Πως πρέπει να συμπεριφερόμαστε κατά την ενασχόληση με τα καθημερινά μας έργα.

Τα καθημερινά έργα είναι πάρα πολλά και διακρίνονται ανάλογα με τις συνθήκες μέσα στις οποίες ζούμε και τις θέσεις που κατέχουμε.
Όλα τα καθημερινά μας έργα που δεν εναντιώνονται στον ηθικό νόμο τα οποία οφείλουμε  να κάνουμε πρέπει να τα θεωρούμε ως έργα του Θεού, ως έργα που μας τα έχει εμπιστευθεί ο Κύριος, διότι ο Θεός, ως Βασιλεύς πάσης της γης (Ψαλμ. 46, 8 ) εγκαθίδρυσε διάφορες νόμιμες θέσεις και καταστάσεις και Αυτός, και όχι εμείς, επέτρεψε και  επιτρέπει σε μας να στεκόμαστε σ’ αυτές τις θέσεις και τις συνθήκες στις οποίες βρισκόμαστε.
Χωρίς το θέλημα του Θεού, ή χωρίς την ανοχή του Θεού, απολύτως τίποτα δεν γίνεται. Έτσι, οποιαδήποτε έργα κάνεις ,όλα κάνε τα σαν να τα κάνεις για τον ίδιο τον Θεό και θα λάβεις το βραβείο σου από τον Θεό. Όποιος εργάζεται όχι για τον Θεό, το έργο του είναι πολύ αξιολύπητο, γιατί το βραβείο του θα το λάβει όχι από τον Θεό, αλλά είτε από τον εαυτό του είτε από τους ανθρώπους. Αλλά από τον εαυτό σου τι είδους βραβείο θα λάβεις; Γήινο , προσωρινό, τιποτένιο…
… Αν το έργο με το οποίο πρέπει να ασχολείσαι είναι δύσκολο, δυσάρεστο, ταπεινό, ασήμαντο, δεν στρώνει, καθυστερεί, απαιτεί ιδιαίτερη υπομονή, ή σε οδηγεί στην μελαγχολία, τότε μην μικροψυχείς, μην τεμπελιάζεις, μην αγανακτείς, μην καταλαμβάνεσαι από θυμό, ανυπομονησία, γογγυσμό κ.λπ.. αλλά ζωντάνεψε και πάρε δύναμη με τη σκέψη ότι αυτές οι εργασίες οι οποίες σε στενοχωρούν τόσο, που είναι τόσο δυσάρεστες και σε πικραίνουν, δεν διαρκούν αιώνια. Όλα αυτά τελειώνουν με την επίγεια ζωή μας και τότε ο Κύριος «ἀποδώσει ἐκάστω κατὰ τὰ ἔργα αὐτοῦ»  ( Ρωμ. 2,6 ) .  Επιπλέον στήριξε τον εαυτό σου κατά την εργασία σου με ύμνους πνευματικούς , με μυστική προσευχή, με στοχασμούς στις χριστιανικές αλήθειες, με καλούς λογισμούς για τα έργα με τα οποία ασχολείσαι, γενικώς με την ανύψωση της καρδιάς σου προς τον Κύριο, με σύντομες προσευχές προς Αυτόν. Για παράδειγμα πολύ ωφέλιμες είναι οι ακόλουθες επικλήσεις:
-Πόσο απεριόριστα μας αγαπά ο Κύριος!
- Τι δεν έκανε και τι δεν κάνει για μας!
- Τι δεν δίνει σε μας!
- Θεέ μου, πόσο οφείλουμε να Σε ευχαριστήσουμε!
- Κύριε, ευλόγησέ με, καθάρισέ με, αγίασέ με!
- Μόνο, Εσύ, Κύριε, μας αγαπάς τόσο πολύ.
- Αχ! αν όλοι οι άνθρωποι γνώριζαν πόσο αγαθός είσαι, Κύριε!
- Θα έπρεπε, Κύριε, να Σε αγαπώ τόσο πολύ, με όλη μου την καρδιά!
- Κύριε, πότε εγώ θα Σε υμνώ αιώνια μετά πάντων των αγίων Σου;
- Κύριε, Εσύ είσαι η καταφυγή μου, η παρηγοριά μου. Εσύ είσαι η ελπίδα μου, η ειρήνη μου, το φως μου, η δόξα μου. Εσύ είσαι η χαρά μου και η μακαριότητά μου!

