα που είναι μπορεί  να εξαπατήσει την φαντασία μας, για να υποκαταστήσει την εμπιστοσύνη μας στην Πρόνοια του Θεού. Πάντως η επικοινωνία μας δι’ ονείρων  με τις ψυχές των προσφιλών μας είναι λίαν αμφίβολος, χωρίς βέβαια να αποκλείεται και τελείως, γιατί έχουμε και την περίπτωση του αγίου Αυγουστίνου, ο οποίος παραδέχεται ότι έβλεπε συχνά στον ύπνο του την αποθανούσα μητέρα του, την οποία υπεραγαπούσε.
Ωστόσο, η επικοινωνία με τις ψυχές των προσφιλών μας νεκρών δι’ ονείρων είναι εντελώς αμφίβολος, μπορεί να καταστεί και επικίνδυνος. Γι’ αυτό απορρίπτεται από τους Πατέρες της Εκκλησίας.
Βέβαια, εντελώς ψευδείς είναι οι προσπάθειες επικοινωνίας δι’ όλων των άλλων τεχνουργημάτων του σατανά, της νεκρομαντείας, των διαφόρων μάγων και της καφετζούς. Όλα αυτά είναι απαγορευμένα από την πίστη μας.
Τους προσφιλείς μας κεκοιμημένους τους αγαπάμε, τους έχουμε παρόντες στην καρδιά μας και επικοινωνούμε  μαζί τους μόνο δια της προσευχής υπέρ αυτών προς τον Θεό. Άλλος τρόπος δεν υπάρχει. Προσευχόμενοι μόνοι μας ή προσευχόμενοι δια μέσου του Μυστηρίου της Θείας Ευχαριστίας, επικοινωνούμε μαζί τους και τους ανακουφίζουμε.


Από το βιβλίο: «Από το βιβλίο : «Μητροπολίτου πρ. Πειραιώς
Καλλινίκου Καρούσου
Για σένα που πονάς»
Εκδόσεις Χρυσοπηγή
Αθήναι 2011