Αν εξοικειωθεί κανείς μ’ αυτές κι άλλες παρόμοιες επικλήσεις, αυτές γίνονται πολύτιμες κατά τη διάρκεια της εργασίας. Αδιάλειπτα θα κρατήσουν την ψυχή σου σε ένωση με τον Θεό, θα τη ζωογονούν, θα διώχνουν μακριά της κάθε κακό, θα την ενισχύουν στο καλό και θα δρουν ευεργετικά τονώνοντας τις σωματικές δυνάμεις…
…Αρχίζοντας κάθε έργο , πρέπει πριν απ’ όλα να προσευχόμαστε εγκαρδίως στον Θεό να στείλει την ευλογία Του στην εργασία μας. Μετά πρέπει να σκεφτούμε πώς θα κάνουμε καλύτερα το έργο που αρχίζουμε και τότε μόνο να ξεκινούμε τη δουλειά μας.
Μετά τις συνηθισμένες εργασίες ακολουθεί το φαγητό και η ανάπαυση. Ο χριστιανός χρειάζεται να γνωρίζει πώς πρέπει να φέρεται κατά το χρόνο του φαγητού και το χρόνο της αναπαύσεως, μετά το φαγητό.
Πριν το γεύμα και το δείπνο πάντοτε να προσφέρεις στον Θεό εγκάρδια προσευχή. Προσευχήσου επίσης και μετά το γεύμα και μετά το δείπνο. Κι αυτό γιατί είναι ο ίδιος ο Κύριος που μας φέρνει την τροφή και το ποτό. Αυτός δίνει στην τροφή μας τη θρεπτική δύναμη  για το σώμα μας και στο σώμα μας δίνει την ικανότητα να μετατρέψει αυτή τη θρεπτική δύναμη της τροφής για να είμαστε υγιείς. Το να μην προσεύχεται κανείς πριν το γεύμα και το φαγητό και μετά από αυτά μπορεί μόνο εκείνος που δεν κατανοεί αυτά , ή είναι μεγάλος εγωιστής.
Το τραπέζι μας πρέπει να είναι πάντοτε μετρημένο. Η τροφή για το σώμα είναι απαραίτητη. Την απαραίτητη τροφή δεν πρέπει να την αρνούμαστε στο σώμα, αλλά για να  τηρήσουμε το μέτρο είναι καλύτερο να διακόπτουμε το φαγητό, όταν η όρεξη για φαγητό δεν έχει πάψει εντελώς. «Τρώγε τόσο, όσο χρειάζεται για να κατευνάσεις την πείνα σου», λέγει ο άγιος Ιωάννης οι Χρυσόστομος». Τρώγε με εγκράτεια, πίνε λίγο και θα είσαι υγιής», λέγει άλλος άγιος του Θεού, ο Μητροφάνης. Η πείρα επίσης μαρτυρεί ότι μόνο οι εγκρατείς ζουν με υγεία , πολλά χρόνια και καλά…
… Κατά τη διάρκεια του φαγητού ποτέ να μη λέγεις κάτι αμαρτωλό. Αυτό είναι υβριστικό για τον Θεό, του οποίου τα δώρα γεύεσαι, και σκανδαλιστικό για τον πλησίον σου. Αντίθετα, κατά τη διάρκεια του φαγητού πρέπει να διηγείσαι ή να ακούς κάτι ωφέλιμο ή να τρως με απόλυτη σιωπή, να τρως το φαγητό σου με ευλάβεια. Οι αληθινού χριστιανοί κατ’ εξοχήν κατά τη διάρκεια λήψεως της τροφής προσπαθούσαν να έχουν τη μνήμη του θανάτου τους και το Φοβερό Κριτήριο. Η κενή φλυαρία είναι σημείο ασύνετων και κενών ανθρώπων. Η παντοτινή ωφέλεια είναι το μερίδιο των ανθρώπων με σοφία Θεού.
Όποιος έτσι μεταχειρίζεται το φαγητό του, δηλαδή με μέτρο και με ευγνωμοσύνη προς τον Θεό, εκείνος ενεργεί όπως απαιτεί το καθήκον, δηλαδή δικαίως και ευαρέστως στον Θεό.
Μετά το φαγητό, χωρίς αμφιβολία, χρειάζεται ανάπαυση. Όμως η ανάπαυση πρέπει να χρησιμοποιείται σαν φάρμακο για την αποκατάσταση των ψυχικών και σωματικών δυνάμεων. Γι’ αυτό η ανάπαυση δεν πρέπει να είναι μεγάλης διάρκειας. Κατά τον χρόνο της αναπαύσεως πρέπει κανείς να σκέπτεται: «Τι είδους ανάπαυση υπάρχει στην παρούσα ζωή; Εμείς οι χριστιανοί θα αναπαυθούμε αληθινά μετά τον τάφο»…
… Κατά τη διάρκεια της αναπαύσεως καθόλου μη χρησιμοποιείς , όπως κάνουν πολλοί ανόητοι, κάποιες απολαύσεις ή κάποιες διεφθαρμένες διασκεδάσεις ή ανώφελα παιχνίδια. …
.. «Κύριε, πόσο μεγάλη είναι η σοφία και η αγαθότητα σου! Κάθε μέρα τρέφεις αναρίθμητο πλήθος ζωντανών δημιουργημάτων Σου στη γη: ανθρώπους, πουλιά, κτήνη, θηρία, έντομα. Και όλα είναι χορτασμένα. Κανείς δεν πεθαίνει από την πείνα».
Τέτοιοι λογισμοί και επικλήσεις ασυγκρίτως γρηγορότερα από άλλους τρόπους αποκαθιστούν τις σωματικές μας δυνάμεις. Και εκτός αυτού με τον τρόπο αυτόν ενισχύεται εξαιρετικά η ψυχή προς το καλό.


Από το βιβλίο: « ΣΤΑΡΕΤΣ ΣΑΒΒΑΣ
Ο ΠΑΡΗΓΟΡΗΤΗΣ»
ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΑΘΩΣ

Το αποφασιστικό ξεκίνημα

ΘΕΛΕΙΣ να σώσεις την ψυχή σου και να κερδίσεις την αιώνια ζωή; Αποφάσισε από τώρα ν’ αλλάξεις πορεία. Υπερνίκησε την τεμπελιά σου, κάνε το σημείο του σταυρού και πες με θέρμη και πίστη: Εἰς τὸ ὄνομα τοῦ Πατρὸς καὶ τοῦ Υἱοῦ καὶ τοῦ Ἁγίου Πνεύματος. Ἀμήν.

ΔΕΝ κατακτά κανείς την πίστη μόνο με ευσεβείς στοχασμούς, αλλά κυρίως με αγωνιστική προσπάθεια. Δε μας μαθαίνουν οι λέξεις και οι θεωρίες τι είναι  ο Θεός, αλλά η εμπειρία της πνευματικής ζωής. Πρέπει ν’ ανοίξουμε το παράθυρο για να μπει μέσα ο δροσερός αέρας. Πρέπει να βγούμε έξω για να μας λούσει στο φως του ο ήλιος. Ποτέ δεν μπορούμε να φθάσουμε σ’ ένα σκοπό, αν καθόμαστε στην ησυχία μας και περιμένουμε, λένε οι άγιοι Πατέρες. Ας γίνει παράδειγμά μας ο άσωτος υιός . «Καὶ ἀναστὰς ἦλθε πρὸς τὸν πατέρα αυτοῦ» ( Λουκά ιε΄20 ) .