Μερικές φορές φταίνε και οι γονείς

… Πάντως, αγαπητοί γονείς, κάτι που θα μπορούσαμε να πούμε για όλους μας, και για μένα που δεν έχω παιδιά και για σένα που έχεις , αλλά και για όλους μας, είναι αυτό που έλεγε ο άγιος Ιωάννης ο Πρόδρομος στο  κήρυγμά του. Αυτή την τόσο σύντομη λέξη: «μετανοεῖτε». Έχουμε ανάγκη όλοι να μετανοήσουμε και να καταλάβουμε ότι κάτι πρέπει ν’ αλλάξει στον τρόπο σκέψης μας. Ν’ αλλάξει λίγο ο νους μας. Ν’ ανοίξει λίγο το μυαλό μας. Και να μπει λίγο φως, λίγη σοφία και φώτιση απ’ τον Θεό. Να δούμε αλλιώς τα πράγματα της οικογένειας.
Είναι ανάγκη να καταλάβεις κι εσύ ότι δεν είσαι ο τέλειος γονιός. Γι’ αυτό άλλωστε δεν έχεις και τα τέλεια παιδιά. Δεν είσαι ακριβώς όπως πρέπει να είσαι. Δεν είσαι ακριβώς όπως σε θέλει ο Θεός. Έχεις ανάγκη κι εσύ από μετάνοια. Πρέπει να καταλάβεις κι εσύ ότι συχνά κάνεις λάθη. Ότι πήρες σε πολλά πράγματα λάθος τη ζωή σου κι η μόνη λύση είναι ν’ αλλάξεις ζωή και νοοτροπία.  Όλοι μας να καταλάβουμε αυτό. Είναι πολύ ώριμο να ξανασκέφτεσαι τα λάθη σου, να ξαναβλέπεις πού δεν πας καλά. Να μην έχεις δεδομένο το αλάθητο. Δεν είσαι αλάθητος. Όχι ότι τα παιδιά σου είναι αλάθητα. Δεν θέλω να πω ότι για όλα φταις μόνο εσύ. Μα τώρα απευθύνομαι στους γονείς, απευθύνομαι σε σένα. Τα παιδιά ας πάνε στο άλλο δωμάτιο τώρα, λίγο πιο πέρα να μην ακούνε∙ γιατί τώρα θα πούμε μερικά πράγματα τα οποία έρχονται να καθρεφτίσουμε τη  δ ι κ ή  μας τη ψυχή, των μεγαλυτέρων. Να παραδεχτούμε τα λάθη μας. Να πούμε στο Θεό το «ἥμαρτον». Να ζητήσουμε τη βοήθειά του. Τα παιδιά είναι, όπως λέει ο πατήρ Παϊσιος «φωτοτυπίες των γονέων τους» σε πολλά πράγματα. Άρα, αν ήσουν όπως σε θέλει ο Θεός , όχι τώρα, ξαφνικά στα σαράντα του, στα τριάντα πέντε, στα πενήντα ή στα εξήντα σου, αλλά από τα παιδικά σου χρόνια, τότε θα έβλεπες ότι και τα παιδιά σου θα ‘χαν πάρει πολλά ωραία πράγματα και δε θα ‘χαν την εξέλιξη που έχουν τώρα.
Υπάρχουν γονείς που γίνονται συνειδητά μέλη της Εκκλησίας σε
 ώ  ρ  ι μ  η  ηλικία. Αλλάζουν. Μαθαίνουν ν’  αγαπούν. Μαθαίνουν να συγχωρούν. Μαθαίνουν να ταπεινώνονται. Αλλά , εν τω μεταξύ, έχει γίνει πολλή προεργασία από τον κόσμο μέσα τους, απ’ τη νοοτροπία της εποχής μας. Πρόλαβαν κι έχουν ήδη μεγαλώσει τα παιδιά τους με μια άλλη νοοτροπία. Και ξαφνικά, μετά την αλλαγή των γονέων, τώρα που μπήκε το μυαλό στη θέση του πάνε να μάθουν τώρα και στο παιδί ένα άλλο τρόπο ζωής.
Δεν είναι μεν αργά, πάντα μπορεί ο άνθρωπος της Εκκλησίας να αλλάζει, πάντα υπάρχει ελπίδα για κάτι καλύτερο και αλλαγή. Αλλά, όπως και να το κάνουμε, δεν είναι και τόσο εύκολο τώρα. Γι’ αυτό μην είσαι απαιτητικός ∙ ούτε απαιτητική. Παραδέξου ότι έκανες αρκετά λάθη κι εσύ στη ζωή σου. Πες το κι εσύ ταπεινά κι ειλικρινά∙ όπως μου το λέει ένας πολύ πνευματικός άνθρωπος που δουλεύει ταξί και τον φώτισε ο Θεός να γνωρίσει την εκκλησία, να ,μετανοήσει, να εξομολογηθεί και να συνδεθεί με το Χριστό. Και τώρα μου λέει «πόσα λάθη έκανα, πάτερ!. Δεν μπορώ να τα ξεχάσω. Η ἁνομία μου ἐνώπιόν μου ἐστὶ διὰ παντὸς. Ὅτι τὴν ἀνομίαν μου ἐγὼ γινώσκω καὶ ἡ ἁμαρτία μου ἐνώπιόν μου ἐστὶ διὰ παντὸς». Αυτό μην το ξεχνάς. Τα λάθη που έγιναν πληρώνονται∙ και βγαίνουν μέσα στην οικογένειά μας. Ο Θεός επεμβαίνει, βέβαια, και βοηθά∙ αλλά υπάρχει μια εξήγηση στο   γ ι α τ ί  δεν πάει καλά το σπίτι σου. Η απάντηση είναι απλή: διότι δεν είσαι  ο ύ τε   εσύ όπως πρέπει να είσαι. Ή, είσαι μεν, αλλά είσαι τώρα τελευταία, εδώ και λίγα χρόνια. Έχει γίνει όμως ζημιά από πριν.
Κάνουμε λάθη λοιπόν. Κι εσύ κάνεις. Αν αυτό το συνειδητοποιήσεις, θα καταλάβεις ότι δεν πρέπει να είσαι τόσο άκαμπτος γονιός και σίγουρος γι’ αυτά που κάνεις, για την ορθότητα των ενεργειών σου. Μη λες κρυφά μέσα σου , «η δική μου μέθοδος είναι σίγουρα η σωστή»…

(συνεχίζεται)

Από το βιβλίο : «Αγάπη για πάντα
Αθέατα Περάσματα 2»
π. Ανδρέας Κονάνος
ΣΩΜΑΤΕΙΟ ΠΑΝΑΓΙΑ ΓΑΛΑΞΑ
Η ΘΑΛΑΣΣΟΚΡΑΤΟΥΣΑ

Προσοχή στην διάθεσι

 Υπάρχουν ωστόσο μερικοί, που ύστερα από τόσα και τόσα και τέτοια παραγγέλματα, συμπεριφέρονται τόσο άσχημα την ώρα της προσευχής , ώστε και αν ακόμη κρύψουν το σώμα τους, φανερώνονται με τις φωνές τους, κραυγάζοντας σαν να βρίσκωνται στους δρόμους και γελοιοποιούν τον εαυτό τους και με τη στάσι τους και με την φωνή τους. Δεν βλέπεις ότι και στην αγορά, αν κάποιος ζητιάνος πλησιάση κάποιον με τέτοιον τρόπο και παρακαλή με φωνές, θα κάνη αυτόν που παρακαλείται να απομακρυνθή; Ενώ αν πλησιάση ήσυχα και με τον τρόπο που πρέπει, τότε συγκινεί περισσότερο  αυτόν που μπορεί να του κάνη την χάρι.