ΜΠΟΡΕΙ να είσαι χωμένος στα γήινα πράγματα και αλυσοδεμένος μ’ αυτά. Ποτέ δεν είναι αργά. Δε γράφτηκε χωρίς λόγο στην Αγία Γραφή ότι ο Αβραάμ ήταν εβδομήντα πέντε χρονών όταν αναχώρησε από την πατρίδα του και ότι ο εργάτης που έρχεται την ενδέκατη ώρα, παίρνει το ίδιο μεροκάματο μ’ αυτόν που έρχεται την πρώτη.

ΟΥΤΕ πάλι είναι σωστό να νομίζεις πως είναι πολύ νωρίς. Μια πυρκαϊά σ’ ένα δάσος δε σβήνεται στο πι και φι. Θα ήθελες αλήθεια να δεις την ψυχή σου να καταστρέφεται και να γίνεται παρανάλωμα της φωτιάς του κακού; Κινήσου λοιπόν με δραστηριότητα.

ΑΠΟ ΤΟΤΕ που βαφτίστηκες , ανέλαβες την υποχρέωση να πολεμάς εναντίον των αοράτων εχθρών της ψυχής σου. Τον αγώνα αυτόν ανάλαβέ τον έστω και τώρα. Αρκετά δίστασες. Βυθισμένος στην αδιαφορία και στην τεμπελιά, άφησες πολύ καιρό πολύτιμο να πάει χαμένος. Γι’ αυτό πρέπει να ξέρεις τούτο˙ την καθαρότητα που πήρες με το βάφτισμα την άφησες να ποδοπατηθεί και να λερωθεί με τον πιο οικτρό τρόπο.

ΣΗΚΩ λοιπόν επάνω! Κάνε το όμως γρήγορα, χωρίς αργοπορία. Μην αναβάλεις την απόφασή σου «για το απόγευμα» ή «για αύριο» ή για «τότε που, όπως λες, θα είμαι έτοιμος αφού τελειώσω προηγουμένως τη δουλειά που έχω». Το διάστημα που θα μεσολαβήσει μπορεί να ‘ναι ολέθριο.

ΌΧΙ! Αυτή την ώρα, αυτή τη στιγμή που πήρες την απόφαση, οφείλεις να δείξεις έμπρακτα ότι απαρνήθηκες το παλιό εγώ σου και ότι άρχισες τώρα  μια καινούρια ζωή, με καινούριους σκοπούς και νέα μορφή. Σήκω, λοιπόν, χωρίς φόβο και πες: Κύριε, βοήθησέ με  να αρχίσω τώρα. Βοήθησέ με! Γιατί αυτό που χρειάζεται πριν απ’ όλα είναι η βοήθεια του Θεού.

ΠΡΟΧΩΡΗΣΕ στην καινούρια σου απόφαση και μην κοιτάς ξανά πίσω. Το πάθημα της γυναίκας του Λωτ που έγινε στήλη άλατος αποτελεί για μας ένα σπουδαίο μάθημα ( Γεν. ιθ΄26 ). Έχεις «απεκδυθεί τον παλαιόν άνθρωπον». Άφησε καθετί το δικό του. Όπως ο Αβραάμ ,άκουσες τη φωνή του Κυρίου: «ἔξελθε ἐκ τῆς γῆς σου καὶ ἐκ τῆς συγγενείας σου καὶ ἐκ τοῦ οἴκου τοῦ πατρός σου καὶ δεῦρο εἰς τὴν γῆν, ἣν ἄν σοι δείξω» ( Γεν. ιβ΄1 ) . Προς αυτή τη χώρα πρέπει από δω και πέρα να κατευθύνεις  όλη σου την προσοχή και κάθε ενέργειά σου.

Από το βιβλίο: «Ο ΔΡΟΜΟΣ ΤΩΝ ΑΣΚΗΤΩΝ»
Τίτο Κολλιάντερ
Εκδόσεις: ΑΚΡΙΤΑΣ
Έκδοση 15η

Ταυτοπάθεια ή Αυτοσυγκράτηση;

«Όταν ο αββάς Μωϋσής , ο Αιθίοπας, εμφανίσθηκε για πρώτη φορά στον χώρο του Μοναστηριού, οι Πατέρες άρχισαν να τον περιπαίζουν και να τον ταπεινώνουν, λέγοντας:
- Τι θέση έχει ο Αιθίοψ αυτός ανάμεσά μας;
Τότε ο αββάς Μωυσής, όπως ο ίδιος έλεγε αργότερα, ταράχθηκε μεν, αλλά δεν μίλησε. Όταν δε για δεύτερη φορά , οι κληρικοί τον έβρισαν  και τον έδιωξαν από τον χώρο του Ιερατείου, τότε όχι μόνο δεν ταράχθηκε, αλλά και επέπληξε τον εαυτό του λέγοντας:
- Πηλόδερμε Νέγρε! Καλά σου έκαμαν! Αφού δεν είσαι άνθρωπος, τι θέλεις και έρχεσαι εν μέσω των ανθρώπων;
Με τον τρόπον αυτό , ο Αββάς Μωυσής απέδειξε πως δεν είναι αδύνατο να μη θυμώνει και να μη ταράσσεται κανείς. Αυτό άλλωστε βεβαιώνει και ο Δαβίδ, λέγοντας»
«'Ητοιμάσθην και ουκ εταράχθην" ( ψαλμ. 118, 60 ) .

Η αυτογνωσία και η εκ αυτής ταπείνωση είναι ηρωικές καταστάσεις. Συνήθως οι άνθρωποι, εγωισταί και υπερήφανοι, θεωρούν ηρωισμό να ανταποδίδουν τις ύβρεις και τις προσβολές που τους απευθύνουν (κακώς βέβαια) άλλοι. Ο νόμος του φυσικού ανθρώπου είναι ο νόμος της ταυτοπάθειας και της εκδίκησης, «ὀφθαλμὸν ἀντὶ ὀφθαλμοῦ καὶ ὀδόντα ἀντὶ ὀδόντος». Ο νόμος του Χριστού όμως είναι ο νόμος της αυτογνωσίας και της ταπείνωσης. «ἐγὼ δὲ λέγω ὑμῖν μὴ ἀντιστῆναι τῷ πονηρῷ•(=στον πονηρό άνθρωπο). ἀλλ’ ὅστις σε ῥαπίζει εἰς τὴν δεξιὰν σιαγόνα, στρέψον αὐτῷ καὶ τὴν ἄλλην•. καὶ τῶ θέλοντί σοι κριθῆναι (= που διεκδικεί)  καὶ τὸν χιτῶνά σου λαβεῖν, ἄφες αὐτῶ καὶ τὸ ἱμάτιον·καὶ ὅστις σε ἀγγαρεύσει μίλιον ἕν, ὕπαγε μετ᾽ αὐτοῦ δύο. Τῶ αἰτοῦντί σε δός, καὶ τὸν θέλοντα ἀπὸ σοῦ δανίσασθαι μὴ ἀποστραφῇς. ( Ματθ. Ε’ 38-42 ) .
Σχολιάζοντας την θέση αυτή του Χριστού, μπορούμε να παρατηρήσουμε τα εξής:
Πρώτον, η ύβρις και η προσβολή του άλλου είναι πράξεις ηθικά μεμπτές και κατακριτέες. Ο ίδιος ο Χριστός καταδίκασε τις ύβρεις: «ὃς δ᾿ ἂν εἴπῃ τῷ ἀδελφῷ αὐτοῦ “ρακά” (= ανόητε) , ἔνοχος ἔσται τῷ συνεδρίῳ· ὃς δ᾿ ἂν εἴπῃ “μωρέ” (= βλάκα) , ἔνοχος ἔσται εἰς τὴν γέενναν τοῦ πυρός.  ( Ματθ. ε΄22 ) .
Δεύτερον , η ταυτοπάθεια και η εκδίκηση φαίνονται πως είναι η ενδεδειγμένη και δυναμική μέθοδος απόκρουσης των ύβρεων. Στην ουσία όμως η δυναμική απόκρουση των ύβρεων λειτουργεί υπέρ του υβριστή , διότι δικαιώνει τους χαρακτηρισμούς του για το πρόσωπο του προσβληθέντος.
Τρίτον, η αυτοσυγκράτηση και η μη ανταπόδοση, αφ΄ ενός, προϋποθέτουν ισχυρό χαρακτήρα και , αφ’ ετέρου , αποδεικνύουν εκ των πραγμάτων την ανακρίβεια των ισχυρισμών του υβριστή. Ο υβριζόμενος και μη ανταποδίδων, ενώ δεν χάνει τίποτε, φανερώνει ταυτόχρονα τον εσωτερικό του πλούτο και τις δυνάμεις αυτοσυγκράτησης που διαθέτει. Ο άνθρωπος που είναι εσωτερικά πλούσιος δεν φοβάται από τίποτε εξωτερικό και από κανέναν άλλον, παρά μόνο από τον ίδιο τον εαυτό του.


Από το βιβλίο: «+ Μητροπολίτου Αχελώου
ΕΥΘΥΜΙΟΥ (Κ. ΣΤΥΛΙΟΥ)
ΟΙ ΑΕΤΟΙ
Ορθόδοξο Θεολογικό Αγιολόγιο»
ΕΚΔΟΣΕΙΣ: ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ ΣΤΕΓΗ ΚΑΛΑΜΑΤΑΣ

Η επιδίωξη μάταιης ευδαιμονίας

Σε εξυμνούμε, Σε δοξάζομε, ω πηγή των οικτιρμών! Η αθλιότητά μου αύξανε κάθε μέρα, ενώ Εσύ πλησίαζες καθημερινά περισσότερο. Ήταν πολύ κοντά το χέρι εκείνο που θα μ’ αποσπούσε από το βόρβορο και θα απέπλυνε τις αμαρτίες μου, αλλ’ εγώ το αγνοούσα. Εκείνο που με μπόδιζε να βυθιστώ ακόμη βαθύτερα στην άβυσσο των σαρκικών ηδονών, ήταν ο φόβος του θανάτου κι της τελευταίας Σου κρίσης. Παρ’ όλες τις διακυμάνσεις της  σκέψης μου , ουδέποτε ο φόβος αυτός απομακρυνόταν από την καρδιά  μου.

Συζητούσα με τους φίλους μου Αλύπιο και Νεβρίδιο για το υπέρτατο αγαθό και το μέγιστο κακό. Θα έδινα τη δάφνη στον Επίκουρο, αν δεν πίστευα στην πέρα του τάφου ζωή και στον έλεγχο των πράξεών μας, που δεν παραδεχόταν ο Έλληνας φιλόσοφος. Έθετα ως εξής αυτό το ζήτημα: Εάν είμεθα αθάνατοι και αν περνούσαμε τη ζωή μας μέσα σε αιώνιες αισθησιακές ηδονές, χωρίς να φοβούμεθα να τη χάσομε, για ποιο λόγο δεν θα είμεθα ευτυχείς; Και τι άλλο θα ζητούσαμε σε τέτοια περίπτωση; Δεν έβλεπα , ότι αυτό ήταν ακριβώς ενδεικτικό μέγιστης αθλιότητας, δηλαδή το ότι βυθισμένος και αποτυφλωμένος, ήμουν ανίκανος να φαντασθώ το φως της αρετής, τη λάμψη εκείνης της ωραιότητας, που πρέπει ν’ αγαπιέται γι’ αυτή την ίδια τη λάμψη εκείνης της ωραιότητας, που δεν είναι μεν προσιτή στα μάτια, αλλά φωτίζει τα βάθη της καρδιάς μας. Μέσα στην αθλιότητά μου, δεν ρωτούσα από ποια πηγή προερχόταν για μένα η απόλαυση εκείνη, να μιλώ με τους φίλους μου έστω κι για θέματα επιλήψιμα. Επειδή και μέσα στις σαρκικές μου ηδονές , όσο φιλήδονος κι αν ήμουν, δεν θα ήμουν ευτυχής χωρίς τους φίλους μου, που αγαπούσα και οι οποίοι μου ανταπέδιναν ανιδιοτελώς την αγάπη των.