Όχι λοιπόν με την κλίσι του σώματος , ούτε με την οξύτητα της φωνής, αλλά με την πρόθυμη διάθεσι ας κάνουμε την προσευχή μας. Ούτε με θόρυβο και φασαρία και για επίδειξι, ώστε να διώξουμε και τους γύρω μας, αλλά με κάθε καλωσύνη, με την συντριβή της ψυχής και με δάκρυα που προέρχονται από τα βάθη της ψυχής μας.

Αλλά υποφέρεις ψυχικά και δεν μπορείς να μη φωνάζης; Αλλά, όπως ακριβώς είπα, έτσι προσεύχεται και παρακαλεί αυτός που υποφέρει πάρα πολύ ψυχικά. Και ο Μωυσής υπέφερε και έτσι προσευχόταν και εισακούετο. Γι’ αυτό και του έλεγε ο Θεός: «Γιατί φωνάζεις σε μένα;» ( Εξ. 14,15 ) . Και η Άννα πάλι που δεν ακουόταν η φωνή της, πέτυχε όλα όσα θέλησε , επειδή φώναζε η καρδιά της. Και ο Άβελ πάλι όχι με τη σιωπή του, αλλά με τον θάνατό του προσευχόταν και με το αίμα του έβγαζε φωνές πιο δυνατές και από σάλπιγγες.

Κάνε την προσευχή σου μυστήριο. Ψάλλεις μαζί με τους Αρχαγγέλους.

Όπως λοιπόν ο άγιος εκείνος, στέναξε και συ˙ δεν σε εμποδίζω. Σχίσε, όπως συμβουλεύει ο Προφήτης, την καρδιά σου και όχι τα ρούχα σου ( Ιωήλ 2,13 ) . Κάλεσε από τα βάθη της ψυχής σου τον Θεό. «Από τα βάθη της ψυχής μου», λέγει «φώναξα σε σένα Κύριε» ( Ψαλμ. 129, 1 ) . Από κάτω, από τα βάθη της καρδιάς σου βγάλε την φωνή σου˙  κάνε την προσευχή σου μυστήριο. Δεν βλέπεις ότι  και μέσα στα ανάκτορα δεν ακούγεται κανένας   θόρυβος και επικρατεί μεγάλη ησυχία; Και συ λοιπόν, όταν μπαίνης στα ανάκτορα, όχι στα γήινα, αλλά στα πολύ πιο φρικτά από αυτά, τα ουράνια, δείξε πολλή σεμνότητα. Διότι παίρνεις μέρος στο χορό των αγγέλων, κάνεις συντροφιά με αρχαγγέλους ,ψάλλεις  μαζί με τα Σεραφείμ. Όλα αυτά τα τάγματα παρουσιάζουν πολλή τάξι και με πολλή φρίκη ψάλλουν εκείνη τη μυστική μελωδία, σαν μυστική υμνωδία στο βασιλιά των όλων Θεό.

Γίνε λοιπόν και συ ένας από αυτούς όταν προσεύχεσαι και ζήλεψε τη μυστική τους τάξι. Διότι δεν προσεύχεσαι σε ανθρώπους, αλλά στον Θεό, τον πανταχού παρόντα, που ακούει προτού να μιλήσουμε και γνωρίζει τα απόρρητα της ψυχής μας.

Αν προσεύχεσαι έτσι, θα πάρης πολύ μισθό. «Ο Πατέρας σου», λέγει, «που βλέπει στα κρυφά, θα σε ανταμείψη στα φανερά» ( Ματθ. 6,6 ) . Δεν είπε «θα σου χαρίση», αλλά «θα σε ανταμείψη». Έγινε χρεώστης σου και με αυτό σε τίμησε πάρα πολύ. Και επειδή είναι αόρατος, τέτοια επιθυμεί να είναι και η προσευχή σου.

Από το βιβλίο: «ΑΓΙΟΥ ΙΩΑΝΝΟΥ ΤΟΥ ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΥ
Χρυσοστομικός Άμβων
Ε΄
Η ΠΡΟΣΕΥΧΗ
Τα νεύρα της ψυχής»
Έκδοσις
Συνοδία Σπυρίδωνος Ιερομονάχου
Νέα Σκήτη Αγ. Όρους

Πως πρέπει να συμπεριφερόμαστε κατά την ενασχόληση με τα καθημερινά μας έργα.

Τα καθημερινά έργα είναι πάρα πολλά και διακρίνονται ανάλογα με τις συνθήκες μέσα στις οποίες ζούμε και τις θέσεις που κατέχουμε.
Όλα τα καθημερινά μας έργα που δεν εναντιώνονται στον ηθικό νόμο τα οποία οφείλουμε  να κάνουμε πρέπει να τα θεωρούμε ως έργα του Θεού, ως έργα που μας τα έχει εμπιστευθεί ο Κύριος, διότι ο Θεός, ως Βασιλεύς πάσης της γης (Ψαλμ. 46, 8 ) εγκαθίδρυσε διάφορες νόμιμες θέσεις και καταστάσεις και Αυτός, και όχι εμείς, επέτρεψε και  επιτρέπει σε μας να στεκόμαστε σ’ αυτές τις θέσεις και τις συνθήκες στις οποίες βρισκόμαστε.
Χωρίς το θέλημα του Θεού, ή χωρίς την ανοχή του Θεού, απολύτως τίποτα δεν γίνεται. Έτσι, οποιαδήποτε έργα κάνεις ,όλα κάνε τα σαν να τα κάνεις για τον ίδιο τον Θεό και θα λάβεις το βραβείο σου από τον Θεό. Όποιος εργάζεται όχι για τον Θεό, το έργο του είναι πολύ αξιολύπητο, γιατί το βραβείο του θα το λάβει όχι από τον Θεό, αλλά είτε από τον εαυτό του είτε από τους ανθρώπους. Αλλά από τον εαυτό σου τι είδους βραβείο θα λάβεις; Γήινο , προσωρινό, τιποτένιο…
… Αν το έργο με το οποίο πρέπει να ασχολείσαι είναι δύσκολο, δυσάρεστο, ταπεινό, ασήμαντο, δεν στρώνει, καθυστερεί, απαιτεί ιδιαίτερη υπομονή, ή σε οδηγεί στην μελαγχολία, τότε μην μικροψυχείς, μην τεμπελιάζεις, μην αγανακτείς, μην καταλαμβάνεσαι από θυμό, ανυπομονησία, γογγυσμό κ.λπ.. αλλά ζωντάνεψε και πάρε δύναμη με τη σκέψη ότι αυτές οι εργασίες οι οποίες σε στενοχωρούν τόσο, που είναι τόσο δυσάρεστες και σε πικραίνουν, δεν διαρκούν αιώνια. Όλα αυτά τελειώνουν με την επίγεια ζωή μας και τότε ο Κύριος «ἀποδώσει ἐκάστω κατὰ τὰ ἔργα αὐτοῦ»  ( Ρωμ. 2,6 ) .  Επιπλέον στήριξε τον εαυτό σου κατά την εργασία σου με ύμνους πνευματικούς , με μυστική προσευχή, με στοχασμούς στις χριστιανικές αλήθειες, με καλούς λογισμούς για τα έργα με τα οποία ασχολείσαι, γενικώς με την ανύψωση της καρδιάς σου προς τον Κύριο, με σύντομες προσευχές προς Αυτόν. Για παράδειγμα πολύ ωφέλιμες είναι οι ακόλουθες επικλήσεις:
-Πόσο απεριόριστα μας αγαπά ο Κύριος!
- Τι δεν έκανε και τι δεν κάνει για μας!
- Τι δεν δίνει σε μας!
- Θεέ μου, πόσο οφείλουμε να Σε ευχαριστήσουμε!
- Κύριε, ευλόγησέ με, καθάρισέ με, αγίασέ με!
- Μόνο, Εσύ, Κύριε, μας αγαπάς τόσο πολύ.
- Αχ! αν όλοι οι άνθρωποι γνώριζαν πόσο αγαθός είσαι, Κύριε!
- Θα έπρεπε, Κύριε, να Σε αγαπώ τόσο πολύ, με όλη μου την καρδιά!
- Κύριε, πότε εγώ θα Σε υμνώ αιώνια μετά πάντων των αγίων Σου;
- Κύριε, Εσύ είσαι η καταφυγή μου, η παρηγοριά μου. Εσύ είσαι η ελπίδα μου, η ειρήνη μου, το φως μου, η δόξα μου. Εσύ είσαι η χαρά μου και η μακαριότητά μου!