Ω δύσβατα και διάστροφα μονοπάτια! Αλίμονο στην ψυχή, η οποία έλπιζε, απομακρυνόμενη από Σένα, ότι θα έβρισκε κάτι καλύτερο! Μολονότι στρεφόταν προς τα νώτα, προς την κοιλιά, προς τα πλευρά, όλα τα έβρισκε σκληρά και ακανθώδη, γιατί ανάπαυση και γαλήνη υπήρχε μόνο στους κόλπους Σου. Αλλά Συ είσαι παρών και μας απαλλάσσεις απ’ αυτές τις οικτρές παρακρούσεις. Μας καλείς στον δρόμο Σου και μας παρηγορείς με τις λέξεις: «συνετιῶ σε καὶ συμβιβῶ σε ἐν ὁδῷ ταύτῃ, ᾗ πορεύσῃ, ἐπιστηριῶ ἐπὶ σὲ τοὺς ὀφθαλμούς μου.»

Από το βιβλίο: «ΙΕΡΟΥ ΑΥΓΟΥΣΤΙΝΟΥ

ΟΙ ΕΞΟΜΟΛΟΓΗΣΕΙΣ»

ΓΡΑΦΕΙΟΝ ΚΑΛΟΥ ΤΥΠΟΥ

Η ΠΡΟΣΕΥΧΗ ΜΕ ΤΟ ΟΝΟΜΑ ΤΟΥ ΙΗΣΟΥ ΧΡΙΣΤΟΥ

… Την ταπείνωσι την βιώνουμε με την οδύνη του σταυρού, που μας τον φορτώνουν οι πολυποίκιλοι πειρασμοί της ζωής.

·       Σε συκοφαντούν;

Να ταπεινώνεσαι με πολλή προφορική Ευχή.

·       Σε αδικούν;

Ταπεινώσου με το «Κύριε Ιησού Χριστέ, ελέησόν με».

·       Σε περιφρονούν;

Να, η ευκαιρία για ταπείνωσι μαζί με την Ευχή.

·       Σ’ εγκαταλείπουν στις ανάγκες σου και αδιαφορούν για την σωματική ασθένειά σου; Πέσε στα γόνατα με ταπείνωσι και συντριβή εκλιπαρώντας προφορικά και με οδύνη το έλεος του Θεού: «Κύριε Ἰησοῦ Χριστέ, ἐλέησόν με».

·       Ήρθαν κατατρεγμοί, διωγμοί και θλίψεις στην ζωή; Σήκωσε τα χέρια σου και φώναζε μέχρι ν’ ανοίξουν οι ουρανοί της θείας ευσπλαχνίας: «Κύριε Ἰησοῦ Χριστέ, Υἱὲ τοῦ Θεοῦ ἐλέησόν με».

Στο βιβλίο “Βίοι Αθωνιτών …” Γερόντων , ησυχαστών, ασκητών και κοινοβιατών, ο πατήρ Παρθένιος αναφέρει την συνάντησή του με τον Γέροντα Ιωάννη στην ιερά  Μονή Νεάμτς της Μολδαβίας κι τον διάλογο που ακολούθησε:

«Έπεσα , λέγει ο πατήρ Παρθένιος , στα πόδια του πατρός Ιωάννου και με δάκρυα τον ρώτησα:

-       Πάτερ άγιε, συγχώρεσέ με τον αμαρτωλό και πες μου για τα μυστικά της ησυχίας σου. Τι καρπούς σου έφερε και με ποια δώρα σε βράβευσε ο Κύριος;

-       Γιατί με ρωτάς παιδί μου, είπε γεμάτος δάκρυα  ο πατήρ Ιωάννης, για κάτι που είναι υπεράνω των δυνάμεών μου; Μη ρωτάς γι’ αυτό! Πήγαινε με την βοήθεια του Θεού στο Άγιον Όρος και προσπάθησε να πετύχης την κάθαρσι των παθών σου με την αδιάλειπτη Νοερά προσευχή. Όταν η καρδιά σου «πληγωθή» από την αγάπη του Χριστού τότε θα γνωρίσης πόσο ωραίο και γλυκύτατο είναι να είσαι με τον Θεό!

-       Κι εγώ έκλαιγα παρακαλώντας να  μου μιλήση τουλάχιστον λίγο, οπότε με δάκρυα μου είπε:

-       -Άκουσέ με τον αμαρτωλό. Θα σου αποκαλύψω μέρος του θησαυρού μου. Να τον κρύψης αλλά όταν έρθη ο καιρός να τον δώσης και σε άλλους.