Αν εξοικειωθεί κανείς μ’ αυτές κι άλλες παρόμοιες επικλήσεις, αυτές γίνονται πολύτιμες κατά τη διάρκεια της εργασίας. Αδιάλειπτα θα κρατήσουν την ψυχή σου σε ένωση με τον Θεό, θα τη ζωογονούν, θα διώχνουν μακριά της κάθε κακό, θα την ενισχύουν στο καλό και θα δρουν ευεργετικά τονώνοντας τις σωματικές δυνάμεις…
…Αρχίζοντας κάθε έργο , πρέπει πριν απ’ όλα να προσευχόμαστε εγκαρδίως στον Θεό να στείλει την ευλογία Του στην εργασία μας. Μετά πρέπει να σκεφτούμε πώς θα κάνουμε καλύτερα το έργο που αρχίζουμε και τότε μόνο να ξεκινούμε τη δουλειά μας.
Μετά τις συνηθισμένες εργασίες ακολουθεί το φαγητό και η ανάπαυση. Ο χριστιανός χρειάζεται να γνωρίζει πώς πρέπει να φέρεται κατά το χρόνο του φαγητού και το χρόνο της αναπαύσεως, μετά το φαγητό.
Πριν το γεύμα και το δείπνο πάντοτε να προσφέρεις στον Θεό εγκάρδια προσευχή. Προσευχήσου επίσης και μετά το γεύμα και μετά το δείπνο. Κι αυτό γιατί είναι ο ίδιος ο Κύριος που μας φέρνει την τροφή και το ποτό. Αυτός δίνει στην τροφή μας τη θρεπτική δύναμη  για το σώμα μας και στο σώμα μας δίνει την ικανότητα να μετατρέψει αυτή τη θρεπτική δύναμη της τροφής για να είμαστε υγιείς. Το να μην προσεύχεται κανείς πριν το γεύμα και το φαγητό και μετά από αυτά μπορεί μόνο εκείνος που δεν κατανοεί αυτά , ή είναι μεγάλος εγωιστής.
Το τραπέζι μας πρέπει να είναι πάντοτε μετρημένο. Η τροφή για το σώμα είναι απαραίτητη. Την απαραίτητη τροφή δεν πρέπει να την αρνούμαστε στο σώμα, αλλά για να  τηρήσουμε το μέτρο είναι καλύτερο να διακόπτουμε το φαγητό, όταν η όρεξη για φαγητό δεν έχει πάψει εντελώς. «Τρώγε τόσο, όσο χρειάζεται για να κατευνάσεις την πείνα σου», λέγει ο άγιος Ιωάννης οι Χρυσόστομος». Τρώγε με εγκράτεια, πίνε λίγο και θα είσαι υγιής», λέγει άλλος άγιος του Θεού, ο Μητροφάνης. Η πείρα επίσης μαρτυρεί ότι μόνο οι εγκρατείς ζουν με υγεία , πολλά χρόνια και καλά…
… Κατά τη διάρκεια του φαγητού ποτέ να μη λέγεις κάτι αμαρτωλό. Αυτό είναι υβριστικό για τον Θεό, του οποίου τα δώρα γεύεσαι, και σκανδαλιστικό για τον πλησίον σου. Αντίθετα, κατά τη διάρκεια του φαγητού πρέπει να διηγείσαι ή να ακούς κάτι ωφέλιμο ή να τρως με απόλυτη σιωπή, να τρως το φαγητό σου με ευλάβεια. Οι αληθινού χριστιανοί κατ’ εξοχήν κατά τη διάρκεια λήψεως της τροφής προσπαθούσαν να έχουν τη μνήμη του θανάτου τους και το Φοβερό Κριτήριο. Η κενή φλυαρία είναι σημείο ασύνετων και κενών ανθρώπων. Η παντοτινή ωφέλεια είναι το μερίδιο των ανθρώπων με σοφία Θεού.
Όποιος έτσι μεταχειρίζεται το φαγητό του, δηλαδή με μέτρο και με ευγνωμοσύνη προς τον Θεό, εκείνος ενεργεί όπως απαιτεί το καθήκον, δηλαδή δικαίως και ευαρέστως στον Θεό.
Μετά το φαγητό, χωρίς αμφιβολία, χρειάζεται ανάπαυση. Όμως η ανάπαυση πρέπει να χρησιμοποιείται σαν φάρμακο για την αποκατάσταση των ψυχικών και σωματικών δυνάμεων. Γι’ αυτό η ανάπαυση δεν πρέπει να είναι μεγάλης διάρκειας. Κατά τον χρόνο της αναπαύσεως πρέπει κανείς να σκέπτεται: «Τι είδους ανάπαυση υπάρχει στην παρούσα ζωή; Εμείς οι χριστιανοί θα αναπαυθούμε αληθινά μετά τον τάφο»…
… Κατά τη διάρκεια της αναπαύσεως καθόλου μη χρησιμοποιείς , όπως κάνουν πολλοί ανόητοι, κάποιες απολαύσεις ή κάποιες διεφθαρμένες διασκεδάσεις ή ανώφελα παιχνίδια. …
.. «Κύριε, πόσο μεγάλη είναι η σοφία και η αγαθότητα σου! Κάθε μέρα τρέφεις αναρίθμητο πλήθος ζωντανών δημιουργημάτων Σου στη γη: ανθρώπους, πουλιά, κτήνη, θηρία, έντομα. Και όλα είναι χορτασμένα. Κανείς δεν πεθαίνει από την πείνα».
Τέτοιοι λογισμοί και επικλήσεις ασυγκρίτως γρηγορότερα από άλλους τρόπους αποκαθιστούν τις σωματικές μας δυνάμεις. Και εκτός αυτού με τον τρόπο αυτόν ενισχύεται εξαιρετικά η ψυχή προς το καλό.


Από το βιβλίο: « ΣΤΑΡΕΤΣ ΣΑΒΒΑΣ
Ο ΠΑΡΗΓΟΡΗΤΗΣ»
ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΑΘΩΣ

Το αποφασιστικό ξεκίνημα

ΘΕΛΕΙΣ να σώσεις την ψυχή σου και να κερδίσεις την αιώνια ζωή; Αποφάσισε από τώρα ν’ αλλάξεις πορεία. Υπερνίκησε την τεμπελιά σου, κάνε το σημείο του σταυρού και πες με θέρμη και πίστη: Εἰς τὸ ὄνομα τοῦ Πατρὸς καὶ τοῦ Υἱοῦ καὶ τοῦ Ἁγίου Πνεύματος. Ἀμήν.