-       Με την άφιξί μου στην Μονή Νεάμτς όταν άκουσα από τον όσιο0 Γέροντα Παϊσιο (τον Μέγα , 1722-1794) περί της Νοεράς προσευχής άρχισα να τον ερωτώ πως πρέπει να την αρχίσω και πώς να την ενεργοποιήσω. Εφαρμόζοντας την στην πράξι μου φάνηκε τόσο γλυκειά και τόση ήτο η θεία της ευφροσύνη ώστε την αγάπησα περισσότερο από καθετί στον κόσμο. Γι’ αυτό απομακρυνόμουν από την αδελφότητα˙ αγαπούσα την σιωπή και συχνά κατέφυγα στην «έρημο» με την ευλογία πάντοτε του ηγουμένου. Έτσι απέφευγα τις ανθρώπινες προστριβές, τις αντιζηλίες, την πολυλογία και την κατάκρισι. Γι’ αυτό πήγα δύο φορές στον Άγιον Όρος , εξαντλώντας τον εαυτό μου στην υπακοή, στους κόπους, στις νηστείες, στις μετάνοιες και στην ολονύκτια ορθοστασία για να αποκτήσω την αδιάλειπτη Νοερά προσευχή, όπως την εδιδάχθηκα . Έτσι συχνά κλεινόμουν στο κελλί μου δαπανώντας όλες τις σωματικές μου δυνάμεις στην νοερά αυτή εργασία. Με το πέρασμα των ετών άρχισε σιγά-σιγά η Ευχή «Κύριε Ἰησοῦ Χριστέ, Υἱὲ τοῦ Θεοῦ ἐλέησόν με» να ενεργή μόνη της στο βάθος της καρδιάς μου και να με πλημμυρίζη από ανέκφραστη χαρά  και θεία μακαριότητα. Τόσο απερίγραπτη ήτο  η γλυκύτητα της Ευχής που δε με άφηνε να κοιμηθώ. Άρχισαν  να φανερώνονται τότε και οι πλούσιοι καρποί της. Πράγματι, παιδί μου, «ἡ βασιλεία τῶν οὐρανῶν ἐντὸς ὑμῶν ἐστιν». Γεννήθηκαν μέσα μου ανέκφραστη αγάπη προς όλους και δάκρυα˙ αν θέλω μπορώ να κλαίω ασταμάτητα.

Έτσι μου έγιναν γλυκά τα θεία βιβλία και ιδιαιτέρως το Ευαγγέλιο και το  Ψαλτήρι ώστε να μην μπορώ να χορτάσω την γλυκύτητα˙ κάθε λέξις με οδηγεί σε θαυμασμό και με κάνει να κλαίω αδιάκοπα. Ω θεέ μου «τὰ ἄδηλα καὶ τὰ κρύφια τῆς σοφίας Σου ἐδήλωσάς μοι.».

Κάθε βράδυ  σηκώνομαι για να κάνω τον κανόνα μου και να διαβάσω το Ψαλτήρι. Το γλυκύτατο όμως Όνομα του Ιησού ηχεί γλυκόφθογγα μέσα στην καρδιά μου και ευθύς αμέσως ο νους μου αρπάζεται σε θεωρία και έκστασι. Δεν γνωρίζω πού ευρίσκομαι˙ είμαι στο σώμα ή εκτός σώματος δεν ξεύρω˙ μόνο ο Θεός το  γνωρίζει. Όταν συνέρχωμαι ήδη χαράζει! Αλλ’ «εδόθη μοι σκόλωψ τη σαρκί, άγγελος σατάν, ίνα μη υπεραίρομαι».

Πολλούς πειρασμούς και προσβολές υπέφερα από τον διάβολο αλλά και από σωματικές ασθένειες.

-       Και τώρα συγχώρεσέ με , που μίλησα τόσο πολύ. Πάμε στο μοναστήρι˙ θα διανυκτερεύσω κι’ εγώ εκεί και αύριο θα σε ξεπροβοδίσω».

Ο άγιος αυτός Γέροντας συμβούλευε όλους και τους εδίδασκε υπομονή, υπακοή, νηστεία, ταπείνωσι, αγάπη και την αδιάλειπτη προσευχή στο Όνομα του Ιησού Χριστού για να διατηρήται ζώσα στον νου και στην καρδιά η θέα του Θεού! δηλαδή η νοερά χαρισματική Λατρεία!!!

Τέσσερα χρόνια μετά την συζήτησι αυτή, το 1843, ο πατήρ Ιωάννης εκοιμήθη οσιακώς…

Από το βιβλίο: «Η ΕΥΧΗ ΜΕΣΑ ΣΤΟΝ ΚΌΣΜΟ»

ΠΡΩΤΟΠΡΕΣΒΥΤΕΡΟΥ

ΣΤΕΦΑΝΟΥ Κ. ΑΝΑΓΝΩΣΤΟΠΟΥΛΟΥ

ΠΕΙΡΑΙΑΣ 2007

Προσοχή στον εαυτό μας , όχι στις πράξεις των άλλων

Σε κάθε ψυχή ανάβει η σπίθα της θείας αγάπης, σε κάθε ψυχή μπορείς να βρεις το καλό και το αγαθό, αλλά εμείς έχουμε συνηθίσει να βλέπουμε στους άλλους μόνο ελαττώματα. Αυτό συμ βαίνει γιατί δεν προσέχουμε τον εαυτό μας. Αν παρατηρήσουμε προσεκτικά τον εαυτό μας, την εσωτερική μας ζωή,  τότε ποτέ δεν θα προσέχουμε τις ξένες αμαρτίες. Οι υπόνοιες για τους άλλους δεν είναι χριστιανικό ιδίωμα. Γι’ αυτό μη εξοικειώνεστε μ’ αυτές. Η κατάκριση προσέρχεται βασικά από την υπερηφάνεια. Τον εαυτό σας να κοιτάτε περισσότερο και για τον εαυτό σας να διαβάζετε πνευματικά βιβλία και όλα να τα εφαρμόζετε στον εαυτό σας. Τον εαυτό σας να διορθώνετε πριν απ’ όλα. Εκείνος που κρίνει τους άλλους ποτέ δεν θα είναι ταπεινός και σε τέτοιον άνθρωπο δεν δίνεται η προσευχή του Ιησού. Η προσευχή είναι δώρο του Θεού και δίνεται για την ενάρετη ζωή. Εμείς βλέπομε τους ανθρώπους μόνο αμαρτάνοντας, δεν τους βλέπουμε όμως μετανοούντας. Χάριν της μετάνοιάς τους ο Κύριος από παλιά έχει ήδη συγχωρέσει τις αμαρτίες τους, αλλά οι άνθρωποι τους τιμωρούν με την κατάκρισή τους. Ποτέ μην κάθεσθε στον θρόνο της Κρίσεως και μην προσβάλλετε τον Κύριο. Να θεωρείτε τον εαυτό σας χειρότερο όλων.

Ο στάρετς χρησιμοποιούσε όλες τις μεθόδους επιρροής για να καθαρίσει τους ανθρώπους από τα πάθη και τις αμαρτίες. Κάποτε μας έστειλε το ποίημα «Η Γλώσσα». Εμείς το διαβάσαμε με ενδιαφέρον, συζητήσαμε όλο ενθουσιασμό το πόσο πιστά απεικονίζει  την αλήθεια. Σύντομα ύστερα απ’ αυτό ξέσπασε μεταξύ μας φιλονεικία. Ξεχνώντας το ποίημα, δώσαμε τη θέλησή μας στη γλώσσα και όταν μαυρίσαμε την ψυχή μας με αμαρτίες , τότε μόνο καταλάβαμε ότι ο στάρετς μας προειδοποιούσε για τον επικείμενο πειρασμό και ήθελε να περιφράξει το στόμα μας με τη σιωπή. Αλλά εμείς οι ανόητοι μόνο μετά το θυμηθήκαμε και αποκτήσαμε την πείρα πόσα κακά συμβαίνουν με τη γλώσσα.

Ο στάρετς έλεγε συχνά: «Δεν πρέπει να εκπλήττεσθε και να οργίζεσθε καθώς παρατηρείτε ότι υπάρχει αδικία στη γη. Όπως λέγει ο Απόστολος «καινοὺς οὐρανοὺς καὶ γῆν καινὴν …προσδοκῶμεν, ἐν οἷς δικαιοσύνη κατοικεῖ.» ( Β΄ Πέτρ. 3,13 ). Δηλαδή στη γη μας, ανάμεσά μας, δεν υπάρχει αλήθεια και γι’ αυτό πρέπει να φερόμαστε με σοφία έναντι της γήινης αδικίας και ποτέ και για τίποτε να μη  συγχυζόμαστε.

Συνεχώς συμβούλευε ο στάρετς να φυλάμε την καρδιά μας από την οκνηρία, τον φθόνο , την κενοδοξία και τα σαρκικά πάθη. Έλεγε: «Πρέπει να αγαπούμε την εργασία και να την εκτιμούμε. Τα γήινα αγαθά αντιστοιχούν στα ουράνια. Κι από τη διάθεση της καρδιάς μας στην εργασία, ο ίδιος ο Κύριος θα κρίνει την προσπάθειά μας. Πρέπει να φοβόμαστε την αμέλεια σε κάθε έργο. Κάθε έργο πρέπει να το εκπληρώνουμε με τιμιότητα και αγάπη. Όλα να τα κάνουμε προς δόξαν Θεού και όχι για να μας τιμήσουν. Κάθε έργο πρέπει να το αρχίζουμε με προσευχή, ζητώντας την ευλογία του Θεού για την εργασία μας και τελειώνοντας να Τον ευχαριστούμε για τη βοήθειά Του. Μόνο να μη υπάρχει καθόλου κενοδοξία. Η κενοδοξία είναι φοβερώτερο πάθος από την υπερηφάνεια. Είναι τόσο εκλεπτυσμένο , κρυμμένο ολέθριο πάθος! Εξ αιτίας της κενοδοξίας αναχωρεί η χάρις.

Ο στάρετς Παρθένιος έλεγε: « Η τιμή που προέρχεται από τους ανθρώπους πρέπει να είναι μισητή στην ψυχή η οποία αναζητεί τη σωτηρία και αναγνωρίζει την αδυναμία της».

Σε πολλούς ο στάρετς έδινε ένα χαρτί που είχε τυπωμένο το εξής διδακτικό απόσπασμα: «Πολλά είναι τα καλά αισθήματα, αλλά το αίσθημα της αναξιότητάς μου είναι το βασικώτερο» και την προσευχή του αγίου Ιωάννου της Κροστάνδης: «Κύριε, μη μ’ αφήσεις να έχω υψηλή ιδέα για τον εαυτό μου, να φαντάζομαι ότι είμαι ο καλύτερος από τους ανθρώπους, αλλά να σκέπτομαι ότι είμαι ο χειρότερος. Και να μην κρίνω κανέναν, αλλά τον εαυτό μου να κρίνω αυστηρά. Αμήν».

-       Προσέξτε το φθόνο, έλεγε ο στάρετς. Ο φθονερός άνθρωπος ποτέ δεν λαμβάνει τη Χάρη του Αγίου Πνεύματος. Αν φθονείτε κάποιον τότε στην πραγματικότητα κρίνετε τον ίδιο τον Κύριο, επειδή σας έδωσε εκείνα τα αγαθά, τα οποία χάρισε σε κάποιους από τους πλησίον σας.

Από το βιβλίο: « ΣΤΑΡΕΤΣ ΣΑΒΒΑΣ
Ο ΠΑΡΗΓΟΡΗΤΗΣ»
ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΑΘΩΣ

ΑΜΑΡΤΙΑ ΚΑΙ ΠΑΘΗ ΚΑΤΑ ΤΟΝ ΑΓΙΟ ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟ

Για τον Ιερό Χρυσόστομο η αμαρτία είναι πηγή, ρίζα και μητέρα όλων των κακών. Όπως ακριβώς η παράλυση είναι μια ασθένεια του σώματος, έτσι και η αμαρτία είναι ασθένεια της ψυχής. Ακόμα και εκείνα τα αμαρτήματα που συνήθως θεωρούνται ως  μικρά μπορούν να μας στερήσουν την βασιλεία των ουρανών. Η ποιμαντική του μέριμνα και ευαισθησία τον κάνει να παρακινεί τους πιστούς στο να έχουν την ορθή θεώρηση της αμαρτίας και να μην αντιστρέφουν την τάξη των πραγμάτων, αλλά να θρηνούν μόνο για την αμαρτία, θεωρώντας τα δεινά του παρόντος βίου ως αίτια στεφάνων.