ΔΕΝ κατακτά κανείς την πίστη μόνο με ευσεβείς στοχασμούς, αλλά κυρίως με αγωνιστική προσπάθεια. Δε μας μαθαίνουν οι λέξεις και οι θεωρίες τι είναι  ο Θεός, αλλά η εμπειρία της πνευματικής ζωής. Πρέπει ν’ ανοίξουμε το παράθυρο για να μπει μέσα ο δροσερός αέρας. Πρέπει να βγούμε έξω για να μας λούσει στο φως του ο ήλιος. Ποτέ δεν μπορούμε να φθάσουμε σ’ ένα σκοπό, αν καθόμαστε στην ησυχία μας και περιμένουμε, λένε οι άγιοι Πατέρες. Ας γίνει παράδειγμά μας ο άσωτος υιός . «Καὶ ἀναστὰς ἦλθε πρὸς τὸν πατέρα αυτοῦ» ( Λουκά ιε΄20 ) .

ΜΠΟΡΕΙ να είσαι χωμένος στα γήινα πράγματα και αλυσοδεμένος μ’ αυτά. Ποτέ δεν είναι αργά. Δε γράφτηκε χωρίς λόγο στην Αγία Γραφή ότι ο Αβραάμ ήταν εβδομήντα πέντε χρονών όταν αναχώρησε από την πατρίδα του και ότι ο εργάτης που έρχεται την ενδέκατη ώρα, παίρνει το ίδιο μεροκάματο μ’ αυτόν που έρχεται την πρώτη.

ΟΥΤΕ πάλι είναι σωστό να νομίζεις πως είναι πολύ νωρίς. Μια πυρκαϊά σ’ ένα δάσος δε σβήνεται στο πι και φι. Θα ήθελες αλήθεια να δεις την ψυχή σου να καταστρέφεται και να γίνεται παρανάλωμα της φωτιάς του κακού; Κινήσου λοιπόν με δραστηριότητα.

ΑΠΟ ΤΟΤΕ που βαφτίστηκες , ανέλαβες την υποχρέωση να πολεμάς εναντίον των αοράτων εχθρών της ψυχής σου. Τον αγώνα αυτόν ανάλαβέ τον έστω και τώρα. Αρκετά δίστασες. Βυθισμένος στην αδιαφορία και στην τεμπελιά, άφησες πολύ καιρό πολύτιμο να πάει χαμένος. Γι’ αυτό πρέπει να ξέρεις τούτο˙ την καθαρότητα που πήρες με το βάφτισμα την άφησες να ποδοπατηθεί και να λερωθεί με τον πιο οικτρό τρόπο.

ΣΗΚΩ λοιπόν επάνω! Κάνε το όμως γρήγορα, χωρίς αργοπορία. Μην αναβάλεις την απόφασή σου «για το απόγευμα» ή «για αύριο» ή για «τότε που, όπως λες, θα είμαι έτοιμος αφού τελειώσω προηγουμένως τη δουλειά που έχω». Το διάστημα που θα μεσολαβήσει μπορεί να ‘ναι ολέθριο.

ΌΧΙ! Αυτή την ώρα, αυτή τη στιγμή που πήρες την απόφαση, οφείλεις να δείξεις έμπρακτα ότι απαρνήθηκες το παλιό εγώ σου και ότι άρχισες τώρα  μια καινούρια ζωή, με καινούριους σκοπούς και νέα μορφή. Σήκω, λοιπόν, χωρίς φόβο και πες: Κύριε, βοήθησέ με  να αρχίσω τώρα. Βοήθησέ με! Γιατί αυτό που χρειάζεται πριν απ’ όλα είναι η βοήθεια του Θεού.

ΠΡΟΧΩΡΗΣΕ στην καινούρια σου απόφαση και μην κοιτάς ξανά πίσω. Το πάθημα της γυναίκας του Λωτ που έγινε στήλη άλατος αποτελεί για μας ένα σπουδαίο μάθημα ( Γεν. ιθ΄26 ). Έχεις «απεκδυθεί τον παλαιόν άνθρωπον». Άφησε καθετί το δικό του. Όπως ο Αβραάμ ,άκουσες τη φωνή του Κυρίου: «ἔξελθε ἐκ τῆς γῆς σου καὶ ἐκ τῆς συγγενείας σου καὶ ἐκ τοῦ οἴκου τοῦ πατρός σου καὶ δεῦρο εἰς τὴν γῆν, ἣν ἄν σοι δείξω» ( Γεν. ιβ΄1 ) . Προς αυτή τη χώρα πρέπει από δω και πέρα να κατευθύνεις  όλη σου την προσοχή και κάθε ενέργειά σου.