Περιγράφοντας ο άγιος Χρυσόστομος τον τρόπο με τον οποίο εκδηλώνεται η αμαρτία, κάνει μία σπουδαιότατη παρατήρηση , επισημαίνοντας πως η αμαρτία εκδηλώνεται με τα πάθη και με το σκοτισμό του λογισμού, που είναι το ηγεμονικό του ανθρώπου. Μετά την πτώση η «γνώμη» του ανθρώπου απειλείται από «την τυραννίδα των παθών», το «σκότος του αιώνος τούτου», τα «τεχνάσματα» και τα «μηχανήματα» του διαβόλου . Τα πάθη δεν φέρουν φυσικώς το χαρακτήρα της αμαρτίας, εφόσον υπηρετούν και αγαθούς σκοπούς˙ όμως η αχαλίνωτη αμετρία των παθών οδηγεί στη διάπραξη της αμαρτίας. Με τον τρόπο αυτό τα πάθη αιχμαλωτίζουν ολοκληρωτικά τον άνθρωπο.

Για να περιγράψει τον τρόπο με τον οποίο εκδηλώνονται τα πάθη χρησιμοποιεί το παράδειγμα της μοιχείας στην οποία πέφτει ο άνθρωπος μέσω της «οφθαλμίας», με το να παρατηρεί δηλαδή και να ορέγεται με τα μάτια του τις διάφορες γυναίκες, και επισημαίνει πως αυτή είναι πρωτίστως νόσημα των οφθαλμών της ψυχής και εκδηλώνεται με το μολυσμό των οφθαλμών του σώματος. Τα πάθη, λοιπόν, εκδηλώνονται πρώτον εσωτερικά, στο χώρο της ψυχής, και στη συνέχεια εξωτερικά, με την έμπρακτη αμαρτία.

Προσανατολισμένος εσχατολογικά ο ιερός Χρυσόστομος διακρίνει τα πάθη σε τρεις κατηγορίες˙ στα φυσικά και μη αναγκαία, τα οποία μπορεί να εκπληρωθούν χωρίς αμαρτία ή και να μην εκπληρωθούν καθόλου, λ.χ. ο σαρκικός έρωτας, τον οποίο πολλοί υπερνίκησαν , και στα περιττά, τα οποία δεν υπαγορεύονται από φυσικές ανάγκες του σώματος, αλλά αποτελούν γνωρίσματα της εμπαθούς ψυχής. Θεωρεί ότι τα πάθη είναι πολύ χρήσιμα, όταν μ’ αυτά εκζητούνται τα δικαιώματα του  Θεού και του πλησίον˙ όταν όμως στρέφουμε τα πάθη ιδιοτελώς περί τον εαυτό μας, τότε γινόμαστε δέσμιοι και δούλοι των παθών.

Για την εξέταση του θέματός μας είναι ιδιαιτέρως σημαντική η παρατήρηση που κάνει ο Άγιος σχετικά με τα σαρκικά πάθη, που πολλοί τα θεωρούσαν και τα θεωρούν ακόμη και στις μέρες μας ως τα πλέον βαριά και επικίνδυνα . Για τον Άγιο οι διαφορές μεταξύ των παθών βρίσκονται μόνον στο τρόπο με τον οποίο αυτά εκδηλώνονται , όλα όμως τα πάθη από τα οποία κυριαρχείται ο άνθρωπος έχουν τα ίδια καταστρεπτικά αποτελέσματα.  Με τον τρόπο αυτό  ο Άγιος στρέφει την προσοχή των χριστιανών από τα «ομολογημένα παρά πάσι» προς τα κρυπτά και  δυσδιάκριτα πάθη.

Παρότι ,κατά τον Χρυσόστομο, όλα τα πάθη είναι «άτιμα», αυτός προβαίνει σε  μια αξιολόγησή τους και θεωρεί πλέον βδελυκτό πάθος την «κατά των αρρένων μανίαν», παρατηρώντας ταυτόχρονα πως περισσότερο πάσχει η ψυχή από την αμαρτία, παρά το σώμα από τις ασθένειες. Η παρατήρηση αυτή δεν αποσκοπεί στην υποτίμηση του σώματος, αλλά στο να περιγράψει την τυραννική κυριαρχία της αμαρτίας επί του ανθρώπου.

Για το Χρυσόστομο, όπως και για ολόκληρη την πατερική μας παράδοση , η αμαρτία είναι μια ξένη κι αφιλόξενη χώρα. Έτσι η επάνοδος στη ζωή της αρετής είναι η επιστροφή μας στο πατρικό μας σπίτι, όπου μας περιμένει ο φιλόστοργος πατέρας. Για την επάνοδο αρκεί μόνο να κάνουμε μια αρχή και να σταματήσουμε την κακία. Ο άγιός μας δεν εξαντλεί το μέγεθος της χριστιανικής ηθικής στη φανέρωση του ανυπόστατου της αμαρτίας, αλλά το επεκτείνει και στη διαπίστωση ότι το κακό είναι μια εφήμερη και παρά φύση κατάσταση˙ αντιθέτως, η αρετή είναι η κατά φύση κατάσταση για τον άνθρωπο. Το γεγονός ότι στον κόσμο πλεονάζει η κακία, δεν αναιρεί τη θέση αυτή, αλλά αποδεικνύει την υπερβολική ραθυμία του ανθρώπου.

Από το βιβλίο: «Εκ Περιθωρίου. Άρθρα- Ομιλίες- Διαλέξεις»

Αρχιμανδρίτης

Σωφρόνιος Αθ. Γκουτζίνης

Ξάνθη 2006