Από το βιβλίο: «Ο ΔΡΟΜΟΣ ΤΩΝ ΑΣΚΗΤΩΝ»
Τίτο Κολλιάντερ
Εκδόσεις: ΑΚΡΙΤΑΣ
Έκδοση 15η

Ταυτοπάθεια ή Αυτοσυγκράτηση;

«Όταν ο αββάς Μωϋσής , ο Αιθίοπας, εμφανίσθηκε για πρώτη φορά στον χώρο του Μοναστηριού, οι Πατέρες άρχισαν να τον περιπαίζουν και να τον ταπεινώνουν, λέγοντας:
- Τι θέση έχει ο Αιθίοψ αυτός ανάμεσά μας;
Τότε ο αββάς Μωυσής, όπως ο ίδιος έλεγε αργότερα, ταράχθηκε μεν, αλλά δεν μίλησε. Όταν δε για δεύτερη φορά , οι κληρικοί τον έβρισαν  και τον έδιωξαν από τον χώρο του Ιερατείου, τότε όχι μόνο δεν ταράχθηκε, αλλά και επέπληξε τον εαυτό του λέγοντας:
- Πηλόδερμε Νέγρε! Καλά σου έκαμαν! Αφού δεν είσαι άνθρωπος, τι θέλεις και έρχεσαι εν μέσω των ανθρώπων;
Με τον τρόπον αυτό , ο Αββάς Μωυσής απέδειξε πως δεν είναι αδύνατο να μη θυμώνει και να μη ταράσσεται κανείς. Αυτό άλλωστε βεβαιώνει και ο Δαβίδ, λέγοντας»
«'Ητοιμάσθην και ουκ εταράχθην" ( ψαλμ. 118, 60 ) .

Η αυτογνωσία και η εκ αυτής ταπείνωση είναι ηρωικές καταστάσεις. Συνήθως οι άνθρωποι, εγωισταί και υπερήφανοι, θεωρούν ηρωισμό να ανταποδίδουν τις ύβρεις και τις προσβολές που τους απευθύνουν (κακώς βέβαια) άλλοι. Ο νόμος του φυσικού ανθρώπου είναι ο νόμος της ταυτοπάθειας και της εκδίκησης, «ὀφθαλμὸν ἀντὶ ὀφθαλμοῦ καὶ ὀδόντα ἀντὶ ὀδόντος». Ο νόμος του Χριστού όμως είναι ο νόμος της αυτογνωσίας και της ταπείνωσης. «ἐγὼ δὲ λέγω ὑμῖν μὴ ἀντιστῆναι τῷ πονηρῷ•(=στον πονηρό άνθρωπο). ἀλλ’ ὅστις σε ῥαπίζει εἰς τὴν δεξιὰν σιαγόνα, στρέψον αὐτῷ καὶ τὴν ἄλλην•. καὶ τῶ θέλοντί σοι κριθῆναι (= που διεκδικεί)  καὶ τὸν χιτῶνά σου λαβεῖν, ἄφες αὐτῶ καὶ τὸ ἱμάτιον·καὶ ὅστις σε ἀγγαρεύσει μίλιον ἕν, ὕπαγε μετ᾽ αὐτοῦ δύο. Τῶ αἰτοῦντί σε δός, καὶ τὸν θέλοντα ἀπὸ σοῦ δανίσασθαι μὴ ἀποστραφῇς. ( Ματθ. Ε’ 38-42 ) .
Σχολιάζοντας την θέση αυτή του Χριστού, μπορούμε να παρατηρήσουμε τα εξής:
Πρώτον, η ύβρις και η προσβολή του άλλου είναι πράξεις ηθικά μεμπτές και κατακριτέες. Ο ίδιος ο Χριστός καταδίκασε τις ύβρεις: «ὃς δ᾿ ἂν εἴπῃ τῷ ἀδελφῷ αὐτοῦ “ρακά” (= ανόητε) , ἔνοχος ἔσται τῷ συνεδρίῳ· ὃς δ᾿ ἂν εἴπῃ “μωρέ” (= βλάκα) , ἔνοχος ἔσται εἰς τὴν γέενναν τοῦ πυρός.  ( Ματθ. ε΄22 ) .
Δεύτερον , η ταυτοπάθεια και η εκδίκηση φαίνονται πως είναι η ενδεδειγμένη και δυναμική μέθοδος απόκρουσης των ύβρεων. Στην ουσία όμως η δυναμική απόκρουση των ύβρεων λειτουργεί υπέρ του υβριστή , διότι δικαιώνει τους χαρακτηρισμούς του για το πρόσωπο του προσβληθέντος.
Τρίτον, η αυτοσυγκράτηση και η μη ανταπόδοση, αφ΄ ενός, προϋποθέτουν ισχυρό χαρακτήρα και , αφ’ ετέρου , αποδεικνύουν εκ των πραγμάτων την ανακρίβεια των ισχυρισμών του υβριστή. Ο υβριζόμενος και μη ανταποδίδων, ενώ δεν χάνει τίποτε, φανερώνει ταυτόχρονα τον εσωτερικό του πλούτο και τις δυνάμεις αυτοσυγκράτησης που διαθέτει. Ο άνθρωπος που είναι εσωτερικά πλούσιος δεν φοβάται από τίποτε εξωτερικό και από κανέναν άλλον, παρά μόνο από τον ίδιο τον εαυτό του.


Από το βιβλίο: «+ Μητροπολίτου Αχελώου
ΕΥΘΥΜΙΟΥ (Κ. ΣΤΥΛΙΟΥ)
ΟΙ ΑΕΤΟΙ
Ορθόδοξο Θεολογικό Αγιολόγιο»
ΕΚΔΟΣΕΙΣ: ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ ΣΤΕΓΗ ΚΑΛΑΜΑΤΑΣ

Η επιδίωξη μάταιης ευδαιμονίας

Σε εξυμνούμε, Σε δοξάζομε, ω πηγή των οικτιρμών! Η αθλιότητά μου αύξανε κάθε μέρα, ενώ Εσύ πλησίαζες καθημερινά περισσότερο. Ήταν πολύ κοντά το χέρι εκείνο που θα μ’ αποσπούσε από το βόρβορο και θα απέπλυνε τις αμαρτίες μου, αλλ’ εγώ το αγνοούσα. Εκείνο που με μπόδιζε να βυθιστώ ακόμη βαθύτερα στην άβυσσο των σαρκικών ηδονών, ήταν ο φόβος του θανάτου κι της τελευταίας Σου κρίσης. Παρ’ όλες τις διακυμάνσεις της  σκέψης μου , ουδέποτε ο φόβος αυτός απομακρυνόταν από την καρδιά  μου.

Συζητούσα με τους φίλους μου Αλύπιο και Νεβρίδιο για το υπέρτατο αγαθό και το μέγιστο κακό. Θα έδινα τη δάφνη στον Επίκουρο, αν δεν πίστευα στην πέρα του τάφου ζωή και στον έλεγχο των πράξεών μας, που δεν παραδεχόταν ο Έλληνας φιλόσοφος. Έθετα ως εξής αυτό το ζήτημα: Εάν είμεθα αθάνατοι και αν περνούσαμε τη ζωή μας μέσα σε αιώνιες αισθησιακές ηδονές, χωρίς να φοβούμεθα να τη χάσομε, για ποιο λόγο δεν θα είμεθα ευτυχείς; Και τι άλλο θα ζητούσαμε σε τέτοια περίπτωση; Δεν έβλεπα , ότι αυτό ήταν ακριβώς ενδεικτικό μέγιστης αθλιότητας, δηλαδή το ότι βυθισμένος και αποτυφλωμένος, ήμουν ανίκανος να φαντασθώ το φως της αρετής, τη λάμψη εκείνης της ωραιότητας, που πρέπει ν’ αγαπιέται γι’ αυτή την ίδια τη λάμψη εκείνης της ωραιότητας, που δεν είναι μεν προσιτή στα μάτια, αλλά φωτίζει τα βάθη της καρδιάς μας. Μέσα στην αθλιότητά μου, δεν ρωτούσα από ποια πηγή προερχόταν για μένα η απόλαυση εκείνη, να μιλώ με τους φίλους μου έστω κι για θέματα επιλήψιμα. Επειδή και μέσα στις σαρκικές μου ηδονές , όσο φιλήδονος κι αν ήμουν, δεν θα ήμουν ευτυχής χωρίς τους φίλους μου, που αγαπούσα και οι οποίοι μου ανταπέδιναν ανιδιοτελώς την αγάπη των.

Ω δύσβατα και διάστροφα μονοπάτια! Αλίμονο στην ψυχή, η οποία έλπιζε, απομακρυνόμενη από Σένα, ότι θα έβρισκε κάτι καλύτερο! Μολονότι στρεφόταν προς τα νώτα, προς την κοιλιά, προς τα πλευρά, όλα τα έβρισκε σκληρά και ακανθώδη, γιατί ανάπαυση και γαλήνη υπήρχε μόνο στους κόλπους Σου. Αλλά Συ είσαι παρών και μας απαλλάσσεις απ’ αυτές τις οικτρές παρακρούσεις. Μας καλείς στον δρόμο Σου και μας παρηγορείς με τις λέξεις: «συνετιῶ σε καὶ συμβιβῶ σε ἐν ὁδῷ ταύτῃ, ᾗ πορεύσῃ, ἐπιστηριῶ ἐπὶ σὲ τοὺς ὀφθαλμούς μου.»

Από το βιβλίο: «ΙΕΡΟΥ ΑΥΓΟΥΣΤΙΝΟΥ

ΟΙ ΕΞΟΜΟΛΟΓΗΣΕΙΣ»

ΓΡΑΦΕΙΟΝ ΚΑΛΟΥ ΤΥΠΟΥ